Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2017/4541 K.2017/8950

Taraflar arasındaki mirasın hükmen reddi davasından dolayı mahal mahkemesinden verilen yukarıda gün ve sayısı yazılı hükmün; Dairemizin 05.05.2016 gün ve 2016/1879 Esas - 2016/5543 Karar sayılı ilamı ile onanmasına karar verilmişti. Süresi içinde davalı ... Hazinesi vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla, dosya içerisindeki bütün evrak incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacılar vekili, 15.03.2006 tarihinde vefat eden muris rekesinin borca batık olduğunun tespiti ile mirasın hükmen reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde, davanın 3 aylık yasal süre içerisinde açılmadığını, dava koşullarının oluşup oluşmadığının araştırılması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece ilk olarak davanın kabulüne karar verilmiş, davalı vekilinin temyi talebi üzerine, Yargıtay 8. Hukuk Dairesi'nin 26.09.2014 tarih, 2013/23493 Esas, 2014/17248 Karar sayılı ilamıyla hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak davanın kabulüne, murisin terekesinin borca batık olması sebebiyle TMK 605/2. madddesi gereğince mirasın hükmen reddine karar verilmiş, davalı vekilinin temyiz talebi üzerine hükmün, Dairemizin 05.05.2016 tarih 2016/1879-5543 E. K. sayılı ilamıyla onanmasına karar verilmiştir.

Davalı vekili, karar düzeltme talebinde bulunmuştur.

Dava, TMK'nun 605/2. maddesi gereğince açılan mirasın hükmen reddi istemine ilişkindir. Ölüm tarihinde miras bırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır (TMK m. 605/2). Mirasçılar Türk Medeni Kanunu'nun 610. maddesinde yazılı aykırılık da bulunmadıkça yani zımnen mirası kabul etmiş duruma düşmüş olmadıkça her zaman murisin ödemeden aczinin tespitini isteyebilir.

Türk Medeni Kanunu'nun 606. maddesinde belirtilen süre bu davada uygulanmaz. Dava alacaklılara husumet yöneltilerek görülür. Bu davada yetkili mahkeme ise alacaklıların davanın açıldığı zamandaki ikametgahı mahkemesidir. Ayrıca Türk Medeni Kanununun Velayet Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Tüzüğün 39/2. fıkrası gereğince mirasın reddi yetkisini içeren özel vekaletname sunulması da zorunludur.

Davanın reddine karar verilmiş ise de mahkemece yapılan araştırma ve incelemeler hüküm kurmaya yeterli değildir. Mirasın hükmen reddine ilişkin olarak açılan davalarda, terekenin açıkça borca batık olup olmadığının araştırılması gerekmektedir. İcra takibi sonunda aciz vesikası düzenlenmesi halinde terekenin borca batık olduğu kabul edilir.

Aksi halde terekenin murisin ölüm tarihinde borca batık olup olmadığı, murisin malvarlığı bulunup bulunmadığının usulüne uygun olarak, bankalar, trafik tescil müdürlüğü, vergi daireleri, belediyeler, tapu müdürlüğü v.b.

Kurum ve kuruluşlardan sorulması, murisin alacak ve borçları zabıta marifetiyle de araştırılarak aktif malvarlığı ile takibe konu borç miktarı gözönünde tutularak aktif ve pasifinin tereddüde neden olmayacak şekilde belirlenmesi, mirasçının mirası kabul anlamına gelen davranışlarda bulunup bulunmadığının araştırılması gerekir.

Mahkemece yapılan araştırmada ölüm tarihinin esas alınmadığı, murisin malvarlığının buluup bulunmadığının araştırılması amacıyla bankalara yazı yazılmadığı, muris adına kayıtlı aklı araçların ölüm tarihi itibariyle değerinin belirlenmediği, murisin davalı kuruma olan borcunun ölüm tarihi itibariyle miktarının tespit edilmediği anlaşılmaktadır.

O halde mahkemece; terekenin aktiflerini ölüm tarihi itibariyle belirlenmesi amacıyla yeniden tapuya, bankaya, ilgili emniyet müdürlüğüne yazı yazılmalı, muris adına kayıtlı plaklı araçların ölüm tarihi itibariyle değerinin tespiti amacıyla araçlar üzerinde keşif yapılarak bilirkişi raporu alınmalı, murisin davalı kuruma olan borcunun ölüm tarihi itibariyle miktarı da tespit edilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Mahkemece, belirtilen hususlar üzerinde durulmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Hükmün bu şekilde bozulması gerekirken maddi hata nedeniyle onandığı bu kez yapılan inceleme ile anlaşıldığından davalı vekilinin karar düzeltme talebinin kabulü ile Dairemizin 05.05.2016 tarih 2016/1879-5543 E. K. sayılı onama ilamının kaldırılmasına ve hükmün belirtilen gerekçe ile bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.