Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2016/5600 K.2019/848

14. Hukuk Dairesi

MAHKEMESİ

Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacılar vekili tarafından, davalı aleyhine 20.09.2012 gününde verilen dilekçe ile ipoteğin fekki talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 28.12.2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, ipoteğin kaldırılması istemine ilişkindir.

Davacı vekili, 17 parsel sayılı taşınmaz üzerine 2981 sayılı Yasanın 10/c maddesi gereğince davalı lehine 647.500,00 (eski) TL bedellle ipotek tesis edildiğini, aradan uzun süre geçmesine rağmen ipotek alacaklısı davalının fahiş miktar talep etmesi nedeniyle ipoteğin kaldırılmasının çözümsüz hale geldiğini belirterek kanuni ipoteğin kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı vekili, ... Belediyesinin 1992 mahalli seçimlerinde farklı belediyelere ayrılması sonucu ilgili dosyaların bağlı bulunduğu belediyelere gönderildiği, dava konusu taşınmazın ... Belediyesi sınırları içerisinde kaldığını belirterek davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddini savunmuştur.

Mahkemece, davalı ... yönünden davanın kabulüne, ihbar olunan ... yönünden ise reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davalı vekili temyiz etmiştir.

Türk Medeni Kanununun 858.maddesi hükmü “taşınmaz rehni, tescilin terkini veya taşınmazın yok olmasıyla sona erer. Kamulaştırmaya ilişkin kanun hükümleri saklıdır” şeklindedir. Yasanın bu hükmüne göre taşınmaz rehnini sona erdiren nedenler; tescilin terkini (çizimi), taşınmazın tamamen yok olması ve kamulaştırılmasıdır. Ancak, uygulamada taşınmaz rehnini sonlandıran başka nedenlerin varlığı da kabul edilmektedir.

TMK’nun 883.maddesine göre alacak sona erince, ipotekli taşınmaz maliki alacaklıdan ipoteğin terkin edilmesini isteyebilir. Hatta, borçlu (malik), İİK’nun 153. maddesine göre kendi hakkında takip yaparak rehin konusu borcu itfa etmek suretiyle rehnin tapuya yazılacak bir fek müzekkeresiyle terkinini sağlama imkan ve yetkisine sahiptir.

Diğer taraftan, taşınmaz rehninin terkinini gerektiren bir neden de borçlunun (malikin) ipotek konusu borcu ödemek suretiyle ipoteği terkin ettirmesidir.

Somut olayda; davaya konu olan 17 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki ipotek her ne kadar davalı ... Belediyesi lehine tesis edilmişse de, davalının savunmasından ve dosyada mevcut 15.09.1993 tarihli "... İli Taşınmaz Mallar Devir Alt Komisyon Kararı" ile 21.10.1993 tarihli "... İl İdare Kurulu Kararından" adı geçen taşınmazın ... Belediyesine devredilmiş olduğu ve tapu kayıtlarının tetkikinden de taşınmazın ... Belediyesi sınırları dahilinde kaldığı anlaşılmıştır. Hal böyleyken, yargılama aşamasında ... Belediyesinin, 6100 Sayılı HMK'nın 61. maddesi gereği ihbar olunan sıfatıyla yer alması doğru görülmemiştir.

O halde mahkemece yapılması gereken, öncelikle ihbar olunan ... Belediyesinin davalı sıfatıyla davada yer almasının sağlanması olmalıdır. Bundan sonra hak ve borçların devriyle birlikte ... Belediyesine gönderildiği belirtilen ipotek akdinin ilgili belediyeden getirtilip davalı sıfatına sahip olan ... Belediyesinin savunmasının alınarak sonucuna göre mahkemece bir karar verilmesi gerekirken bu hususlar gözetilmeden karar verilmesi doğru görülmemiş bu nedenle hükmün bozulması gerekmiştir.