Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2016/7286 K.2017/3070

Taraflar arasındaki önalım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil davasından dolayı mahal mahkemesinden verilen yukarıda gün ve sayısı yazılı hükmün; Dairemizin 15.03.2016 gün ve 2015/15864 Esas -2016/3268 Karar sayılı ilamı ile onanmasına karar verilmişti. Süresi içinde davacılar vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla, dosya içerisindeki bütün evrak incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Mahkemece yapılan yargılamaya toplanan delillere ve Dairemizce de benimsenen mahkeme kararının gerekçesine göre hüküm usul ve yasaya uygun bulunmuş, temyiz istemi bu gerekçelerle karşılanarak onanmıştır. Dairemizin onama ilamında düzeltilmesi gereken bir yön bulunmadığından, HUMK’nın 440. maddesindeki nedenlerden hiçbirisine uymayan karar düzeltme isteminin reddi gerekmiştir.

KARŞIO Y

Dava, önalım hakkına dayalı tapu iptali ve tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davalı şirketin yargılama aşamasında başka hisselerde satın almak suretiyle taşınmazda en büyük hissedar olduğu, davacı tarafça sonradan satın alınan hisseler hakkında iki yıllık hak düşürücü sürede dava açılmadığı için davalının paydaşlık durumunun kesinleştiği, bu nedenle TMK’nın 733. son maddesi hükmü uyarınca paydaşa karşı önalım davasının dinlenemeyeceği sonucuna varılarak davanın reddine karar verilmiştir.

Dairemizce yapılan incelemede hükmün onanmasına dair verilen ilama karşı davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Tapu kayıtları incelendiğinde; paydaşlar ... ve arkadaşları tarafından toplam 97/1785 payın davalı ..... A.Ş’ne 18/02/2011 tarihinde satıldığı ve davacı paydaş tarafından 23/05/2011 tarihinde eldeki önalım davasının açıldığı, yargılama aşamasında bir kısım paydaşlar Kadri Gündoğdu ve arkadaşları tarafından 3/34’er hisselerinde 21/10/2011 tarihinde davalı ...A.Ş’ne satıldığı ve bu satışla ilgili yasal hak düşürücü süresi içerisinde herhangi bir önalım davası açılmadığı için davalı şirketin taşınmazda paydaş konumuna geldiği görülmüştür.

Uyuşmazlık: dava tarihi itibariyle dava konusu taşınmazda paydaş olmayan davalının yargılama aşamasında başka hisse almak suretiyle paydaş konumuna gelmesi halinde eldeki davanın dinlenip dinlenemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

Bilindiği üzere; önalım hakkı paylı mülkiyet hükümlerine tabi taşınmazlarda bir paydaşın taşınmaz üzerindeki payını kısmen veya tamamen üçüncü bir kişiye satması halinde diğer paydaşlara bu satılan payı öncelikle satın alma hakkına veren bir haktır.

Bu hak paylı mülkiyet ilişkisi kurulduğu anda doğar ve satışın yapılmasıyla kullanılabilir hale gelir.

Emsal Yargıtay kararlarında;

“Önalım hakkına konu edilen payın payı satan paydaşa iade edilmesi doğmuş olan önalım hakkını ortadan kaldırmaz”

“Önalım hakkının kullanılması ile hukuksal ilişki kurulur ve payın sonradan devredilmesi de doğan hakkı ortadan kaldırmaz.”

“Şufa hakkı müşterek mülkiyet hükümlerine tabi taşınmazlarda paydaşlardan birinin payını 3. şahsa satması halinde diğer paydaşlar o payı öncelikle satın alma hakkını veren yenilik doğuran bir haktır.”

“Şufalı payın bir kısmının mahkeme kararı ile satıcısına geri dönmesi kullanılan şufa hakkının ortadan kaldırmaz.”

“İlk alınan pay için süresinde dava açılmaz ise; o pay için paydaş olduğundan sonraki pay satışları sebebiyle o kişi aleyhine açılan dava ret olunur.”

Somut olayda; ilk pay satışı için süresinde dava açılmış ve yasal önalım hakkı kullanılmıştır. Dava tarihi itibariyle dava şartı mevcuttur. Daha sonra ki pay satışları ile ilgili önalım davası açılmamış olması ve davalının paydaş konumuna geçmesi davacının açtığı davanın reddini doğurmaz Her dava açıldığı tarihte ki şartlara göre değerlendirilir. Her satışta paydaşların önalım hakkı yeniden doğar, önalım hakkı yenilik doğuran bir hak olup paydaşların tüm satışlar için önalım hakkını kullanması gerekmez. Paydaş yasal şartlar mevcut olduğu sürece dilediği satış için önalım hakkını kullanıp kullanmamakta özgürdür.

O halde, dava tarihi itibariyle paydaş konumunda olmayan davalının 18.02.2011 tarihli satışla ilgili olarak açılan önalım davasının dinlenmesi ve bu konuda taraf delillerinin toplanarak oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup karar bozulmalıdır.

Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin karar düzeltme istemlerinin kabulü görüşünde olduğumuzdan sayın çoğunluğun karar düzeltme isteminin reddine dair görüşüne katılamıyoruz.