Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2016/4053 K.2017/2453

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 31.10.2005 gününde verilen dilekçe ile ölünceye kadar bakma sözleşmesinin iptali, tenkis, birleştirilen davada ölünceye kadar bakma sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil talebi üzerine bozma ilamına uyularak yapılan muhakeme sonunda;

davanın ve birleştirilen 2011/179 Esas ve 2013/911 Esas sayılı davaların reddine, birleştirilen 2008/27 Esas sayılı davanın kabulüne dair verilen 24.09.2014 günlü hükmün Yargıtayca, duruşmalı olarak incelenmesi davacılar ve davalılar Erhan Kaya ve arkadaşları vekili, duruşmasız olarak temyizi davacı ve davalı ... vekili tarafından istenilmekle, tayin olunan 28.03.2017 günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davacı ve birleştirilen dosya davalıları vekili Av. ... ile karşı taraftan davalı vekili Av.. ... geldiler.

Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelenlerin sözlü açıklamaları dinlendi. Duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Bilahare dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü: KA R A R

Davacılar, 2004 yılında vefat eden murisleri ...'nın, vefatından önce mirasçılarından mal kaçırmak amacıyla tüm malvarlığını muvazaalı olarak ölünceye kadar bakma sözleşmesi ile davalı ...'ya devrettiğini ileri sürerek, ölünceye kadar bakma sözleşmesinin iptali, ikinci kademede aynı taşınmazlarla ilgili tenkis isteminde bulunmuş, birleştirilen dosyada ise, davacı ..., ölünceye kadar bakma sözleşmesine konu olan... Köyü 369, 1190, 1217, 1270, 1306, 1401, 1652 ve 118 ada 13 parsel sayılı taşınmazların muris ... adına olan tapu kayıtlarının iptali ile adına tescilini istemiştir. Mahkemece, asıl davanın reddine, birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

Dairemizin 29.04.2013 tarih 2013/4305-6379 sayılı bozma ilamıyla muris muvazaası kurallarına göre inceleme yapılması, kabule göre de asıl davadaki ikinci kademe tenkis istemi hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmesi gerektiğinden söz edilerek hüküm bozulmuştur.

Bozma ilamından sonra 2013/911 Esas sayılı dosyada muris ...'nın yedi mirasçısı vekili tarafından 25.11.2013 tarihli dilekçe ile ve 2014/179 Esas sayılı dosyada davacı mirasçı ... vekili tarafından davalı ... aleyhine ölünceye kadar bakma sözleşmesinin iptali, mümkün olmadığı takdirde tenkis istemi ile açılan davalar birleştirilerek yargılamaya devam olunmuştur.

Mahkemece, birleştirilerek yapılan yargılamada muris ... ile ... arasında yapılan ölünceye kadar bakma sözleşmesinin diğer mirascılardan mal kaçırmak kastı ile muvazaalı olarak yapıldığının ispat edilemediği, tenkis taleplerinin ise TMK.571.maddesinde belirtilen bir yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığından asıl ve birleştirilen 2011/179 Esas ve 2013/911 Esas sayılı dosyalar yönünden davanın reddine, birleştirilen 2008/27 Esas sayılı dosya yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davacılar ... ve diğer mirasçılar vekili ve davacı ... vekilinin temyizi üzerine karar Dairemizin 24.11.2015 tarih 2015/13160 Esas 2015/10774 Karar sayılı ilamı ile onanmıştır.

Davacılar ... ve diğer mirasçılar vekili, davacı ... vekili duruşmalı temyiz isteminde bulundukları halde duruşma yapılmaksızın karar verilmekle iddia ve savunma haklarının ihlal edildiğini ileri sürerek usul ve esas yönünden karar düzeltme talep etmişlerdir.

Dava değeri ve duruşma masrafları yönünden şartlar oluştuğu halde Dairemizin onama kararında sehven bu hususta cevap verilmediği ve duruşmalı inceleme yapılmadan karar verilmiş olması nedeniyle temyiz itirazlarının kabulü ile Dairemizin 24.11.2015 tarih 2015/13160 Esas 2015/10774 Karar sayılı onama ilamının kaldırılmasına karar verilerek temyiz incelemesine geçilmiştir.

Ölünceye kadar bakım sözleşmeleri taraflara hak ve borçlar yükleyen sözleşmelerden olup, bakım borcuna karşılık bir taşınmazın devri kararlaştırıldığında, bakım alacaklısının ölümünden sonra onun mirasçıları mülkiyeti geçirme borcu ile yükümlüdürler. Bu yükümlülüklerini yerine getirmemeleri halinde, sözleşmeye dayanılarak tapu iptali ve tescil istemi ile dava açılabilir.

Bakım borçlusunun bakıp gözetme yükümlülüğü aksi kararlaştırılmadığı sürece, bakım alacaklısını ailesi içerisine alıp konut temini, besleme-giydirme, hastalığında tedavi, manevi yönden de her türlü yardım ve desteği sağlama gibi ödevleri kapsar. Bu görevlerin yerine getirilmesi halinde ölünceye kadar bakım sözleşmeleri taraflarına kişisel hak sağladığı için tapu iptali ve tescil davasını, bakım borçlusu ya da onun külli halefleri bakım alacaklısının mirasçılarına karşı açabilirler.

Kuşkusuz, ölünceye kadar bakım sözleşmesinin muvazaalı olarak yapıldığı her zaman ileri sürülebilir.

Kısaca ifade etmek gerekirse, muvazaa irade ile beyan arasında kasten yaratılmış aykırılıktır. Böyle bir savunma ileri sürülmüşse, mahkemece dayanılan sözleşmedeki tarafların gerçek ve müşterek amaçlarının Borçlar Kanununun 19. maddesi hükmünden yararlanarak açıklığa kavuşturulması gerekir. Zira bu gibi durumlarda ölünceye kadar bakım sözleşmesinin ivazlı olarak (bedel karşılığı) değil de bağış amaçlı veya mirasçıların bazılarından mal kaçırmak amacı ile yapıldığı kabul edilmelidir. Bu durumda 01.04.1974 tarih 1/2 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere uygulamada ve öğretide “muris muvazaası” olarak tanımlanan ilkelere uygun inceleme ve araştırma yapılarak delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru bir şekilde değerlendirilmesi gerekir.

Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında somut olaya gelince; muris ...'nın ... Noterliğinin 13.09.2004 tarihli düzenleme şeklinde ölünceye kadar bakma sözleşmesi ile... Köyü sınırlarında bulunan bütün taşınmazlarını ölünceye kadar bakma kaydı ile oğlu ...'ya temlik ettiği anlaşılmaktadır.

Asıl davada ve birleşen davalarda sözleşmenin iptalini isteyen davacılar, ölünceye kadar bakım sözleşmesinin diğer mirasçılardan mal kaçırma kastı ile muvazaalı şekilde düzenlendiğini iddia etmiş, bozma ilamına uyulmasına rağmen ve bozma ilamından ve birleşen davalardan sonra mahkemece bu konuda murisin elinde bulunan mal varlığının miktarı, temlik edilen malın murisin tüm malvarlığına oranı keşif ve bilirkişi incelemesi yapılıp araştırılarak tüm deliller birlikte değerlendirilerek murisin kastının açıklığa kavuşturulması, temlikte bakıp gözetme koşulunun değil bağış amacının üstün tutulup tutulmadığının saptanması zorunludur.

Eksik inceleme ve araştırmayla yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.