Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2019/3582 K.2019/8726

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 19.11.2012 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 25.06.2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Davacı vekili, davalıların, gayrimenkul satış vaadi sözleşmeleri ile sahibi ve hissedarı bulundukları 796 parsel ve 913 parsel sayılı taşınmazları müvekkiline sattıklarını ve bedellerini aldıklarını, iş bu satış vaadi sözleşmelerine göre; davalılardan ...'ın, ...

1. Noterliğinin 10/07/2004 tarih ve 16583 yevmiye numaralı "Düzenleme Şeklinde Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi" ile sahibi ve hissedarı bulunduğu 796 parsel ile 913 parsel sayılı taşınmazlardaki hisselerini; davalılardan ... ve ...'in, ... 1. Noterliğinin 10/08/2004 tarih ve 18340 yevmiye numaralı "Düzenleme Şeklinde Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi" ile sahibi ve hissedarı oldukları 913 parsel sayılı taşınmazdaki hisselerini; davalılardan ...'ın, ...

1. Noterliğinin 20/07/2004 tarih ve 16699 yevmiye numaralı "Düzenleme Şeklinde Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi" ile sahibi ve hissedarı olduğu 796 parsel ile 913 parsel sayılı taşınmazlardaki hisselerini; davalılardan ...'ın, ... 1. Noterliğinin 15/07/2004 tarih ve 16368 yevmiye numaralı "Düzenleme Şeklinde Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi" ile 796 parsel ile 913 parsel sayılı taşınmazdaki hisselerini; davalılardan ...'ın, ...

1. Noterliğinin 06/08/2004 tarih ve 18036 yevmiye numaralı "Düzenleme Şeklinde Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi" ile sahibi ve hissedarı olduğu 796 parsel ile 913 parsel sayılı taşınmazdaki hisselerini, davalılardan ..., ..., ... ve ...'ın, ...

1. Noterliğinin 23/07/2004 tarih ve 16965 yevmiye numaralı "Düzenleme Şeklinde Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi" ile sahibi ve hissedarı oldukları 796 parsel ile 913 parsel sayılı taşınmazdaki hisselerini müvekkiline satmayı vaat ve taahhüt ettiklerini. 913 parsel ile 796 parsel sayılı taşınmazların bir kısmına Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından fiilen el konulduğunu, 913 parselin tamamı 6.500 m2 iken 2.400 m2'sinin ...

Genel Müdürlüğü adına tescil edildiğini, bu parselden arta kalan 4.100 m2'lik kısmın muris ...'ın mirasçıları, bir kısım davalılara ait hisselerin, kendilerine düşen miktarların tapusunun iptali ile müvekkili adına tescilinin gerektiğini, 796 parsel sayılı taşınmazın tamamı 6.433 m2 iken 4.222 m2'sinin ...

Genel Müdürlüğü adına tescil edildiğini, geriye 2211 m2 kaldığını belirterek, 913 parsel sayılı taşınmazdaki hisselerin iptali ile bu hisseler karşılığı 875,20 m2 alan ile 796 parsel sayılı taşınmazdaki hisselerin iptali ile, bu hisseler karşılığı 403,04 m2 alanın, müvekkili adına tescilini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile 6142 parsel sayılı taşınmazda davalılar adına kayıtlı olan hisselere ilişkin tapu kayıtlarının iptali ile iptal edilen hisselerin davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir.

Kaynağını Borçlar Kanununun 22. maddesinden alan taşınmaz satış vaadi sözleşmeleri, Borçlar Kanununun 213. maddesi ile Türk Medeni Kanununun 706. ve Noterlik Kanununun 89. maddesi hükümleri uyarınca noter önünde re’sen düzenlenmesi gereken, bir başka anlatımla geçerliliği resmi şekil şartına bağlı kılınan, tam iki tarafa borç yükleyen ve kişisel hak sağlayan sözleşme türüdür. Vaat alacaklısı, taşınmaz satış vaadi sözleşmesi ile mülkiyet devir borcu yüklenen satıcıdan edim yerine getirilmediğinde Türk Medeni Kanununun 716. maddesi uyarınca açacağı tapu iptali ve tescil davasında borcun hükmen yerine getirilmesini isteyebilir.

Satış vaadi sözleşmesinden kaynaklanan davaların kabulüne karar verebilmek için sözleşmenin ifa olanağı bulunmalıdır. Elbirliği mülkiyetine (TMK m.701) konu bir taşınmazda elbirliği (iştirak halinde) ortaklarından birinin, ortaklık dışı bir kişiye satım vaadinde bulunması halinde, sözleşme bir taahhüt muamelesi olarak geçerli olmakla birlikte elbirliği ortaklığı çözülünceye kadar sözleşmenin ifa olanağının varlığından söz edilemez. Bu durum, satışı vaat edilen taşınmazın tapusunda temliki tasarrufu engelleyen bir kaydın bulunması veya 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununun 8. maddesi hükmüne aykırı şekilde taşınmaz satışı vaat edilmesi ya da vaade konu taşınmazın bir başka mahkemede mülkiyet uyuşmazlığına konu olması halinde de geçerlidir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 297/2. maddesi gereğince; hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.

Bunların yanında hakim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir (HMK m. 26/1).

Somut olaya gelince;

1)Dava konusu 6135 parsel sayılı taşınmaz yönünden elbirliği mülkiyeti hükümleri devam ettiğinden, iştirak çözülmediğinden mahkemece ifa olanağının bulunmadığı gerekçesiyle davacının tapu iptali ve tescil talebinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

2)Dosyadaki bilgi ve belgelerden; satış vaadine konu taşınmazların 796 ve 913 parsel sayılı taşınmazlar olduğu, bilirkişi tarafından düzenlenen raporda dava konusu 913 parsel sayılı taşınmazın 18.11.2009 tarih 18907 yevmiye ile ifraz görerek 6133, 6134 ve 6135 parsel sayılı taşınmazlara ayrıldığı bu davaya konu taşınmazın 6135 parsel sayılı taşınmaz olduğu, 796 parsel sayılı taşınmazın 21.01.2010 tarih 809 yevmiye ile ifraz görerek 6141 ve 6142 parsel sayılı taşınmazlara ayrıldığı, bu davaya konu taşınmazın 6142 parsel sayılı taşınmaz olduğu belirtilmiştir.

Ancak söz konusu raporda; ifraz sonucu oluşan parsellerden dava konusu olarak nitelendirilenlerin nasıl belirlendiğine ilişkin bilgi bulunmadığından, bu raporun denetime açık, hüküm kurmaya elverişli olduğundan bahsedilemez. 6133, 6134 ve 6141 parsel sayılı taşınmazlarda davalılar ... ve ...’nin kendi adlarına müstakil paylarının bulunduğunun dikkate alınmaması da doğru görülmemiştir.

3) 6142 parsel sayılı taşınmazda davalıların müstakil payları olduğundan mahkemece, bu parsel açısından davanın kabulü ile davalılar adına kayıtlı olan hisselerin iptali ile iptal edilen hisselerin davacı adına tesciline karar verilmesi yerinde ise de; hükümde davalıların isim ve soy isimlerinin yazılmak sureti ile kimlik bilgilerinin eksiksiz açıklanması ve her bir davalının iptal edilen paylarının gösterilerek, infaza elverişli bir hüküm kurulması gerekirken yazılı olduğu şekilde infazı mümkün olmayacak şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş; kararın bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.