Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2017/617 K.2017/9147

Taraflar arasındaki önalım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil davasından dolayı mahal mahkemesinden verilen yukarıda gün ve sayısı yazılı hükmün; Dairemizin 10.10.2016 gün ve 2015/4037 Esas, 2016/8004 Karar sayılı ilamı ile onanmasına karar verilmişti. Süresi içinde davalı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla, dosya içerisindeki bütün evrak incelenerek gereği düşünüldü:

_ KARAR _

Dava, önalım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Davacılar vekili, davacı ... 'nin 1/6, diğer davacıların murisi ... 'nin 1/6 hissedar olduğu, davalının dava konusu 276 parsel sayılı taşınmazın 1/3 hissesini 08.04.2013 tarihinde satın aldığını, davacılara bildirim yapılmadığını belirterek önalım hakkı sebebiyle davalı adına olan hissenin iptaline, iptal edilen hissenin 1/2 sinin davacı... , 1/2'sinin diğer davacılar adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde, dava konusu hissenin satıldığının davacılar tarafından bilindiğini, taşınmazda fiili taksim bulunduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulüne, ... İli... İlçesi ... Köyü 276 parsel sayılı taşınmazın davalı ... kızı ... adına kayıtlı 1/3 hissesinin tapu kaydının iptali ile davacıların miras hisseleri oranında davacılar adına tapuya kayıt ve tesciline, mahkeme veznesine depo edilen 41.150 TL nin karar kesinleştiğinde davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Davalı vekilinin temyiz talebi üzerine hükmün, Dairemizin 10.10.2016 tarih, 2015/4037 Esas, 2016/8004 Karar sayılı ilamıyla onanmasına karar verilmiştir.

Davalı vekili karar düzeltme talebinde bulunmuştur.

Önalım hakkı paylı mülkiyet hükümlerine tabi taşınmazlarda payın üçüncü kişiye satılması halinde, diğer paydaşlara o payı öncelikle satın alma yetkisi veren bir haktır. Bu hak paylı mülkiyet ilişkisi kurulduğu anda doğar ve payın üçüncü kişiye satılması ile kullanılabilir hale gelir.

Önalım hakkının kullanılmasıyla bu hakkı kullanan paydaş ile alıcı arasında kapsam ve şartları satıcı ile davalı arasında yapılan sözleşmenin aynı olan bir satım ilişkisi kurulmuş olur. Önalım bedeli tapuda gösterilen satış bedeli ile davalı tarafından ödenen harç ve masrafların toplamından ibarettir.

Önalım davasında dava konusu payın satış bedeli ile ödenmesi zorunlu harç ve masrafların toplamından ibaret olan önalım bedelinin 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 734/2. maddesi gereğince hükümden önce mahkemece belirlenecek uygun bir zaman içinde depo edilmesi için davacıya süre verilmesi gerekir. Davacıya verilen bu sürenin kesin olduğuna da mahkemece karar verilebilir.

Kesin süre içerisinde öngörülen işlem yerine getirilmez ise 6100 sayılı HMK’nın 94. maddesi gereğince işlemi süresinde yapmayan tarafın o işlemi yapma hakkı ortadan kalkar. Ancak anılan bu madde hükmünün uygulanabilmesi için davacının davayı sürüncemede bırakacak davranışta bulunması gerekir Önalım hakkının kullanılmasında davacının dayandığı pay elbirliği mülkiyetine konu ise tüm ortakların birlikte dava açması veya birinin açtığı davaya diğerlerinin muvafakat etmesi gerekir.

Çünkü bu gibi hallerde 11.10.1982 tarihli ve 3/2 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca davanın tereke adına açıldığının kabulü gerekir. Davaya muvafakat, duruşmaya gelip bu konuda beyanda bulunmakla veya imzası noterce onaylı muvafakat belgesi ibraz edilmesi suretiyle yahut davacı adına davayı takip eden avukata vekalet verilmesi ile sağlanabilir.

Bu yolda ortakların tümünün muvafakati sağlanamazsa Türk Medeni Kanununun 640. maddesi hükmü uyarınca murisin terekesine görevli mahkemede temsilci atanması için davacıya süre verilir. Temsilci davacı dışında biri olursa davacının sıfatı sona ereceğinden davayı temsilci takip eder. Dava hakkına ilişkin olan bu hususun hakim tarafından kendiliğinden öncelikle nazara alınması gerekir.

Somut olayda; mahkeme veznesine depo edilen önalım hakkı bedelinin davalıya ödenmesine karar verilmesi gerekirken davacılara ödenmesine karar verilmesi doğru değildir.

Kabule göre de; dava konusu 276 parsel sayılı taşınmazda davacı ... 'nin 1/6, diğer davacıların murisi ... 'nin 1/6 hissedar olduğu göz önünde bulundurularak davalıya ait 1/3 hissenin iptaliyle, iptal edilen hissenin 1/2 sinin davacı ... , 1/2'sinin diğer davacılar adına tesciline karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi yerinde görülmemiştir.

Hükmün bu şekilde bozulması gerekirken maddi hata nedeniyle onandığı bu kez yapılan inceleme ile anlaşıldığından davalı vekilinin karar düzeltme talebinin kabulü ile Dairemizin 10.10.2016 tarih, 2015/4037 Esas, 2016/8004 Karar sayılı onama ilamının kaldırılmasına ve hükmün yukarıda açıklanan sebeplerle bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 10.10.2016 tarih, 2015/4037 Esas, 2016/8004 Karar sayılı onama ilamının KALDIRILMASINA, yukarıda belirtilen nedenlerle hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde davalı tarafa iadesine,