Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2017/2794 K.2018/2483

.... Taraflar arasındaki mirasçılık belgesinin iptali davasından dolayı mahal mahkemesinden verilen yukarıda gün ve sayısı yazılı hükmün; Dairemizin 28.04.2016 gün ve 2015/12701 Esas, 2016/5141 Karar sayılı ilamı ile onanmasına karar verilmişti. Davalı ... tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla, dosya içerisindeki bütün evrak incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, mirasçılık belgesinin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, 25.02.2013 tarihli karar ile "mahkemenin yetkisizliğine, ..... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin yetkili olduğuna" karar verilmiştir. Bu hüküm davalı ... tarafından temyiz edilmiş, 8. Hukuk Dairesi'nin 08.09.2014 tarih, 2013/22053 Esas, 2014/14852 karar sayılı ilamı ile "... HMK'nun yürürlüğü girdiği 01.10.2011 tarihinden sonra açılan eldeki dava HMK'nun 382/2-c kısmının 6. bendi uyarınca görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi değil Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu sonucuna varıldığından dava dilekçesinin görev yönünden reddine, dosyanın görevli ve yetkili Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesi gerekirken yetkisizlik kararı verilerek hüküm kurulmuş bulunması doğru değildir" gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda "dava dilekçesinin mahkemenin görevsizliği nedeniyle reddine, karar kesinleştiğinde talep halinde dosyanın nöbetçi .... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine" karar verilmiştir.

Kararın davalı ... tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 28.04.2016 tarih, 2015/12701 Esas, 2016/5141 Karar sayılı ilamı ile hüküm onanmış, davalı ... Karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Bilindiği gibi görev; bir davaya o yerdeki hukuk (hüküm) mahkemelerinden hangisi tarafından bakılacağını belirtir. Yetki ise, bir davaya hangi yerdeki görevli hukuk mahkemesi tarafından bakılacağını belirler. Mahkemelerin görev ve yetkileri de kanunla düzenlenir.

Görev hususu, kamu düzenine ilişkindir. Taraflarca ileri sürülmemiş olsa bile, mahkemece kendiliğinden göz önünde tutulması gereken bir yöndür. Bir davada görev ve yetki meseleleri birleştiği takdirde, önce görev meselesinin çözülmesi gerekir. Yetki uyuşmazlığı ise, ancak görevli mahkemede incelemek çözüme kavuşturulabilir. Başka bir anlatımla mahkemenin hem görevsiz hem de yetkisiz olması halinde, mahkeme görevsiz olduğu kanısına varırsa görevsizlik kararı vermekle yetinmelidir; aynı zamanda yetkisizlik kararı da (yani hem görevsizliğine hem de yetkisizliğine) veremez.

Mahkeme, görevsizlik kararında görevli mahkemeyi bildirmeli ve dava dosyasının bu görevli mahkemeye gönderilmesine karar vermelidir.

Somut olayda; Dava, ..... Sulh Hukuk Mahkemesinde açılmıştır. Mahkemece, 8. Hukuk Dairesi'nin bozma kararına uyulmuş, mahkemenin görevsizliğine karar verilmiştir. Bu kararda görevli mahkemenin .... Asliye Hukuk Mahkemesi olarak gösterilmesi gerekirken dosyanın nöbetçi ...... Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmek suretiyle yetkisizliği de kapsar şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olmuştur. Hükmün bu nedenle bozulması gerekir.

Her ne kadar Sulh Hukuk Mahkemesi kararlarına karşı karar düzeltme yolu kapalı ise de; Dairemizce yapılan incelemede yukarıda açıklanan hususlar maddi hataya dayalı olarak nazara alınmadan kararın onandığı anlaşıldığından, davalı ...'ın karar düzeltme talebinin kabulü ile Dairemizin 28.04.2016 tarih, 2015/12701 Esas, 2016/5141 Karar sayılı onama ilamının kaldırılmasına karar verilmiş, davalının temyiz itirazlarının yeniden incelenmesine geçilmiş; yapılan incelemede hükmün açıklanan nedenlerle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.