Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2016/4704 K.2019/2059

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 21.04.2014 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 19.01.2016 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi bir kısım davalılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir.

Davacılar vekili, tarafların 2408 ada 2, 3 ve 4 parsel sayılı taşınmazlarda hissedar olduklarını, davacıların taşınmazlarda bulunan binalara yönelik mülkiyet iddiasının bulunmadığını, ortaklığın mümkünse aynen taksim, aksi durumda satış suretiyle giderilmesini talep etmiştir.

Davalılardan ..., ... ve ... vekili muhdesat iddiasında bulunarak ortaklığın aynen taksim suretiyle giderilmesini istemiştir.

Davalı şirket vekili, davalının boş tarla üzerinde mülkiyet iddiasının olduğunu, taşınmazın satılmasını istediğini belirtmiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmiştir.

Hükmü, bir kısım davalılar vekili temyiz etmiştir.

Paydaşlığın (ortaklığın) satış suretiyle giderilmesine ilişkin davalarda taşınmaz üzerinde bulunan bina, ağaç v.s. gibi bütünleyici parçaların (muhdesat) kime ait olduğu konusunda uyuşmazlık olup da bunlar üzerinde bazı paydaşların (ortaklar) hak iddia etmeleri ve öncelikle bu uyuşmazlığın giderilmesini istemeleri halinde o paydaşa görevli mahkemede dava açmak üzere HMK'nın 165. maddesi uyarınca uygun bir süre verilmelidir. Mahkemece verilen süre içerisinde dava açıldığı takdirde sonucunun beklenmesi, açılmadığı takdirde o konuda uyuşmazlık yokmuş gibi davaya devam edilmesi gerekir.

Paydaşlığın (ortaklığın) satış yoluyla giderilmesi halinde dava konusu taşınmaz üzerinde bina, ağaç v.s. gibi bütünleyici parçalar (muhdesat) varsa bunların arzla birlikte satılması gerekir.

Ancak muhdesatın bir kısım paydaşlara (ortaklara) ait olduğu konusunda tapuda şerh varsa veya bu hususta bütün paydaşlar ittifak ediyorlarsa ve muhdesat arzın değerinde bir artış meydana getiriyorsa bu artışın belirlenmesi için dava tarihi itibariyle arzın ve muhdesatın değerleri ayrı ayrı tespit edilir. Belirlenen bu değerler toplanarak taşınmazın tüm değeri bulunur.

Bulunan bu değerin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiği yüzdelik (%...) oran kurulmak suretiyle belirlenir. Satış sonunda elde edilecek bedelin bölüştürülmesi de bu oranlar esas alınarak yapılır. Muhdesata isabet eden kısım muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan bedel ise payları oranında paydaşlara (ortaklara) dağıtılır.

Bütünleyici parçanın (muhdesat) arzın paydaşlarına (ortaklarına) değil de üçüncü şahsa ait olduğunun anlaşılması halinde bu kimseyi muhdesat sahibi olarak davaya dahil etmek ve ona satış bedelinden pay vermek mümkün değildir. Somut olaya gelince;

Davalılardan ... ve ... vekili 2 katlı ev, ahır, samanlık, garaj, su pompası ve ağaç muhdesatlarının davalılara ait olduğunu; davalı ... vekili ise taşımazda bulunan 2 katlı ev, 11 adet meyve ağacı, garaj, odunluk, kömürlük ve ekmekliğin ise davalı ...’a ait olduğunu iddia etmiş; davacılar vekili ile diğer davalı şirket vekili ise muhdesat iddiasında bulunmamıştır.

Mahkemece, hükme esas alınan bilirkişi raporları incelendiğinde; davalılar vekilince, davalı ... lehine iddia edilen ahır ve samanlığın; ... lehine ağaç, odunluk ve kömürlük gibi bir takım muhdesatların raporlarda dikkate alınmadığı ve bu sebeple hükümde belirtilmediği anlaşılmıştır.

Mahkemece tüm muhdesatlar tespit edilerek, her biri için taraflardan beyanları sorularak, muhdesatlara ilişkin çelişki veya itiraz olduğu takdirde taraflara muhdesatın aidiyeti davası açmak üzere süre verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bu sebeple bozulması gerekmiştir.

Kabule göre de, muhdesat oranının yukarıda açıklanan usule aykırı olarak hesaplanması da doğru değildir.