Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2019/2938 K.2020/3983

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 11/04/2013 gününde verilen dilekçe ile gayrimenkul satış vaadi sözleşmesinden kaynaklı tapu iptali ve tescil talebi üzerine bozma ilamına uyularak yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 20/03/2019 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar vekili ve mirasçı ... vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Davacı, murisi Kadir ile davalılar murisi ...'in ... 1. Noterliğinde 01.09.1971 günü düzenledikleri satış vaadi sözleşmesi uyarınca 12 parsel sayılı taşınmazda davalıların murisi ...'e murisi Resil'den intikal edecek payın satışının vaat edildiğini, taşınmazın imar uygulamasıyla 27315 ada 1, 27318 ada 4, 27339 ada 2-3, 27344 ada 4, 27346 ada 1 ve 27349 ada 3-4 parsellere ayrıldığını, edimini yerine getirdiğini, zilyetliği devredilen taşınmazların mülkiyetinin naklinden kaçınıldığını ileri sürerek taşınmazlardaki payın mirasçılardan ... adına tescilini istemişlerdir.

Davalılar, davanın zamanaşımına uğradığını, taşınmazların zilyetliğinin devredilmediğini belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece ilk hükümde; "davanın kabulüne" karar verilmiştir.

Dairemizin ilamı ile; ''somut uyuşmazlıkta, davacıların murisi ...'e ait ... 6. Noterliğinin 09.04.2013 gün ve 6231 yevmiyeli veraset ilamında mirasçı olarak görünen ... davada taraf değildir. Adı geçen mirasçının davacıların dayandığı "satış vaadi sözleşmesinden kaynaklı hisse devir ve temlik sözleşmesi" başlıklı belgede de yer almadığı görülmektedir. Davacılar ve davada yer almayan ..., ...'ün mirasçıları olduğundan HMK'nın 59. maddesi uyarınca mecburi dava arkadaşlarıdır.

HMK'nın 60. maddesi gereğince zorunlu dava arkadaşları ancak birlikte dava açabilirler. Mirasçı ...'in bu davanın açılabilmesi için onayının bulunması veya davaya katılması, belirtilen hususların yerine getirilememesi halinde TMK'nın 640. maddesi uyarınca miras şirketine temsilci atanarak taraf teşkili sağlandıktan sonra işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekir.'' gerekçesi ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece; "bozma ilamına uyularak davanın kabulüne" karar verilmiştir. Hükmü, davalılar vekili ve ... vekili temyiz etmişlerdir.

Satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil davalarında, davacının dayandığı pay elbirliği mülkiyetine konu ise tüm ortakların birlikte dava açması veya birinin açtığı davaya diğerlerinin muvafakat etmesi gerekir. Çünkü bu gibi hallerde 11.10.1982 tarihli ve 3/2 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca davanın tereke adına açıldığının kabulü gerekir.

Davaya muvafakat, duruşmaya gelip bu konuda beyanda bulunmakla veya imzası noterce onaylı muvafakat belgesi ibraz edilmesi suretiyle yahut davacı adına davayı takip eden avukata vekalet verilmesi ile sağlanabilir. Bu yolda ortakların tümünün muvafakati sağlanamazsa Türk Medeni Kanununun 640. maddesi hükmü uyarınca murisin terekesine görevli mahkemede temsilci atanması için davacıya süre verilir.

Temsilci davacı dışında biri olursa davacının sıfatı sona ereceğinden davayı temsilci takip eder. Dava hakkına ilişkin olan bu hususun hakim tarafından kendiliğinden öncelikle nazara alınması gerekir.

Somut olaya gelince; 01.09.1971 tarihli düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi sözleşmesinde vaat alacaklısı olan davacılar murisi ... ... 6. Noterliğinin 09.04.2013 gün ve 6231 yevmiye numaralı mirasçılık belgesine göre mirasçı olarak davacılar ile birlikte dava dışı ...'i de bırakmıştır. Dava bir kısım mirasçılar tarafından açılmıştır. Dava dışı mirasçı ... 06.06.2016 tarihli dilekçesi ile davaya muvafakat etmediğini beyan etmiştir. Terekeye temsilci atanmasına ilişkin ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2016/427 E- 2016/600 K sayılı ilamında; davanın reddine karar verilmiş, hüküm temyiz edilmeden 18.05.2016 tarihinde kesinleşmiştir.

Mahkemece, Dairemizin bozma ilamına uyulduğu halde bozma gereği yerine getirilmeden karar verilmiştir. Yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda, elbirliği halinde mülkiyete konu terekeden dolayı mirasçıların bir kısmının tek başlarına dava açmaları mümkün olamayacağından ve dava dışı ...'in davaya muvafakati sağlanamadığından; 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 640. maddesi uyarınca miras şirketine temsilci atanması için davacıya usulüne uygun süre verilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken tereke temsilcisi aracılığı ile davanın sürdürülebileceği gözardı edilerek taraf teşkili tam olarak sağlanmadan çekişmenin esasının incelenip yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.