Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2016/7411 K.2019/2110

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 12.06.2014 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil, olmazsa tazminat talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 23.02.2016 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

_ KARAR _

Dava, tapu tahsis belgesine dayalı tapu iptali ve tescil, ikinci kademede tazminat isteğine ilişkindir.

Davacı vekili, müvekkilinin 1850 ada 7 parsel sayılı taşınmazda tapu tahsis belgesine istinaden uzun yıllardır oturduğunu, taşınmazın adına tescilini sağlamak için ...

Büyükşehir Belediyesine başvurduğunda, satışın düşünülmediği gerekçesiyle talebinin reddedildiğini, bunun üzerine idare mahkemesinde dava açtığını, dava neticesinde idarenin hukuka aykırı işleminin iptaline karar verildiğini, davalı Belediyeden idare mahkemesinin kararının yerine getirilmesini talep ettiğini, ancak bir türlü satışın yapılmaması üzerine tekrar sorulduğunda dava konusu taşınmazın ...Meclisi kararıyla ... ...Mektepleri ve Mezarlığı Vakfı adına tescil edildiğini, bu nedenle talebinin yerine getirilemeyeceğini bildirdiklerini,

bunun üzerine ...meclisi kararının mahkeme kararını ortadan kaldırmayacağını belirterek satışın yapılmasını yeniden talep ettiklerini, davalı Belediyenin herhangi bir cevap vermediğini, bu zımni ret işlemi nedeniyle ...

3. İdare Mahkemesinin 2014/461 Esas sayılı dava açtıklarını, yargılamanın halen devam ettiğini ileri sürerek taşınmazın davalı Vakıf adına olan tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tapuya kayıt ve tescilini, mümkün olmadığı takdirde dava konusu taşınmazın tespit edilecek bedelinin mahkeme kararını uygulamayarak Vakıf adına tescile sebebiyet veren tüm davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Vakıf vekili, 5737 sayılı ...Kanununun geçici 11. maddesi uyarınca taşınmazın gerçek maliki olan Vakıf adına tapuda tescil edildiğini, kişilere ayni hak sağlamayan tapu tahsis belgesine dayanılarak kendilerinden herhangi bir talepte bulunulamayacağını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... Belediyesi vekili, dava konusu taşınmazın diğer davalı Vakıf adına tescil edilmesinin yasadan kaynaklanan bir zorunluluk olduğunu, bu nedenle tapu tahsis şerhinden kaynaklanan sorumluluğun diğer davalılara ait olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davalı ... Müdürlüğü yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine, diğer davalılar yönünden ise 5737 sayılı ...Kanunu’nun geçici 11. maddesi uyarınca davalı Vakıf adına tescilin korunacağı ve davacıya ait gecekondunun bulunduğu yerde korunmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle esastan reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 04.12.1996 tarihli ve 1996/14- 763- 864 sayılı kararında da belirtildiği gibi, tapu tahsis belgesi bir mülkiyet belgesi olmayıp yalnızca fiili kullanmayı belirleyen ve ilgilisine kişisel hak sağlayan bir zilyetlik belgesidir. Tapu tahsis belgesinin varlığı tahsis edilen yerin adına tahsis yapılan kişi veya mirasçıları adına tescili için yeterli değildir. Tahsis kapsamındaki yerin hak sahibi adına tescil edilebilmesi için;

-Hukuki yönden geçerliliğini koruyan bir tapu tahsis belgesinin bulunması,

-Tahsise konu yerde 3194 sayılı Yasanın 18. maddesi uyarınca imar planı veya 3290 sayılı yasa ile değişik 2981 sayılı yasa uyarınca ıslah-imar planlarının yapılmış olması,

-İlgilisine, tapu tahsis belgesi gereğince bir başka yerden tahsis yapılmamış olması,

-Tahsise konu yerin kamu hizmetine ayrılmamış ve imar planına göre konut alanında kalmış olması,

-Tahsise konu yer ile tescili istenilen taşınmazın aynı yer olup olmadığı ve taşınmazın niteliklerinin belirlenmesi amacıyla mahallinde uzman bilirkişiler aracılığı ile keşif yapılması,

-Tahsise konu arsa bedelinin ödenmiş olması, ödenmemiş ise taşınmazın dava tarihindeki rayiç değerinin uzman bilirkişiler aracılığı ile saptanarak hükümden önce mahkeme veznesine veya belirlenecek tevdi mahalline depo edilmiş olması.

-İmar parsellerinin oluşturulması sırasında, şuyulandırmaya tabi tutulan parselden 3290 sayılı yasa ile değişik 2981 sayılı yasanın 18/b-c maddesi uyarınca düzenleme ortaklık payı kesilip kesilmediğinin, kesilmiş ise uygulanan oranın saptanması gerekir,

-Mahkemece, yukarıda belirtilen koşullar doğrultusunda yapılacak inceleme sonucunda, tescil isteğinin kabulü için yasal koşulların oluştuğu kabul edildiği takdirde, 3290 sayılı yasa ile değişik 2981 sayılı yasanın 10/C-2 maddesi gereğince tahsise konu yerde uygulanan düzenleme ortaklık payının (DOP) davacıyı da bağlayıcı nitelikte olduğu dikkate alınarak tahsis miktarından bu oranda yapılacak indirimden sonra kalan miktarın tesciline karar verilmelidir.

Bu ilkeler ışığında somut olaya bakıldığında; davacının tapu tahsis belgesi sahibi olduğu mülkiyeti ... Büyükşehir Belediyesine ait olan dava konusu 1850 ada 7 parsel sayılı taşınmazın 5737 sayılı ...Kanunu’nun geçici 11. maddesi uyarınca davalı ... ...Mektepleri ve Mezarlığı Vakfı’na devredildiği, bu taşınmazın davacıya tahsisinin hukuken imkansız hale geldiği anlaşılmıştır. Ancak, davacı tarafından başvurusunun reddi nedeniyle ... Büyükşehir Belediyesi aleyhine ...

3. İdare Mahkemesinin 2014/461 Esas sayılı dosyasında açılan iptal davası sonucunda, mahkemece “...davaya konu taşınmazın 5737 sayılı ...Kanununun geçici 11. maddesi uyarınca, ...Meclisi'nce ... ...

Kiliseleri Mektepleri ve Mezarlığı Vakfı adına tescil edilmesinden dolayı davacıya ait gecekondunun bulunduğu yerde korunmasına imkan bulunmamakta ise de, davalı idarece, davacının başvurusu üzerine 2981 sayılı Kanunun 13. maddesi uyarınca davacıya ayrı bölgede veya başka gecekondu ıslah veya önleme bölgesinde arsa veya hisse verilmesi gerekirken, başvurunun reddine yönelik işlemde bu yönüyle hukuka uyarlık görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, dava konusu işlemin iptaline...” karar verildiği ve kararın henüz kesinleşmediği anlaşılmıştır.

Bu durumda mahkemece, bahsedilen ... 3. İdare Mahkemesinin 27.10.2015 tarihli, 2014/461 Esas, 2015/1999 Karar sayılı kararının sonucunun beklenmesi, oluşacak neticeye göre tapu iptali konusunda bir karar verilmesi gerekmektedir. Kabule göre de, davacının ikinci kademedeki tazminat isteğine ilişkin olumlu-olumsuz bir karar verilmemesi doğru görülmemiştir. Belirtilen nedenlerle, mahkeme kararının bozulması gerekmiştir.