Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2019/3604 K.2019/8251

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 23/12/2014 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 15/01/2016 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılardan ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

_ KARAR _

Dava, ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir.

Davacı vekili, dava konusu 325 ada 12 parsel ve 327 ada 5 parsel sayılı taşınmazlar üzerindeki ortaklığın öncelikle aynen taksim olmazsa satış suretiyle giderilmesini talep etmiştir.

Davalılardan ..., dava konusu taşınmazlardan 325 ada 12 parsel sayılı taşınmazda fidanları bulunduğunu belirterek davanın her iki taşınmaz için de reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulü ile dava konusu taşınmazlar üzerindeki ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmiştir.

Hükmü, davalılardan ... temyiz etmiştir.

1)Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya içeriğine göre, dava konusu 327 ada 5 parsel sayılı taşınmaz yönünden verilen mahkeme kararı ve dayandığı gerekçeler usul ve yasaya uygun bulunduğundan yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle hükmün bu parsel yönünden onanmasına,

2)Dava konusu 325 ada 12 parsel sayılı taşınmaz yönünden temyiz itirazlarına gelince;

Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları iki taraflı, taraflar için benzer sonuçlar doğuran davalardır. Bu davalarda davalı da davacı gibi aynı haklara sahiptir.

Paydaşlığın (ortaklığın) satış yoluyla giderilmesi halinde dava konusu taşınmaz üzerinde bina, ağaç v.s. gibi bütünleyici parçalar (muhdesat) varsa bunların arzla birlikte satılması gerekir.

Ancak muhdesatın bir kısım paydaşlara (ortaklara) ait olduğu konusunda tapuda şerh varsa veya bu hususta bütün paydaşlar ittifak ediyorlarsa ve muhdesat arzın değerinde bir artış meydana getiriyorsa bu artışın belirlenmesi için dava tarihi itibariyle arzın ve muhdesatın değerleri ayrı ayrı tespit edilir. Belirlenen bu değerler toplanarak taşınmazın tüm değeri bulunur.

Bulunan bu değerin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiği yüzdelik (%...) oran kurulmak suretiyle belirlenir. Satış sonunda elde edilecek bedelin bölüştürülmesi de bu oranlar esas alınarak yapılır. Muhdesata isabet eden kısım muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan bedel ise payları oranında paydaşlara (ortaklara) dağıtılır.

Bütünleyici parçanın (muhdesat) arzın paydaşlarına (ortaklarına) değil de üçüncü şahsa ait olduğunun anlaşılması halinde bu kimseyi muhdesat sahibi olarak davaya dahil etmek ve ona satış bedelinden pay vermek mümkün değildir.

Somut olayda; mahkemece davanın kabulü ile satış suretiyle ortaklığın giderilmesine karar verilmiş ise de; 325 ada 12 parsel sayılı taşınmazdaki muhdesata yönelik davalı ...‘in iddiası hakkında taraflara ihtaratlı tebligat çıkarıldığı ve taraflarca itiraz edilmediği halde satış bedelinin dağıtılmasında muhdesat bedelinin toplam bedele oranlanması suretiyle bulunacak oranın davalı ... lehine dikkate alınmadığı anlaşılmaktadır;

Bu durumda mahkemece, bilirkişilerden yukarıda açıklanan yönteme uygun şekilde muhdesat oranlaması yapılması istenerek; açık, denetime uygun rapor alınması, satıştan elde edilecek gelirin bu oranlara göre paylaştırılması ve bu hususun açıkça hükümde gösterilmesi gerekir. Belirtilen hususlar gözetilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, hükmün 325 ada 12 parsel sayılı taşınmaz yönünden bu nedenle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.