Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2017/2888 K.2018/631

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 29.05.2009 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil veya tazminat talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 21.11.2013 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil kademeli olarakta rayiç bedelin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacı temyiz etmiştir.

12.01.2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun;

1- "İspat hakkı" kenar başlıklı 189. maddesinin üçüncü fıkrasında, "(3) Kanunun belirli delillerle ispatını emrettiği hususlar, başka delillerle ispat olunamaz.",

2- "Kanunda düzenlenmemiş deliller" kenar başlıklı 192. maddesinde, "(1) Kanunun belirli bir delille ispat zorunluluğunu öngörmediği hâllerde, Kanunda düzenlenmemiş olan diğer delillere de başvurulabilir.",

3- "Senetle ispat zorunluluğu" kenar başlıklı 200. maddesinde, "(1) Bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrarı ve itfası amacıyla yapılan hukuki işlemlerin, yapıldıkları zamanki miktar veya değerleri ikibinbeşyüz Türk Lirasını geçtiği takdirde senetle ispat olunması gerekir. Bu hukuki işlemlerin miktar veya değeri ödeme veya borçtan kurtarma gibi bir nedenle ikibinbeşyüz Türk Lirasından aşağı düşse bile senetsiz ispat olunamaz.

(2) Bu madde uyarınca senetle ispatı gereken hususlarda birinci fıkradaki düzenleme hatırlatılarak karşı tarafın açık muvafakati hâlinde tanık dinlenebilir.",

4- "Senede karşı tanıkla ispat yasağı" kenar başlıklı 201. maddesinde, "(1) Senede bağlı her çeşit iddiaya karşı ileri sürülen ve senedin hüküm ve kuvvetini ortadan kaldıracak veya azaltacak nitelikte bulunan hukuki işlemler ikibinbeşyüz Türk Lirasından az bir miktara ait olsa bile tanıkla ispat olunamaz.",

5- "Delil başlangıcı" kenar başlıklı 202. maddesinde, "(1) Senetle ispat zorunluluğu bulunan hâllerde delil başlangıcı bulunursa tanık dinlenebilir. (2) Delil başlangıcı, iddia konusu hukuki işlemin tamamen ispatına yeterli olmamakla birlikte, söz konusu hukuki işlemi muhtemel gösteren ve kendisine karşı ileri sürülen kimse veya temsilcisi tarafından verilmiş veya gönderilmiş belgedir.", 6- "Senetle ispat zorunluluğunun istisnaları" kenar başlıklı 203. maddesinin birinci fıkrasının "a" bendinde "(1) Aşağıdaki hâllerde tanık dinlenebilir: a) Altsoy ve üstsoy, kardeşler, eşler, kayınbaba, kaynana ile gelin ve damat arasındaki işlemler.", Hükümlerine yer verilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta. Davacı halen oturduğu dava konusu 1 nolu bağımsız bölümün satış vaadi senediyle davalı ...'tan satın aldığını, tapusunun iptalini talep etmişse de dava konusu bağımsız bölümün davalı ... adına olduğu ve tarafların da kabulünde olduğu gibi Mahmut'a devrinin yapılmadığı bu nedenle ifa olanağının bulunmadığı dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden de anlaşılmaktadır.

Taşınmazın davacı adına tescili mümkün olmadığından satış vaadi sözleşmesinin hüküm ve sonuç meydana getirmeyeceği, sadece bir taahhüt işlemi olarak davalı ...’u borçlandıracağı açıktır. Dolayısıyla davacı, satış vaadi sözleşmesine dayanarak mülkiyet aktarımı isteminde bulunamaz. Sadece sözleşmenin tarafı olan davalı ...’tan satış vaadi sözleşmesinde tamamı vaat edilen taşınmazın rayiç bedeli üzerinden tazminat isteyebilir.

Ayrıca davacının iddiasını satış vaadi senedine dayandırması karşısında davalının, davaya konu sözleşmenin iptal edildiğine ilişkin iddiasını ispat etmesi gerekir. Bu durumda, yukarıda değinilen hususlar doğrultusunda, resmi senedin aksinin aynı kuvvette delille ispatı gerektiğinden tanık da dinletilemez.

Dosya kapsamından, davalının iddiasını ispatlayan bir delil sunmadığı, daire bedelinin de davacı tarafından ödendiği bu konuda da taraflar arasında bir ihtilaf bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda Mahkemece tapu iptal ve tescil talebinin kabulü mümkün değildir. Ancak davacının tazminat isteminin yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı gerekçe ile reddi doğru değildir.

Mahkemece dava konusu bağımsız bölüm üzerinde keşif yapılarak dava tarihi itibariyle rayiç bedelinin belirlenmesi, davacının tazminat isteminin kabulü gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.