Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2016/3648 K.2018/6503

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 30.06.2014 gününde verilen dilekçe ile komşuluk hukukuna dayalı elatmanın önlenmesi ve kal talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 04.02.2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne, duruşma isteminin değerden reddine karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, komşuluk hukukuna dayalı elatmanın önlenmesi ve kal istemine ilişkindir.

Davacı vekili, müvekkilinin 7752 ada 1 parsel sayılı taşınmazda kayıtlı 9 numaralı bağımsız bölümü, davalının ise 8 numaralı bağımsız bölümü kullandığını, davalının müvekkilinin kullandığı taşınmazın bahçe sınırına 1.5-2 metre yüksekliğinde istinat duvarı ve kot yükseltmesi yaptığını, davalının bu imalatı nedeniyle müvekkilinin kullandığı evin manzarasının kapandığını beyan ederek davalının müdahelesinin önlenmesine ve duvarın yıkılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, davacının manzarasının kapanmadığını, arazinin eğimli olması nedeniyle ilerde toprak kaymasının engellenmesi amacıyla istinat duvarı yapıldığını beyan ederek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulüyle; 7752 ada 1 parselde bulunan 9 numaralı davacıya ait bağımsız bölümünün davalı tarafından, davacının görüşünü engelleyecek şekilde dolgu yapmak ve bahçe yükseltmek suretiyle yaptığı müdahalenin men'i ile bu müdahalenin komşuluk hukuku açısından katlanamayacak sınırda olduğu gerekçesiyle beton ihata, bahçe yükseltme perdesi ve dolgu imalatının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Hükmü, davalı vekili temyiz etmiştir.

TMK m. 683 deki "Bir şeye malik olan kimse, hukuk düzeninin sınırları içinde, o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisine sahiptir. Malik, malını haksız olarak elinde bulunduran kimseye karşı istihkak davası açabileceği gibi, her türlü haksız elatmanın önlenmesini de dava edebilir” hükmü ile mülkiyet hakkının kanunla toplum yararına kısıtlanabileceği temel ilke olarak kabul edilmiştir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında, mülkiyet hakkının nasıl korunacağı hükme bağlanmış, 730 ve 737. maddeleriyle de taşınmaz malikinin başkalarına zarar vermesinin önlenmesi hedeflenmiştir.

Yapma, kaçınma, katlanma olarak özetlenebilecek bu sınırlamaların önemli bir bölümü TMK’nın "komşu hakkı" başlığı altında, 737 ile 750. maddelerinde düzenlenmiş, 751 ile 761. maddelerinde de yine malikin yapması ve katlanması gereken hususlar belirtilmiştir.

Elatmanın önlenmesi davası açılabilmesi için kural olarak zararın doğmuş olması gerekir. İleride zarar doğacağından bahisle dava açılamayacağından bu şekilde açılan davalar reddedilmelidir. Ancak, istisnai durumlarda, henüz zarar doğmadığı halde, yakın gelecekte zarar doğacağı pek muhtemel veya muhakkak ise, davacıya zarar tehlikesinin önlenmesi davasını açma hakkı tanınmalı, zararın doğması beklenmemelidir.

Komşuluk hukukundan kaynaklanan elatmanın önlenmesi davalarında davalının kusurlu olması aranmaz. Davalının kusurlu olup olmaması, kasıtlı hareket edip etmemesi, elatmanın önlenmesi davasına etkili değildir. Yeter ki, davalının eylemi ile davacının zararı arasında illiyet bağı bulunsun. Davalının hiçbir kusuru olmasa dahi, elatmanın önlenmesine, eski hale getirme ve tazminata hükmedilebilir. Kural olarak davacının zararının doğmaması için bir önlem almaması da elatmanın önlenmesi davasını etkilemez.

Mahkemece yapılacak araştırmalarda somut olayın özelliği, komşu taşınmazların yerleri, nitelikleri, konumları, kullanma amaçları göz önünde tutularak, normal bir insanın hoşgörü ve tahammül sınırlarını aşan bir elatmanın bulunup bulunmadığı tespit edilmelidir. Davacının sübjektif ve aşırı duyarlılığı ile değil, objektif her normal insanın duyarlılığına göre elatmaya katlanıp katlanamayacağı araştırılmalı; sonuçta katlanılabilir, hoşgörü sınırlarını aşan bir zarar veya elatmanın varlığı tespit edildiği takdirde mülkiyet hakkının taşkın olarak kullanıldığı sonucuna varılmalıdır.

Taşkın kullanma belirlendiği takdirde elatmanın tamamen ortadan kaldırılması veya tahammül sınırları içerisine çekilebilmesi için ne gibi önlemlerin alınması gerektiği bilirkişiler aracılığı ile tespit edilerek, yarar ve çıkar dengeleri gözetilerek bunların en uygununa karar verilmelidir.

Bunun için de mahkemece öncelikle taraflara ait taşınmazların tapu kayıtları ile çap ve krokileri getirtilmeli, yapılacak keşifte, kadastro mühendisi veya tapu fen memuru bilirkişi yanında davanın niteliğine, tarafların iddia ve savunmalarına göre, en uygun ihtisas grubu ve meslek erbabından seçilecek bilirkişiler hazır bulundurulmalı; düzenlenecek bilirkişi raporlarında, alınması gereken önlemler ile tazminat, ecrimisil, yıkım ve eski hale getirme istekleri varsa, bunlar gerekçeli olarak gösterilmelidir. Davacının zararının önlenmesi esas olmakla birlikte, davalıya da en az zarar verecek veya külfet yükleyecek önlem veya önlemler belirtilmelidir.

Öte yandan, 6100 sayılı HMK’nın 297/2. maddesi gereğince, hükmün sonuç kısmında gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.

Somut olaya gelince; mahkemece alınan bilirkişi raporu infaza uygun olmayıp, raporda müdahalenin veya verilen zararın ne şekilde giderileceği konusunda açıklık yoktur. Yukarıda değinilen ilkeler doğrultusunda, mahkemece bilirkişilerden ek rapor aldırılarak yıkılacak duvarın ebatları belirlenmeli ve yıkılıp kaldırılacak duvarın ebatları açıkça gösterilmek, bilirkişi raporuna atıf yapılmak suretiyle infaza elverişli karar verilmesi gerekir.

Mahkemece değinilen hususlar gözardı edilerek yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.