Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2017/2063 K.2020/7987

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 18/11/2014 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 22/06/2016 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir.

Davacı vekili 1041 ada 1 parsel sayılı taşınmazdaki ortaklığın aynen taksim veya satış suretiyle giderilmesini talep ve dava etmiştir.

Bir kısım davalılar da aynen taksim suretiyle ortaklığın giderilmesini istemişlerdir.

Mahkemece, dava konusu taşınmazdaki ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmiştir.

Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir.

Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları, paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar (ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan, iki taraflı, tarafları için benzer sonuçlar doğuran davalardır.

Paydaşlığın giderilmesi davasını paydaşlardan biri veya birkaçı diğer paydaşlara karşı açar. HMK'nın 27. maddesi uyarınca davada bütün paydaşların yer alması zorunludur. Paydaşlardan veya ortaklardan birinin ölümü halinde alınacak mirasçılık belgesine göre mirasçılarının davaya katılmaları sağlandıktan sonra işin esasının incelenmesi gerekir.

Taraf teşkili kamu düzenine ilişkin olup re’sen yargılamanın her aşamasında gözönünde bulundurulması gerekir.

Yargılamanın sağlıklı bir biçimde sürdürülebilmesi, iddia ve savunma ile ilgili delillerin eksiksiz toplanıp tartışılabilmesi, davanın süratle sonuçlandırılabilmesi, öncelikle tarafların yargılamadan haberdar edilmeleri ile mümkündür. Kişinin, hangi yargı merciinde hakkında bir davanın bulunduğunu, hakkındaki iddia ve isnatların nelerden ibaret olduğunu bilebilmesi, usulüne uygun olarak tebligat yapılması ile sağlanabilir. Tebligatın nasıl ve kimlere yapılacağı, adresi meçhul olanlara nasıl tebligat yapılacağı, adres araştırması ve tespiti yöntemi 7201 Sayılı Tebligat Kanununda gösterilmiş, 5490 Sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 48 ve devamı maddelerinde de adres bilgilerinin tutulması, güncellenmesi ve kullanılması ile ilgili hükümler öngörülmüştür.

7201 sayılı Tebligat Kanununun; "İlanen tebligat" kenar başlıklı 28. maddesinde, "Adresi meçhul olanlara tebligat ilanen yapılır.

Yukarıdaki maddeler mucibinde tebligat yapılamayan ve ikametgahı, meskeni veya işyeri de bulunmayan kimsenin adresi meçhul sayılır.

Adresin meçhul olması halinde keyfiyet tebliğ memuru tarafından mahalle veya köy muhtarına şerh verdirilmek suretiyle tesbit edilir. (Değişik ikinci cümle: 19/3/2003-4829/9 md.) Bununla beraber tebliği çıkaran merci, muhatabın adresini resmî veya hususi müessese ve dairelerden gerekli gördüklerine sorar ve zabıta vasıtasıyla tahkik ve tespit ettirir.

Yabancı memleketlerde oturanlara ilanen tebligat yapılmasını icabettiren ahvalde tebliği çıkaran merci, tebliğ olunacak evrak ile ilan suretlerini yabancı memlekette bulunan kimsenin malüm adresine ayrıca iadeli taahhütlü mektupla gönderir ve posta makbuzunu dosyasına koyar" hükmüne yer verilmiştir.

Somut olayda; dava konusu taşınmazın kayıt maliklerinden ...'in kimlik bilgisi bulunamadığından ve tapu müdürlüğünce bildirilen adresine yapılan tebligatın iade edilmesi nedeniyle bu kişiye ilanen tebligat yapılarak hüküm tesis edilmişse de; öncelikle tapu kayıtlarının ilk tesislerinden itibaren tedavülleri ve dayanak belgeleri (kadastro tutanakları, resmi akit tabloları, Tapu Müdürlüğündeki kimlik bilgileri, kadastro tespitinde uygulanmış vergi ve tapu kayıtları varsa dayanaklarıyla birlikte bu kayıtlar, vb) getirtilerek incelenmesi ve Nüfus Müdürlüğünden araştırma yapılması,

bu araştırmaların sonucuna göre taraf teşkilinin sağlanması yönünde işlem yapılması, başka bir ifadeyle anılan maliğin sağ ise kendisinin, ölü ise mirasçılarının davaya dahil edilmeleri, ancak adı geçen maliğin kim olduğunun anlaşılamaması durumunda adı geçene kayyım tayin edilmesi yönünde davacıya yetki ve süre verilmesi ve atanacak kayyım huzuruyla davanın görülmesi gerekirken taraf teşkili sağlanmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.