Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2018/3226 K.2018/9176

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 11.09.2014 gününde verilen dilekçe ile elatmanın önlenmesi ve ecrimisil talebi üzerine bozma ilamına uyularak yapılan muhakeme sonunda; davanın reddine dair verilen 14.06.2017 günlü hükmün Yargıtayca, duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, tayin olunan 18.12.2018 günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davacı vekili Av. ... ile karşı taraftan davacı ... vekili Av. ... ve ...

Su Pazarlama Su Arıtım Sistemleri San. Tic. A.Ş. vekili Av. ... geldiler. Başka gelen olmadı. Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelenlerin sözlü açıklamaları dinlendi. Açık duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Bilahare dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KA R A R

Davacı ... İlçesi,... Köyü, 126 ada 1 parsel sayılı taşınmaz içerisinde bulunan yeraltı kaynak suyun ticari faaliyete konu edilerek "... " markası ile satıldığını, ... ile 28.02.2008 tarihli sözleşme ile kiralandığını, kira sözleşmesinin geçerli olmadığını, yeraltı kaynak sularının devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğunu, özel mülkiyete konu edilemeyeceğini, bu tür suların ticari amaçlı kullanımı için 167 sayılı Kanun gereğince ilgili idareden kiralama yapılması gerektiğini belirterek, suya vaki müdahalenin meni ile fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak dava tarihinden geriye doğru 5 yıllık 10.000,00TL'lik ecrimisil isteminde bulunmuş, 09.01.2017 tarihli dilekçesi ile davasını ıslah ederek 637.557,66TL ecrimisil, 264.067,01TL gecikme faizi isteminde bulunmuştur.

Davalı, dava konusu suyun ... Köyü Tüzel Kişiliğine ait taşınmazdan çıktığını, köy tüzel kişiliği ile aralarında kira sözleşmesi yapıldığını, haksız kullanım bulunmadığını, dava konusu suyun kaynak suyu olduğunu, kaynak suyun arazinin bütünleyici parçası olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir. 30.01.2017 tarihli dilekçesi ile davacının ıslah talebine karşı zamanaşımı def'inde bulunmuştur.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir.

Bilindiği gibi, gerek öğretide ve gerekse yargısal uygulamalarda ifade edildiği üzere ecrimisil, diğer bir deyişle haksız işgal tazminatı, 08.03.1950 tarih 22/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında; fuzuli işgalin tarafların karşılıklı birbirine uygun iradeleri ile kurduğu kira sözleşmesine benzetilemeyeceği, niteliği itibarı ile haksız bir eylem sayılması gerektiği, haksız işgal nedeniyle oluşan zararın tazmin edilmesi gerekeceği vurgulanmıştır. ... , haksız işgal nedeniyle tazminat olarak nitelendirilen özel bir zarar giderim biçimi olması nedeniyle, en azı kira geliri karşılığı zarardır.

Bu nedenle, haksız işgalden doğan normal kullanma sonucu eskime şeklinde oluşan olumlu zarar ile kullanmadan kaynaklanan malik ya da zilyedin yoksun kaldığı fayda (olumsuz zarar) ecrimisilin kapsamını belirler. Haksız işgal, haksız eylem niteliğindedir.

(YHGK'nun 25.02.2004 gün ve 2004/1-120-96 sayılı kararı) 25.05.1938 tarih ve 29/10 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ve Yargıtay'ın aynı yoldaki yerleşmiş içtihatları uyarınca ecrimisil davaları beş yıllık zamanaşımına tabi olup bu beş yıllık süre dava tarihinden geriye doğru işlemeye başlar.

Yasalarda def'i, davalının yerine getirmesi gereken bir edimi, özel bir nedenle yerine getirmekten kaçınması olanağı sağlayan bir hak olarak tanımlanmaktadır. Bunlardan birisi olan zamanaşımı savunması (def'i), süresinde ve yöntemine uygun biçimde ileri sürüldüğünde işin esasının incelenmesine geçilmez ve bu savunma, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 142, 163 ve 164. maddeleri gereğince ön sorun (hadise) biçiminde incelenip karara bağlanır.

Somut olayda; davacı tarafından davalıya 30.10.2007 tarihli yazısı ile dava konusu suyu kiralama hakkının İl Özel İdaresine ait olduğu, kiralama işlemlerine başlanmak üzere yazının tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde taraflarına başvurulması gerektiği, aksi takdirde suyun mühürlenerek kesileceği bildirilmiş, davalı bu bildirime 19.11.2007 tarihli yazısı ile cevap vermiştir. Dava konusu 126 ada 1 parsel sayılı taşınmazın yargılama sırasında 09.05.2014 tarihinde tahsisen davacı SASKİ'ye devredildiği, dava konusu suyun genel su olduğu anlaşıldığından mahkemece davacının elatmanın önlenmesi talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle reddedilmesi doğru görülmemiştir.

Ayrıca, dosya içeriğinden ıslah dilekçesinin davalıya 19.01.2017 tarihinde tebliğ edildiği, davalının 30.01.2017 tarihli dilekçesi ile süresinde olacak şekilde ıslaha karşı zamanaşımı def'inde bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu halde mahkemece, davacının ecrimisil istemi değerlendirilirken, davalı yanın zamanaşımı savunması konusunda olumlu ya da olumsuz bir karar verilerek sonucuna göre bir hüküm kurulması gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bu sebeplerle hükmün bozulması gerekmiştir.