Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2018/1920 K.2018/8058

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 07.03.2012 gününde verilen dilekçe ile ... iptali ve tescil talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 17.02.2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili ve davalılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

_ KARAR _

Davacı vekili, davacının vasisi olduğu babası ...'un 3074 ada 23 parsel sayılı taşınmazdaki 5 katlı binanın maliki olduğunu, binanın 37 yıl önce yapıldığını, 14.02.1995 tarihinde yapılan ıslah imar planı uygulaması ve şüyulandırma işlemi sonunda ... Karpuz'a ait 110 m2'lik arsa payının 8 m2 olarak tapuya kaydedildiğini, 102 m2'lik kısmın aynı ada ve parselde bulunan davalılar ... ve .... adına tescil edildiğini, bu konuda yaptıkları başvuruların sonuçsuz kaldığını belirterek, şuyulandırma işlemi sırasında hataen davalılar adına kaydedilen 102 m2'lik taşınmazın ... kaydının iptali ile davacı adına tescilini istemiştir.

Davalılar vekili, şuyulandırma işleminden itibaren 18 yıl geçtiğini ve işlemin kesinleştiğini, davalıların taşınmaz üzerindeki zilyetliklerinin nizasız ve fasılasız devam ettiğini, taşınmaz değerinin az gösterildiğini belirtilerek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacı vekili ve davalılar vekili temyiz etmiştir.

6100 sayılı HMK’nun 90.maddesi gereğince; süreler, kanunda belirtilir veya hâkim tarafından tespit edilir. Kanunda belirtilen istisnai durumlar dışında, hâkim kanundaki süreleri artıramaz veya eksiltemez. Hâkim, kendisinin tespit ettiği süreleri, haklı sebeplerle artırabilir veya eksiltebilir; gerekli gördüğü takdirde, bu konudaki kararından önce tarafları da dinler.

Aynı yasanın 94.maddesi gereğince; kanunun belirlediği süreler kesindir. Hâkim, tayin ettiği sürenin kesin olduğuna karar verebilir. Aksi hâlde, belirlenen süreyi geçirmiş olan taraf yeniden süre isteyebilir. Bu şekilde verilecek ikinci süre kesindir ve yeniden süre verilemez. Kesin süre içinde yapılması gereken işlemi, süresinde yapmayan tarafın, o işlemi yapma hakkı ortadan kalkar.

Kanun ya da hakim tarafından tayin edilmiş olan kesin süre içerisinde yerine getirilmeyen bir işlemin bu süre geçtikten sonra yerine getirilmesine yasal olanak bulunmamaktadır. Kesin süre içerisinde yerine getirilmeyen işlem bazen davanın kaybedilmesi sonuçlarını da doğurmaktadır. Davaların uzamasını veya uzatılmak istenmesini engellemek üzere konan kesin süre kuralı, kanunun amacına uygun olarak kullanılmalı, davanın reddi için bir araç sayılmamalıdır.

Bu nedenle de hakim tarafından kesin süre verilirken;

1)Kesin süreye konu işlemin gerekli ve tarafların yerine getirebileceği bir işlem olması,

2)Verilen sürenin işlemin yapılması için yeterli ve makul bir süre olması, duruşma gününe kadar kesin süre nedeniyle yapılacak işlem sonrası başka bir işleme gerek yok ise bu sürenin takip eden duruşma gününe kadar verilmesi,

3)Yapılması gereken iş veya işlemler birer birer, varsa masraflarının da miktarıyla birlikte açıkça gösterilmesi,

4)Sürenin kesin olduğu ve sonuçlarının tarafa açıklanması zorunludur.

Somut olayda; yerinde yapılan keşif sonucunda dava konusu taşınmazın dava tarihindeki değeri 510,000,00TL olarak belirlenmiş, mahkemece bu değer üzerinden eksik harcın tamamlanması için davacı vekiline, 06.11.2014 tarihli celsede üç haftalık kesin süre verilmiştir.

Yukarıda açıklanan ilkeler uyarınca; eksik harcın tamamlanması için kesin süre verildiğinde, ara kararında yapılması gereken işlerin neler olduğunun tam bir açıklıkla belirtilmesi, sürenin yeterli ve elverişli olması, kesin sürenin sonuçlarının açıklanması gerekli iken bu yönler gözetilmeden usulüne uygun olmayan bu şekilde kesin süre verilmesi ve bu yöne ilişkin işlemler yerine getirilmeksizin davanın yazılı olduğu şekilde reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.