Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2016/3575 K.2018/8071

Davacılar tarafından, davalı aleyhine 11.11.2014 gününde verilen dilekçe ile mirasın hükmen reddi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 08.10.2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, mirasın hükmen reddi isteğine ilişkindir.

Davacılar, müşterek çocukları Mehmet Bellek'in öldüğünü, hacze kabil herhangi bir mal varlığının bulunmadığını, ... Vergi Dairesine borcunun bulunduğunu, terekenin borca batık durumda olduğunu ileri sürerek, mirasın hükmen reddinin tespitini istemiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü, davalı vekili temyiz etmiştir.

Türk Medeni Kanunun 462. maddesinin 8. fıkrasında vasinin kısıtlı adına dava açmak için vesayet makamının izninin gerekli olduğu, 463. maddesinin 5. fıkrasında mirasın reddi için vesayet makamının izninden sonra denetim makamının da izni gerekli olduğu hükme bağlanmıştır.

Mirasın hükmen reddi istemine ilişkin davada ölüm tarihinde miras bırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır (TMK m. 605/2). Mirasçılar Türk Medeni Kanunu'nun 610. maddesinde yazılı aykırılık da bulunmadıkça yani zımnen mirası kabul etmiş duruma düşmüş olmadıkça her zaman murisin ödemeden aczinin tespitini isteyebilir. Türk Medeni Kanunu'nun 606. maddesinde belirtilen süre bu davada uygulanmaz. Dava alacaklılara husumet yöneltilerek görülür. Bu davada yetkili mahkeme ise alacaklıların davanın açıldığı zamandaki ikametgahı mahkemesidir. Ayrıca Türk Medeni Kanununun Velayet Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Tüzüğün 39/2. fıkrası gereğince mirasın reddi yetkisini içeren özel vekaletname sunulması da zorunludur.

Davanın kabulüne karar verilmiş ise de, mahkemece yapılan araştırma ve incelemeler hüküm kurmaya yeterli değildir. Mirasın hükmen reddine ilişkin olarak açılan davalarda, terekenin açıkça borca batık olup olmadığının araştırılması zorunludur. İcra takibi sonunda aciz vesikası düzenlenmesi halinde terekenin borca batık olduğu kabul edilir. Aksi halde terekenin borca batık olup olmadığı, murisin malvarlığı bulunup bulunmadığının usulüne uygun olarak, bankalar, trafik tescil müdürlüğü, vergi daireleri, belediyeler, ... müdürlüğü v.b. kurum ve kuruluşlardan sorulması, murisin alacak ve borçları zabıta marifetiyle de araştırılarak aktif malvarlığı ile takibe konu borç miktarı gözönünde tutularak aktif ve pasifinin tereddüde neden olmayacak şekilde belirlenmesi gerekir.

Somut olayda, mirasbırakanın terekesinin aktif ve pasif malvarlığı ölüm tarihine göre tespit edilmemiştir. Mirasbırakanın ölüm tarihi itibariyle bankalarda mevduat hesabının bulunup bulunmadığı, ölüm tarihi itibariyle mirasbırakan adına araç kaydı olup olmadığı trafik tescil müdürlüğüne sorulmamış, mirasçıların mirası kabul anlamına gelebilecek davranışları hakkında araştırma yapılmamıştır. ...

A.Ş.’nde mirasbırakanın hesabının bulunduğunun bildirilmiş olmasına karşın hesap ayrıntıları sorulmamıştır. Mirasbırakanın vergi borcu olduğu anlaşılmış olmasına karşın vergi borcunun nedeni ve mirasbırakanın ölüm tarihindeki borç miktarı sorulmamıştır. Mirasbırakanın ... ilçesinde nüfusa kayıtlı olduğu anlaşılmış olmasına karşın ölüm tarihinde ...

Sicil Müdürlüğünde taşınmaz kaydı olup olmadığı ve mirasçıları tarafından mirasbırakana ait taşınmazların intikalinin yapılıp yapılmadığı sorulmamıştır.

Mahkemece, belirtilen hususlar üzerinde durulmadan eksik inceleme ve araştırmayla yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bu nedenle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.