Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2016/9748 K.2016/9803

Davacı...vekili tarafından, davalılar aleyhine 19.07.2013 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 11.09.2013 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ...Kayyumu ... Deftardarlığı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

_ KARAR _

Davacı...., ... Mahallesi 1327 ada 1 parsel sayılı taşınmazda ortaklığın aynen taksim yoluyla giderilmesini istemiştir.

Mahkemece davanın kabulüne dair verilen 20.03.2013 tarihli karar dairemizin 27.06.2013 tarih, 2013/8318 E. -9899 K. sayılı ilamıyla "uzman bilirkişilere taksim krokisi hazırlattırılarak, taksim krokisinin onay makamına gönderilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği..." gerekçesiyle bozulmuştur.

Mahkemece bozma ilamına uyularak davanın kabulüne taşınmazdaki ortaklığın aynen taksim suretiyle giderilmesine karar verilmiştir.

Hükmü davalı ...kayyumu ... vekili temyiz etmiştir.

Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları iki taraflı, taraflar için benzer sonuçlar doğuran davalardır. Bu davalarda davalı...da davacı...gibi aynı haklara sahiptir. Bu nedenle davacının satış suretiyle paylaşma istemesi davalıların aynen paylaşma istemesine engel teşkil etmez.

Paydaşlığın giderilmesi davalarında mahkemece malın aynen bölünerek paylaştırılmasına karar verilebilmesi için taşınmazın yüzölçümü, niteliği, pay ve paydaş sayısı ve tarım arazilerinin niteliği ile imar mevzuatına göre aynen taksimin mümkün olup olmadığının araştırılması gerekir. Taşınmazın önemli ölçüde bir değer kaybına uğraması söz konusu ise aynen bölünerek paylaştırılmasına karar verilemez. Keza paydaşlar rıza göstermedikleri takdirde taşınmazın bir bölümü paylı bırakılamaz.

Aynen bölünerek paylaştırmanın (taksimin) mümkün olması durumunda bölünen parçaların değerlerinin birbirine denk düşmemesi halinde eksik değerdeki parçaya para (ivaz) eklenerek denkleştirme sağlanır. Paydaşlar arasında anlaşma olmadıkça hakim kendiliğinden bazı taşınmazların bir kısım paydaşlara, kalanın diğer paydaşlara verilmesi şeklinde aynen bölünerek paylaştırmaya karar veremez.

Aynen bölünerek paylaştırma (taksim) halinde teknik bilirkişiye ifraz projesi düzenlettirilerek bu projeye göre taşınmaz belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde ise ilgili belediyeden, belediye dışında ise İl İdare Kurulundan bölüşmenin (taksimin) mümkün olup olmadığı sorulur.

Belediye Encümeni veya İl İdare Kurullarınca 3194 sayılı İmar Kanunu ve ilgili Yönetmelik hükümlerine uygun bulunması halinde onaylanması gereken ifraz projesinde kimlere nerelerin verileceği, bu konuda paydaşlar aralarında anlaşamazlarsa hakim huzurunda kura çekilerek belirlenir.

Onay makamından olumsuz cevap gelmesi halinde paydaşlığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmesi gerekir.

Somut olayda; mahkemece bozma ilamına uyulmasına rağmen bozma gerekleri yerine getirilmemiş, bozma ilamı doğrultusunda inceleme yapılmamıştır. Şöyle ki, bozma ilamında uzman bilirkişilere yeniden taksim krokisi hazırlattırılarak, taksim krokisinin onay makamı tarafından Encümen kararı ile onaylanmasından sonra aynen taksime karar verilmesi gerektiğine değinilmiş olup, oysa mahkemece bozma ilamı sonrası ilk taksim krokisini hazırlayan harita mühendisi bilirkişilere uygulanan yemin prosedürü uygulanarak yemin ettirildikten sonra aynı taksim krokisine dayanılarak hüküm kurulmuştur.

O halde mahkemece 22.10.2012 tarihinde yapılan keşifte hazır bulunan bilirkişilere taksim krokisi hazırlattırılarak onay makamı tarafından Encümen kararı ile onaylanmasından sonra aynen taksim konusunda karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş bu sebeple hükmün bozulması gerekmiştir.