Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2017/336 K.2017/661

Taraflar arasındaki ortaklığın giderilmesi davasından dolayı mahal mahkemesinden verilen yukarıda gün ve sayısı yazılı hükmün. Dairemizin 23.05.2014 gün 2014/4586 Esas ve 2014/6759 Karar sayılı ilamın gerekçe bölümünde “dava konusu taşınmazda paydaş olan ...'e dava dilekçesinin tebliği, hüküm verildikten sonra 13.01.2014 tarihinde vefat eden .... oğlu ...'in veraset ilamının temini ile mirasçılarının davada yeralmalarının sağlanması,

...'e ait olduğu belirtilen muhdesatların dava konusu taşınmaza değer kattığının anlaşılması halinde satış bedelinin dağıtılmasına esas alınması gerekirken eksik inceleme ve değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bu sebeple hükmün bozulması gerekmiştir.” açıklamalarıyla bozmaya yönelik gerekçeye yer verilmiş ise de hükmün sonuç bölümünde maddi hataya dayalı olarak hükmün onanmasına karar verildiği ve gerekçe ile hüküm sonucu arasında çelişki meydana geldiği;

yerel mahkemece Dairemize hitaben yazılan 13/10/2016 tarihli yazıda bu çelişkiye dikkat çekilerek hükmün kesinleştirilmesi sırasında tereddüt yaşandığı belirtilmiştir.

Dairemizce yapılan inceleme sonunda, 23/5/2014 tarihli kararımızın gerekçesi ile sonuç kısmı arasında çelişki bulunduğu ve bunun hükmün infazında tereddüt yaratacağı tespit edilmekle birlikte, bu hususta Dairemizce karar verilmeden önce taraflara varsa beyanda bulunmaları için tebligat yapılıp süresi beklendikten sonra dosyanın Dairemize gönderilmesi için 23/11/2016 tarihinde mahalli mahkemeye iade kararı verilmiştir.

Dava dosyasının, Dairemize gönderildiği ve tarafların herhangi bir beyanda bulunmadıkları anlaşılmakla gereği görüşüldü:

KARAR

Dava, ortaklığın giderilmesi isteğine ilişkindir. Mahkemece, ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmiştir. Hükmü, davalı ... oğlu ... vekili ve davalı ... vekili temyiz etmiştir. ./.. 2017/336 - 2017/661 -2-

1-Mahkeme kararı temyiz eden Süleyman oğlu ... vekiline 14.05.2013 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olup, 8 günlük yasal süre geçirildikten sonra 28.05.2013 tarihinde temyiz isteminde bulunulmuştur.

HUMK'nın 432/4. maddesi ve 01.06.1990 tarihli ve 3/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince süresi geçirilen davalı ... vekilinin temyiz isteminin reddi gerekmiştir.

2- Davalı ...'in temyiz istemine gelince;

Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davasını paydaşlardan (ortaklardan) biri veya bir kaçı diğer paydaşlara (ortaklara) karşı açar. HMK'nın 27. maddesi hükmü uyarınca, davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi haklarıyla bağlı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler. Bu itibarla, paydaşlardan veya ortaklardan birisinin ölmesi halinde alınacak mirasçılık belgesine göre mirasçılarının davaya katılmaları sağlandıktan sonra işin esasının incelenmesi gerekir.

Öte yandan, Paydaşlığın (ortaklığın) satış yoluyla giderilmesi halinde dava konusu taşınmaz üzerinde bina, ağaç v.s. gibi bütünleyici parçalar (muhdesat) varsa bunların arzla birlikte satılması gerekir.

Ancak muhdesatın bir kısım paydaşlara (ortaklara) ait olduğu konusunda tapuda şerh varsa veya bu hususta bütün paydaşlar ittifak ediyorlarsa ve muhdesat arzın değerinde bir artış meydana getiriyorsa bu artışın belirlenmesi için dava tarihi itibariyle arzın ve muhdesatın değerleri ayrı ayrı tespit edilir. Belirlenen bu değerler toplanarak taşınmazın tüm değeri bulunur.

Bulunan bu değerin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiği yüzdelik (%...) oran kurulmak suretiyle belirlenir. Satış sonunda elde edilecek bedelin bölüştürülmesi de bu oranlar esas alınarak yapılır. Muhdesata isabet eden kısım muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan bedel ise payları oranında paydaşlara (ortaklara) dağıtılır.

Bütünleyici parçanın (muhdesat) arzın paydaşlarına (ortaklarına) değil de üçüncü şahsa ait olduğunun anlaşılması halinde bu kimseyi muhdesat sahibi olarak davaya dahil etmek ve ona satış bedelinden pay vermek mümkün değildir.

Somut uyuşmazlıkta, 413 parsel sayılı taşınmazda 3/28 pay sahibi ... sağ olmasına karşın dava dilekçesi adına tebliğ edilmeksizin yargılamaya devam edilerek HMK'nın 27. maddesinde düzenlenen hukuki dinlenilme hakkına aykırı olarak davada yer almadan hüküm kurulmuştur.

Ayrıca dava konusu taşınmaz üzerinde ...'e ait olduğu iddia edilen muhdesatların kaçak olduğu ve hakkında yıkım kararı bulunduğu gerekçesi ile satış bedelinin dağıtılmasında oranlamaya esas alınmamış ise de taşınmaza kattığı bir değer olmasının anlaşılması halinde oran kurularak satışına karar verilmesi gerekir.

./..

2017/336 - 2017/661 -3-

Kabule göre de karar tarihi itibariyle nisbi karar ve ilam harcının binde 9,9 olması gerekirken % 9,9 oranında harca hükmedilmesi yerinde değildir. Bu durumda mahkemece, dava konusu taşınmazda paydaş olan ...'e dava dilekçesinin tebliği, hüküm verildikten sonra 13.01.2014 tarihinde vefat eden Abdülhalim oğlu ...'in veraset ilamının temini ile mirasçılarının davada yeralmalarının sağlanması, ...'e ait olduğu belirtilen muhdesatların dava konusu taşınmaza değer kattığının anlaşılması halinde satış bedelinin dağıtılmasına esas alınması gerekirken eksik inceleme ve değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bu sebeple hükmün bozulması gerekmiştir.