Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2017/2563 K.2017/5247

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 23.05.2014 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 17.12.2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... vekili, davalı ... vekili, mirasçı ... vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, ortaklığın giderilmesi isteğine ilişkindir.

Davacı vekili, tarafların birlikte malik oldukları 23, 333, 3065, 183, 627, 674, 724, 860, 1285, 1547 parsel sayılı taşınmazlardaki ortaklığın giderilmesi isteğinde bulunmuştur.

Bir kısım davalılar, ortaklığın aynen taksim yoluyla giderilmesini savunmuştur.

Mahkemece, ortaklığın satış yoluyla giderilmesine karar verilmiştir.

Hükmü, davalı ... vekili, davalılar ... ile ... vekili ve davalılardan ... mirasçısı ... vekili temyiz etmiştir.

Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları, paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar (ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan, iki taraflı, tarafları için benzer sonuçlar doğuran davalardır.

Paydaşlığın giderilmesi davasını paydaşlardan biri veya bir kaçı diğer paydaşlara karşı açar. HMK’nın 27. maddesi hükmü uyarınca davada bütün paydaşların yer alması zorunludur. Paydaşlardan veya ortaklardan birisinin ölmesi halinde alınacak mirasçılık belgesine göre mirasçılarının davaya katılmaları sağlandıktan sonra işin esasının incelenmesi gerekir.

Mahkemece paydaşlığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmesi halinde satışın nasıl yapılacağının ve satış bedelinin ne şekilde dağıtılacağının hüküm sonucunda gösterilmesi gerekir.

Satışına karar verilen taşınmaz;

a)Paylı mülkiyet hükümlerine konu ise satış bedelinin paydaşların tapudaki payları oranında,

b)Elbirliği mülkiyeti hükümlerine tabi olması halinde satış bedelinin mirasçılık belgesindeki paylar oranında,

c)Hem paylı, hem de elbirliği mülkiyeti halinin bir arada bulunması halinde ise satış bedelinin tapudaki ve mirasçılık belgesindeki paylar nazara alınarak dağıtılmasına karar verilmesi gerekir.

Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları iki taraflı, taraflar için benzer sonuçlar doğuran davalar olup, sonuçta kazanan ve kaybeden taraftan söz edilemeyeceğinden yargılama giderleri ve vekalet ücretinin taraflara payları oranında yükletilmesi gerekir.

1-Davalılardan ... mirasçısı ... vekilinin temyiz itirazları yönünden; davalı ...’in gerekçeli kararı 21.04.2015 tarihinde tebliğ aldığı,8 günlük yasal temyiz süresi geçtikten sonra 27.05.2015 tarihinde öldüğü anlaşıldığından hükmü temyiz etmeye hakkı bulunmayan mirasçı ...’in temyiz dilekçesinin reddi gerekmiştir.

2-Davalı ... vekilinin 23,333,183,627,674,724,860,1285 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin temyiz itirazları yönünden;

a)Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya kapsamına göre aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

b)Satış şekli ile satış bedeli üzerinden alınacak harcın kimlerden ve ne şekilde tahsil edileceğinin belirtilmemesi doğru görülmemiş ise de, belirtilen hususlar bozulmasını ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HUMK'nın 438/7. maddesi gereğince hüküm sonucunun bu parseller yönünden aşağıdaki şekilde düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

3-Davalılar ... ile ... vekili ile davalı ... vekilinin 1547 ve 3065 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin temyiz itirazları yönünden;

3065 parsel sayılı taşınmazın maliklerinden ... ile 1547 parsel sayılı taşınmazın maliklerinden Melehat Nevarsa davada yer almamış, bu kişilerin bir kısım davalıların murisi ... ve ... ile aynı kişi olup olmadığı anlaşılamamıştır.

Taraf teşkili kamu düzenine ilişkin olup hakim re'sen her aşamada dikkate almalıdır. Mahkemece, tapu maliklerinden ... ve . .’nın bir kısım davalıların murisleri... ve ... ile aynı kişi olup olmadığının belirlenmesi, aynı kişi olması halinde tapuda isim tashihi için süre verilmesi aksi halde sağ iseler kendilerinin, ölü iseler ibraz ettirilecek mirasçılık belgesine göre tespit edilecek mirasçılarının davada yer almasının sağlanması, kim olduklarının belirlenememesi halinde ise de 3561 sayılı yasaya göre kendilerine mal memurunun kayyım tayini için yine davacı vekiline yetki ve süre verilmesi daha sonra işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde taraf teşkili sağlanmaksızın davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmadığından hükmün bozulması gerekmiştir.