Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2019/1788 K.2021/1570

14. Hukuk Dairesi

MAHKEMESİ

Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 01.04.2014 gününde verilen dilekçe ile ölünceye kadar bakma sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil, ikinci kademede davacının saklı payının tenkisi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 04.02.2016 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü: KARAR Dava, ölünceye kadar bakma sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil, ikinci kademede davacının saklı payının tenkisi isteğine ilişkindir.

Davacı vekili; davacı ve davalıların muris Emsal Karahisar'ın mirasçıları olduğunu, davacı ile babasının halası olan muris Emsal Karahisar arasında imzalanan Düzce 1. Noterliğinin 25.03.1982 tarih ve 5483 yevmiye numaralı ölünceye kadar bakım sözleşmesiyle murisin, 87 ada 87 parselde kayıtlı taşınmazdaki hissesinden 150 m2'sini davacıya temlik ettiğini, sözleşmenin imzalanmasından sonra davacının kendi üzerine düşen edimi yerine getirerek tüm bakım ve gözetimini üstlendiğini,

noter sözleşmesinin yeterli olduğunu düşünen ve güvenen davacının taşınmazın kendisine ait olduğu düşüncesiyle tapu dairesinde devrini yaptırmadığı gibi şerh de koydurmadığını, murisin 11.12.1984 tarih, 16023 yevmiye numaralı taşınmaz satış vaadi sözleşmesi ile ölünceye kadar bakma sözleşmesine konu olan payın davalı ...’a devredildiğini ancak yapılan devir işlemlerinin muvazaalı olduğunu, davacının amcasının telkini ve yönlendirmesiyle hareket eden murisin davacıdan ve diğer mirasçılardan mal kaçırma amacını taşıdığını beyanla dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline,

bu talebin yerinde görülmemesi halinde davacının mahfuz hissesine vuku bulan tecavüz nedeniyle ayni yada nakdi tenkisine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili davanın reddini savunmuş, bir kısım davalılar da duruşmada alınan beyanlarında murise davacının değil, davalı ...’nin babası Seyfettin Albayrak’ın baktığını beyan etmişlerdir.

Mahkemece davacının tapu iptal ve tescil talebi yönünden davanın kesin hüküm nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir.

Ölünceye kadar bakma sözleşmeleri taraflara hak ve borçlar yükleyen sözleşmelerden olup, bakım borcuna karşılık bir taşınmazın devri kararlaştırıldığında, bakım alacaklısının ölümünden sonra onun mirasçıları mülkiyeti geçirme borcu ile yükümlüdürler. Bu yükümlülüklerini yerine getirmemeleri halinde, sözleşmeye dayanılarak tapu iptali ve tescil istemi ile dava açılabilir.

Kaynağını Borçlar Kanununun 611. ve devamı maddelerinden alan ölünceye kadar bakım sözleşmeleri, anılan kanunun 612. ve Türk Medeni Kanununun 545. maddesi gereğince resmi şekilde düzenlenmelidir. Resmi şekilde düzenlenmeyen ölünceye kadar bakım sözleşmelerine değer verilerek tapu iptali ve tescil hükmü kurulması mümkün değildir.(Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 6.2.2008 tarihli ve 2008/14-70 2008/104 sayılı kararı)

Bakım borçlusunun bakıp gözetme yükümlülüğü aksi kararlaştırılmadığı sürece, bakım alacaklısını ailesi içerisine alıp ikametgâh temini, besleme-giydirme, hastalığında tedavi, manevi yönden de her türlü yardım ve desteği sağlama gibi ödevleri kapsar. Bu görevlerin yerine getirilmesi halinde, ölünceye kadar bakım sözleşmeleri taraflarına kişisel hak sağladığı için, tapu iptali ve tescil davasının bakım borçlusu ya da onun külli halefleri tarafından bakım alacaklısının mirasçılarına karşı açılabilir.

Sözleşmenin, bakım borcu yerine getirilmediği iddiasıyla feshini isteme hakkı, bakım alacaklısının sağlığında kullanılması gereken bir hak olduğundan, bakım alacaklısı mirasçılarının bakım borçlusunun edimini yerine getirmediğine yönelik savunmaları bu davada dinlenmez.

Hukuk düzeninde istikrar sağlama amacı taşıyan kesin hüküm, hükme karşı yasa yollarının tükenmesi (şekli anlamda kesin hüküm) ve taraflar arasındaki hukuki ilişkinin bir daha dava konusu yapılmaması (maddi anlamda kesin hüküm) şeklinde hukuk yargılama sistemimizde yer almaktadır.

Şekli anlamda kesinleşmeyi zorunlu kılan, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin yeniden dava konusu yapılamaması amacını güden maddi anlamda kesin hüküm HMK’nın 303. maddesinde düzenlenmiştir.

Anılan maddeye göre kesin hükmün oluşabilmesi için;

1)Dava konusunun, diğer bir anlatımla dava ile elde edilmek istenen sonucun aynı olması,

2) Dava sebebinin yani davanın dayanağı olan vakıaların aynı olması,

3) Davanın taraflarının aynı olması gereklidir.

Tüm bu açıklamalardan sonra somut olaya gelince;

Davacının davası, ölünceye kadar bakma sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir. Kesin hüküm olduğu gerekçe gösterilen Düzce 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1985/328-1988/834 E.- K. sayılı kararı ise taşınmaz satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir. Bu durumda, davaların konuları bir diğer ifade ile dava sebebi farklı olduğundan Düzce 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1985/328-1988/834 E.- K. sayılı kararı işbu dava bakımından kesin hüküm oluşturmamaktadır.

Mahkemece; yukarıda açıklanan ölünceye kadar bakma sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil davası ilkeleri doğrultusunda araştırma yapılarak işin esasına yönelik bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile davanın kesin hüküm nedeniyle reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.