Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2016/7390 K.2019/1958

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 21.10.2014 gününde verilen dilekçe ile mirasın hükmen reddi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 19.02.2016 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacılar vekili, 03.11.2010 tarihinde vefat eden ...'in terekesinin borca batık olduğunun tespiti ile mirasın hükmen reddine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece, TMK'nin 605/2. maddesi uyarınca mirasın hükmen reddine karar verilmiştir. Hükmü, davalı ... vekili ve davalı ... vekili temyiz etmiştir.

Dava, TMK'nun 605/2. maddesi gereğince açılan mirasın hükmen reddi istemine ilişkindir. Ölüm tarihinde miras bırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır (TMK m. 605/2). Mirasçılar Türk Medeni Kanunu'nun 610. maddesinde yazılı aykırılık da bulunmadıkça yani zımnen mirası kabul etmiş duruma düşmüş olmadıkça her zaman murisin ödemeden aczinin tespitini isteyebilir.

Türk Medeni Kanunu'nun 606. maddesinde belirtilen süre bu davada uygulanmaz. Dava alacaklılara husumet yöneltilerek görülür. Bu davada yetkili mahkeme ise alacaklıların davanın açıldığı zamandaki ikametgahı mahkemesidir. Ayrıca Türk Medeni Kanununun Velayet Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Tüzüğün 39/2. fıkrası gereğince mirasın reddi yetkisini içeren özel vekaletname sunulması da zorunludur.

Davanın kabulüne karar verilmiş ise de mahkemece yapılan araştırma ve incelemeler hüküm kurmaya yeterli değildir. Mirasın hükmen reddine ilişkin olarak açılan davalarda, terekenin açıkça borca batık olup olmadığının araştırılması gerekmektedir. İcra takibi sonunda aciz vesikası düzenlenmesi halinde terekenin borca batık olduğu kabul edilir. Aksi halde terekenin borca batık olup olmadığı, murisin malvarlığı bulunup bulunmadığının usulüne uygun olarak, bankalar, trafik tescil müdürlüğü, vergi daireleri, belediyeler, tapu müdürlüğü v.b. kurum ve kuruluşlardan sorulması, murisin alacak ve borçları zabıta marifetiyle de araştırılarak aktif malvarlığı ile takibe konu borç miktarı gözönünde tutularak aktif ve pasifinin tereddüde neden olmayacak şekilde belirlenmesi gerekir.

Mahkemece, murise ait taşınmazlarda yapılan 17.11.2015 tarihli keşif sonucu alınan 08.12.2015 havale tarihli Ziraat bilirkişisinin raporuna göre murisin maliki bulunduğu.

2181, 2338, 316, 455, 804, 1034, 1870, 1872, 2290, 2957, 3082, 3103, 3396, 784, 3627, 3712, 4211, 4218, 4299, 4430 ve 839 parsel sayılı 21 adet taşınmazın murisin ölüm tarihi itibariyle toplam bedelinin 44.797,00 TL olduğu, aynı şekilde keşif sonucu alınan 08.12.2015 havale tarihli inşaat bilirkişisinin raporuna göre murisin hissedarı bulunduğu.

4466, 747, 4616 ve 4627 parsel sayılı 4 adet taşınmazın murisin ölüm tarihi itibariyle toplam bedelinin 42.621,00 TL olduğu, böylelikle murisin ölüm tarihi itibariyle aktifinin 87.418,00 TL, pasifinin ise 66.872,97 TL olduğu anlaşılmakla taşınmaz değerlerinin toplamının, borcu karşılamaya yettiği anlaşılmış olup, mahkemenin gerekçesinde yalnızca inşaat bilirkişisinin raporuna göre murisin taşınmazlarının ölüm tarihindeki değerinin 42.621,00 TL olarak kabul edilmesi doğru görülmemiştir.

Yine mahkemece yapılacak incelemelerde, murisin bankalarda mevduatının bulunup bulunmadığının ölüm tarihi esas alınarak belirlenmediği, murise adına kayıtlı araç olup olmadığının belirlenmediği, mirasçıların mirası kabul anlamına gelecek davranışlarda bulunup bulunmadığı araştırılmadan hüküm kurulduğu görülmüştür.

Kabule göre de, mahkemece davanın niteliği gereği davalı-alacaklıların, murisin terekesinin borca batık olduğunu bilmediği, bilmesinin mümkün olmadığı, yapılan yargılama sonrasında terekenin borca batık olup olmadığına karar verildiği göz önünde bulundurularak yargılama giderinden davalıların değil davacıların sorumlu tutulması, davacılar lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi de doğru görülmemiştir.

Ayrıca, davacıların verdikleri vekaletnamede mirasın reddini içeren özel yetki bulunmadığından davacılar vekiline özel yetkiyi içeren vekaletname sunması için süre verilmesi ve bu eksikliğin tamamlattırılarak sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken bu hususun gözardı edilmesi de yerinde değildir. Mahkemece, belirtilen hususlar üzerinde durulmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bu nedenle hükmün bozulması gerekmiştir.