Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2016/8426 K.2019/2629

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 22.03.2012 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 10.02.2016 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

_ KARAR _

Davacı; murisin ...’in 12.02.1986 tarihinde vefat ettiğini, ... Geçici Noterliğinin 17.03.1980 tarih ve 477 yevmiye numaralı vasiyetnamesinde dava konusu ... İli ... İlçesi Ulusırt Köyü 33, 36, 41 parsellerin davacı lehine vasiyet edildiğini, davalıların muris ...’in ölümünden sonra taşınmazları kendi adlarına intikalini gerçekleştirdiklerini beyan ederek, söz konusu taşınmazlarının tapu kaydının iptali ve davacı adına tescilini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili; davalılardan ...’nin 2001 yılında vefat ettiğini ve mirasçılarının davaya dahil edilmesinin gerektiğini, taşınmazların davalının babasından intikal ettiğini ve iki kardeş arasında paylaşılarak paylaşıma uygun olarak kullanıldığında bahisle davanın reddini istemiştir.

Davalılar ..., ... ve ...; taşınmazların fiilen kimin tarafından kullanıldığını bilmediklerini, miras hisselerinin korunmasını istediklerini talep etmişlerdir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü, davalı ... vekili temyiz etmiştir.

Dava, vasiyetnameye konu taşınmazın tapu kaydının iptali ve tesciline ilişkindir.

Vasiyet, genellikle ivazsız bir tasarruftur. Vasiyet alacaklısı, mirasbırakanın külli halefi olmayıp, cüzi halefi olduğu için vasiyet olunan mal üzerinde doğrudan hak kazanması mümkün değildir. Vasiyet alacaklısının alacak hakkının hukuki sebebi olan vasiyet her ne kadar mirasbırakanın sağlığında yapılıyorsa da, bu bir ölüme bağlı tasarruf olduğundan, vasiyet alacağı ancak mirasbırakanın ölümü ile doğar. Vasiyet alacaklısı, kendisine vasiyet edilen şey üzerindeki mülkiyet hakkını ancak bu malın vasiyetin yerine getirilmesi (tenfizi) yoluyla kendisi adına tescili sonucunda kazanır. Vasiyetnamenin tenfizi davası, vasiyeti yerine getirme görevlisi varsa ona, yoksa yasal veya atanmış mirasçılara karşı açılır.

Hukuk Genel Kurulu'nun 13.02.1991 gün 648-65 sayılı kararında vurgulandığı üzere, vasiyetnamenin tenfizi diye adlandırılan davalar bir aynı hakkın tesisi için değil, yalnızca sulh hukuk mahkemesince açılan vasiyetnamenin Türk Medeni Kanunun 596 ve izleyen maddelerinde düzenlenen tebliğ işlemlerinin tamamlanmasından ve gerekli yasal sürelerin geçmesinden sonra, herhangi bir itiraza uğramadığı ve iptalinin istenmediği veya itirazların sonuçsuz kaldığının, bu nedenle de kesinleşmiş olduğunun tespiti içindir. Bu tespit başlı başına aynı bir hakkın geçirimini sağlamaz.

Kendisine belirli bir mal vasiyet edilen kimsenin bu vasiyeti yerine getirmekle yükümlü olan varsa ona, yoksa yasal ve seçilmiş mirasçılara karşı açacağı istihkak davası ile malın kendisine teslimini istemesi gerekir (TMK.md.600).

Vasiyetnamenin tenfizi ve taşınmazın lehine vasiyet edilen davacı adına tescili için vasiyetnamenin açılıp okunması, tüm mirasçıların vasiyetnameyi itirazsız kabul etmesi veya 1 yıllık hak düşürücü süre içinde vasiyetnamenin iptali ya da tenkis davası açılmış ise sonucunun beklenmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekir.

Vasiyetnamenin tenfizi davasında öncelikle dava konusu vasiyetnamenin açılıp açılmadığı araştırılarak vasiyetnamenin açılmasına ilişkin kararın kesinleşme tarihi şerhini içerir onaylı sureti ilgili mahkemeden getirtilerek dava dosyası içerisine konulmalıdır.

Somut olayda, dava konusu taşınmazların vasiyetnameye göre tapusunun iptali ile tescili talep edilmiş olmakla, davacı lehine yapılan ... Geçici Noterliği 17.03.1980 tarih ve 477 yevmiye numaralı vasiyetnamenin açılıp okunduğunun tespitine yönelik dava açılmadığı anlaşılmaktadır.

O halde mahkemece; ... Geçici Noterliğinin 17.03.1980 tarih ve 477 yevmiye numaralı vasiyetnamenin açılması, dosyasının kesinleştirilmesi için HMK'nin 115/2 maddesi gereğince sulh hukuk mahkemesinde dava açılmak üzere süre verilmesi ve iptal davası açılmış ise sonucunun bekletici mesele yapılması, hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.