Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2017/4417 K.2018/4170

Taraflar arasındaki mirasın hükmen reddi davasından dolayı mahal mahkemesinden verilen yukarıda gün ve sayısı yazılı hükmün; Dairemizin 08.03.2017 gün ve 2016/4407 Esas - 2017/1813 Karar sayılı ilamı ile bozulmasına karar verilmişti. Taraf vekillerince kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla, dosya içerisindeki bütün evrak incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, mirasın hükmen reddi istemine ilişkindir.

Davacılar, murisleri ...’in 10.10.2011 tarihinde vefat ettiğini, terekesinin borca batık olduğundan mirasın hükmen reddi isteminde bulunmuşlardır.

Mahkemece, davanın kabulü ile mirasın hükmen reddine karar verilmiştir.

Hüküm, davalı vekilinin temyiz etmesi üzerine Dairemizin 09.03.2017 tarih, 2016/4407 E. 2017/1813 K. sayılı ilamıyla bozulmuştur.

Davalı vekili ve davacılar vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

1-Dairemizin bozma ilamı, karar düzeltme isteyen davacı vekiline 03.07.2017 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olup, 15 günlük yasal süre geçirildikten sonra 25.08.2017 tarihinde karar düzeltme isteminde bulunulmuş olup, davacılar vekili tarafından maktu karar düzeltme harcının da yatırılmadığı anlaşılmıştır.

Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren HUMK’nun 440/I maddesinde öngörülen 15 günlük yasal süre içerisinde yapılmaması nedeniyle süresi geçirilen karar düzeltme isteminin reddi gerekmiştir.

2-Davalı vekilinin karar düzeltme itirazlarına gelince;

Dava, mirasın hükmen reddi istemine ilişkindir. Ölüm tarihinde miras bırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır (TMK m. 605/2). Mirasçılar Türk Medeni Kanunu'nun 610. maddesinde yazılı aykırılık da bulunmadıkça yani zımnen mirası kabul etmiş duruma düşmüş olmadıkça her zaman murisin ödemeden aczinin tespitini isteyebilir. Türk Medeni Kanunu'nun 606. maddesinde belirtilen süre bu davada uygulanmaz. Dava alacaklılara husumet yöneltilerek görülür. Bu davada yetkili mahkeme ise alacaklıların davanın açıldığı zamandaki ikametgahı mahkemesidir. Ayrıca Türk Medeni Kanununun Velayet Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Tüzüğün 39/2. fıkrası gereğince mirasın reddi yetkisini içeren özel vekaletname sunulması da zorunludur.

Davanın kabulüne karar verilmiş ise de, mahkemece yapılan araştırma ve incelemeler hüküm kurmaya yeterli değildir. Mirasın hükmen reddine ilişkin olarak açılan davalarda, terekenin açıkça borca batık olup olmadığının araştırılması gerekmektedir. İcra takibi sonunda aciz vesikası düzenlenmesi halinde terekenin borca batık olduğu kabul edilir. Aksi halde terekenin borca batık olup olmadığı, murisin malvarlığı bulunup bulunmadığının usulüne uygun olarak, bankalar, trafik tescil müdürlüğü, vergi daireleri, belediyeler, ... müdürlüğü v.b. kurum ve kuruluşlardan sorulması, murisin alacak ve borçları zabıta marifetiyle de araştırılarak aktif malvarlığı ile takibe konu borç miktarı gözönünde tutularak aktif ve pasifinin tereddüde neden olmayacak şekilde belirlenmesi gerekir.

Somut olayda, murisin ölüm tarihi itibariyle Akbank, Garanti Bankası, Halkbankası, Vakıfbank, Merkez Bankası haricindeki bankalarda mevduat hesabının bulunup bulunmadığının, muris adına kayıtlı araç bulunup bulunmadığının, mirasçıların mirası kabul anlamına gelebilecek davranışlarının araştırılmaması doğru görülmemiştir. Ayrıca davacının verdiği vekaletnamede mirasın reddini içeren özel yetki bulunmadığından davacı vekiline özel yetkiyi içeren vekaletname sunması için süre verilip özel yetki içeren vekaletname verildiğinde yargılamaya devam olunarak bir hüküm kurulması gerekirken bu hususun gözardı edilmesi yerinde değildir.

Kabule göre de, davanın niteliği gereği davalı-alacaklıların, murisin terekesinin borca batık olduğunu bilmedikleri, bilmelerininde mümkün olmadığı, terekenin borca batık olup olmadığına yapılan yargılama sonrasında karar verildiği göz önünde bulundurularak yargılama gideri ve harçtan davalıların değil davacıların sorumlu tutulması, davacılar lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi de doğru görülmemiştir.

Öte yandan; davalı vekili, davacıların murise ait ...’deki taşınmazları kullandıklarını, kiraya vererek gelir sağladıklarını beyan etmiş olması karşısında; mahkemece, davacıların murisin taşınmazlarını kullanıp kullanmadıklarına ilişkin emniyet araştırması yapmadan, eksik araştırma ile hüküm kurulması da doğru olmamıştır.

Mahkemece verilen hükmün anılan gerekçelerle bozulması gerekirken sehven değişik gerekçeyle bozulduğu karar düzeltme isteği üzerine bu kez yapılan inceleme sonucu anlaşıldığından, karar düzeltme isteğinin kabulü ile, hükmün açıklanan nedenlerle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.