Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2019/2620 K.2021/4237

Davacı ... vekili tarafından, davalı aleyhine 07/05/2013 gününde verilen dilekçe ile ipotek şerhinin terkin edilmesi talebi üzerine yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 05/06/2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, ipotek şerhinin terkin edilmesi istemine ilişkindir.

Davacı vekili; dava dışı/banka müşterisi ...'in davalı ....'den 2010 yılında kullandığı kredi için ... ili, ... ilçesi, ..., 5972 ada, 11 parseldeki 2. kat 4 numaralı bağımsız bölümü teminat göstermesi üzerine davalı Banka tarafından taşınmaz kaydına 1. dereceden 70.000,00 TL bedelli ipotek tesis edildiğini, daha sonra müşteri ...'in davalı bankadaki kredisinin yüksek maliyetli olması nedeniyle davacı ....'ye müracaatla krediyi kapatmak üzere aynı taşınmazı teminat göstererek bu kez davacı bankaya kredi başvurusu yaptığını, bankalararası yapılan görüşme sonucunda davalı banka şubesince davacı banka şubesine verilen taahhütnamede,

müşteri ...'in 35.000,00TL limitli konut finansman kredisi kullandığının, borç bakiyesinin ise 28.000,00TL olup 19/10/2011 tarihine kadar ödeme yapılması halinde takip eden 10 iş günü içerisinde kayıtsız şartsız ipoteğin fekkedileceğinin beyan ve taahhüt edildiğini, taahhütnameye istinaden davacı banka ile müşteri ... arasında 25/10/2011 tarih, 48.750,00TL bedelli Tüketici Kredisi Sözleşmesi imzalanarak taşınmaz kaydına 2. dereceden 73.500,00TL bedelli ipotek tesis edilip müşteri ...'e kredi kullandırıldığını,

.... tarafından kredi kapama bakiyesi olarak bildirilen 30.000,00TL'nin müşteri ...'in talimatıyla 25/10/2011 tarihinde "ipotek fekki" açıklamasıyla davalı Bankaya havale edildiğini, ipoteğin fekki için gerekli tutar ödendiğinden taahhüdü gereğince en geç 09/11/2011 tarihine kadar davalı banka şubesince ipoteğin kaldırılması beklenirken müşteri ...'in davalı bankaya olan diğer borçları gerekçe gösterilip taahhütname yok sayılarak davalı banka tarafından ...

2. İcra Müdürlüğünün 2013/1355 Esas sayılı dosyasından ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatıldığını beyan ederek; belirtilen takip dosyasındaki satışın tedbiren durdurulmasına, davalı banka lehine tesis edilmiş ipoteğin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü, davalı vekili temyiz etmiştir.

İpotek; kişisel bir alacağın teminat altına alınması amacını güden ve taşınmazın değerinden alacaklının alacağını elde etmesini sağlayan sınırlı bir ayni haktır. İpotek tesisi için rehin edilecek taşınmaz maliki ile alacaklı arasındaki anlaşmanın (rehin sözleşmesi) bulunması ve rehin sözleşmesinin Türk Medeni Kanununun 856. maddesi gereğince tapu kütüğüne tescil edilmesi gerekir.

Alacak sona erdiği halde alacaklı, terkin taahhüdünü iradesiyle yerine getirmezse, taşınmaz maliki ipoteğin fekkini (kaldırılmasını) dava yolu ile isteyebilir.

Somut olayda; ipotek akdinin çerçevesini tayin eden resmi akit tablosu incelendiğinde, ipoteğin, ileride gerçekleşecek veya gerçekleşmesi muhtemel olan bir alacağın teminatı olarak tesis edildiği görülmektedir. Bu haliyle ipotek, azami meblağ (üst sınır ipoteği) ipoteğidir.

İpoteğin kaldırılması, ancak üzerinde ipotek tesis edilmiş olan taşınmazın kayıt maliki tarafından talep edilebilir. Somut uyuşmazlıkta; dava konusu taşınmaz üzerinde malik olmayan davacı banka tarafından ipoteğin kaldırılması talep edilemeyeceğinden, açılan davanın aktif husumet bulunmadığı gerekçesiyle reddedilmesi gerekirken davanın kabulü yönünde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

KARŞI OY

Dava dışı ..., davalı bankadan kredi kullanmış, kredinin teminatı olmak üzere taşınmazı üzerine 1. dereceden ipotek konulmuş bilahare, kredi maliyetinin yüksek olması sebebiyle bu defa davacı bankadan kredi kullanmış kredinin teminatı olarak aynı taşınmaz üzerine bu defa davacı banka lehine 2. Derecede ipotek tesis edilmiştir. Ancak davalı bankaya olan kredi borcunun kapatılmadığı gerekçe gösterilerek davalı banka tarafından dava dışı ... hakkında ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatılmıştır.

Her ne kadar Dairemizin çoğunluk görüşü ile ipoteğin kaldırılmasını ancak ipotek borçlusunun talep edebileceği kabul edilerek, davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile bozulmuş ise de, yukarıda özetlenen, tarafların kabulüne ve dosya içeriğine göre davacı bankanın bu davayı açmakta hukuki menfaati bulunmaktadır; dolasıyla taraf ehliyeti de vardır. Bu nedenle ilk derece mahkemesinin temyiz incelemesine konu kararının esastan incelenerek bir karar verilmesi gerekirken açıklanan gerekçe ile bozulmasını usul ve yasaya uygun olmadığı kanaati ile sayın çoğunluğun görüşüne katılmıyorum.