Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2019/2 K.2019/4968

Taraflar arasındaki mirasın hükmen reddi davasından dolayı mahal mahkemesinden verilen yukarıda gün ve sayısı yazılı hükmün; Dairemizin 15.10.2018 gün ve 2018/907 Esas ve 2018/6710 Karar sayılı ilamıyla düzelterek onanmasına karar verilmişti. Asli müdahil vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla dosya içerisindeki bütün evrak incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, mirasın hükmen reddi istemine ilişkindir. Davacı vekili, 10.05.2010 tarihinde ölen müvekkilinin murisi ...'un terekesinin borca batık olduğunu, mirası hükmen reddin tespitini ve müvekkilinin şahsen murisin borçlarından dolayı borçlu olmadığının tespitini istemiştir. Davalı vekili ve asli müdahil vekili, davanın reddini savunmuştur. Mahkeme, davanın kabulüne karar vermiştir. Hükmün, asli müdahil vekili tarafından temyizi üzerine Dairemizin 15.10.2018 gün ve 2018/907 Esas ve 2018/6710 Karar sayılı ilamıyla düzelterek onanmasına karar verilmiş, düzelterek onama ilamına karşı asli müdahil vekili tarafından karar düzeltme isteminde bulunulmuştur.

Mirasın hükmen reddine ilişkin olarak açılan davalarda, murisin ölüm tarihi itibariyle terekesinin açıkça borca batık olup olmadığının ve mirasçıların terekeyi kabul anlamına gelen işlemler yapıp yapmadıklarının araştırılması gerekmektedir. Türk Medeni Kanununun 605/2 maddesi hükmü gereğince mirasın hükmen reddine (terekenin borca batık olduğunun tespitine) ilişkin talepler, süreye tabi olmayıp mirasçıların iyiniyetli ya da kötüniyetli olmalarının bir önemi bulunmamaktadır.

Murisin ödemeden aczi ölüm tarihine göre belirlenir. Ölüm tarihi itibariyle, murisin tüm malvarlığı terekenin aktifini, tüm borçları ise terekenin pasifini oluşturur. Terekenin pasifinin aktifinden fazla olması terekenin ödemeden aczini ve dolayısıyla da terekenin borca batık olduğunu gösterir (TMK m. 605/2). Mirasın hükmen reddine ilişkin olarak açılan davalarda, terekenin açıkça borca batık olup olmadığının araştırılması gerekmektedir.

İcra takibi sonunda aciz vesikası düzenlenmesi halinde terekenin borca batık olduğu kabul edilir.

Aksi halde terekenin borca batık olup olmadığı, murisin malvarlığı bulunup bulunmadığının usulüne uygun olarak bankalar, trafik tescil müdürlüğü, vergi daireleri, belediyeler ve tapu müdürlüğü v.b. kurum ve kuruluşlardan sorulması, murisin alacak ve borçları zabıta marifetiyle de araştırılarak aktif malvarlığı ile takibe konu borç miktarı gözönünde tutularak aktif ve pasifinin tereddüde neden olmayacak şekilde belirlenmesi gerekmektedir.

Ayrıca TMK'nin Velayet, Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına ilişkin Tüzüğün 39/2. fıkrası gereğince mirasın reddi yetkisini içeren özel vekaletname sunulması zorunludur.

Dosya içerisindeki Ankara Ticaret Odasının cevabi yazısında murisin % 50 ortağı olduğu Buğra Mim. Müh. Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin 23.10.2014 tarihinde ticaret sicilinden silindiği belirtilmiştir. Muris aleyhine yapılan icra takip dosyalarında şirketin 06 ZRF 27, 06 BK 2881, 06 AF 0947 plakalı araçlarının olduğu anlaşılmıştır. Ticaret Sicil Müdürlüğüne yazı yazılarak murisin ortağı olduğu Buğa Mim. Müh. Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin tasfiye memurlarının adı ve adreslerinin temin edilerek, şirket malvarlığı tasfiye memurlarından sorulmak suretiyle araştırılmadan hüküm kurulduğu görülmüştür.

Öte yandan şirketin mirasçıların terekeyi benimsemeye yönelik işlemlerine konu olup olmadığı da bütün imkanlar kullanılarak araştırılmalıdır.

Mirasbırakanın borçları mirasbırakanın ölüm tarihi esas alınarak hesaplanmalı ve terekenin borca batık olup olmadığı buna göre değerlendirilmelidir.

Dairemizce kararın belirtilen bu gerekçe ile bozulması gerekirken maddi hata sonucu düzeltilerek onandığı bu defa yapılan inceleme sonucu anlaşıldığından asli müdahil vekilinin yerinde görülen karar düzeltme itirazlarının kabulü ile hükmün yukarıda açıklanan gerekçeyle bozulması gerekmiştir.