Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2019/4676 K.2020/6407

Taraflar arasındaki mirasın hükmen reddi davasından dolayı mahal mahkemesinden verilen yukarıda gün ve sayısı yazılı hükmün; Dairemizin 16/09/2019 gün ve 2016/11153 Esas, 2019/5225 Karar sayılı ilamı ile bozulmasına karar verilmişti. Süresi içinde asıl davada davacı vekili ve birleştirilen davada davacılar vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla, dosya içerisindeki bütün evrak incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Asıl ve birleştirilen davada davacılar vekili, 20.11.2010 tarihinde vefat eden ...'nın terekesinin borca batık olduğunun tespiti ile mirasın hükmen reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde, davaya bakma görev ve yetkisinin murisin son ikametgahı olan ... Sulh Hukuk Mahkemelerinde olduğunu, davanın 3 aylık yasal süre içerisinde açılamdığını ve terekenin borca batık olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, TMK'nın 605/2. maddesi uyarınca mirasın hükmen reddine karar verilmiştir. Davalı vekilinin temyizi üzerine, Dairemizin 16.09.2019 tarihli, 2016/11153 Esas, 2019/5225 Karar sayılı ilamıyla hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Asıl ve birleştirilen dosyada davacılar vekili karar düzeltme talebinde bulunmuştur.

Dava, TMK'nun 605/2. maddesi gereğince açılan mirasın hükmen reddi istemine ilişkindir. Ölüm tarihinde miras bırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır (TMK m. 605/2). Mirasçılar Türk Medeni Kanununun 610. maddesinde yazılı aykırılık da bulunmadıkça yani zımnen mirası kabul etmiş duruma düşmüş olmadıkça her zaman murisin ödemeden aczinin tespitini isteyebilir.

Türk Medeni Kanunu'nun 606. maddesinde belirtilen süre bu davada uygulanmaz. Dava alacaklılara husumet yöneltilerek görülür. Bu davada yetkili mahkeme ise alacaklıların davanın açıldığı zamandaki ikametgahı mahkemesidir. Ayrıca Türk Medeni Kanununun Velayet Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Tüzüğün 39/2. fıkrası gereğince mirasın reddi yetkisini içeren özel vekaletname sunulması da zorunludur.

Davanın kabulüne karar verilmiş ise de mahkemece yapılan araştırma ve incelemeler hüküm kurmaya yeterli değildir. Mirasın hükmen reddine ilişkin olarak açılan davalarda, terekenin açıkça borca batık olup olmadığının araştırılması gerekmektedir. İcra takibi sonunda aciz vesikası düzenlenmesi halinde terekenin borca batık olduğu kabul edilir. Aksi halde terekenin borca batık olup olmadığı, murisin malvarlığı bulunup bulunmadığının usulüne uygun olarak, bankalar, trafik tescil müdürlüğü, vergi daireleri, belediyeler, tapu müdürlüğü v.b. kurum ve kuruluşlardan sorulması, murisin alacak ve borçları zabıta marifetiyle de araştırılarak aktif malvarlığı ile takibe konu borç miktarı göz önünde tutularak aktif ve pasifinin tereddüde neden olmayacak şekilde belirlenmesi gerekir.

Somut olayda, mahkemece murisin ölüm tarihi itibariyle üzerine kayıtlı gayrimenkul, menkul ve araç olup olmadığı, bilirkişi raporunda belirtilen murisin ... 1. İcra Dairesi’nin 2009/7351, ... 7. İcra Müdürlüğü’nün 2011/3788 ve 2009/2696, ... 8. İcra Müdürlüğü’nün 2009/10489, ... 20. İcra Dairesi’nin 2010/6614, ... 9. İcra Dairesi’nin 2009/6091, ... SGK 16.754.028/13208, ...

SGK 3.767.627 sayılı dosyalarındaki alacaklılara ölüm tarihi itibariyle borç miktarının araştırılmadığı görülmektedir. O halde mahkemece yapılması gereken iş, murisin 20.11.2010 tarihi itibariyle tapuda gayrimenkul kaydının, bankalarda mevduat hesabının ve trafik sicilinde araç kaydının bulunup bulunmadığının araştırılması için ilgili tapu, banka ve emniyet müdürlüklerine yazı yazılmalıdır.

Dosya içerisinde tapu kayıtları olan ve Kahramanmaraş’ta bulunan taşınmazlarda talimat yoluyla keşif yapılmalı, dosya içerisinde tapu bilgisi bulunmayan murise ait taşınmaz tespiti halindeyse de bu taşınmazlarda da keşif yapılarak murisin ölüm tarihi itibariyle bedelleri belirlenmelidir. Terekenin pasifinin belirlenmesi amacıyla da murisin 20.11.2010 tarihi itibariyle borçlarının tespiti sağlanmalı, ... 1. İcra Dairesi’nin 2009/7351, ...

7. İcra Müdürlüğü’nün 2011/3788 ve 2009/2696, ... 8. İcra Müdürlüğü’nün 2009/10489, ... 20. İcra Dairesi’nin 2010/6614, ... 9. İcra Dairesi’nin 2009/6091, ... SGK 16.754.028/13208, ... SGK 3.767.627 sayılı dosyalara 20.11.2010 tarihi itibariyle olan borç miktarları tespit edilmelidir.

Ayrıca, asıl dava davacısının verdiği vekaletnamede mirasın reddini içeren özel yetki bulunmadığından davacılar vekiline özel yetkiyi içeren vekaletname sunması için süre verilmesi ve bu eksikliğin tamamlattırılarak sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken bu hususun gözardı edilmesi de yerinde değildir. Mahkemece, belirtilen hususlar üzerinde durulmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Hükmün temyiz incelemesi sonucunda yukarıda yazılı sebeplerle bozulması gerekirken maddi hata nedeniyle ilamda bozma sebebi olarak murisin ölüm tarihi itibariyle gayrimenkullerinin tespiti için ilgili tapu müdürlüğüne yazı yazılması, terekenin pasifinin de ölüm tarihi itibariyle tespiti için ... 1. İcra Dairesi’nin 2009/7351, ... 7. İcra Müdürlüğü’nün 2011/3788 ve 2009/2696, ... 8. İcra Müdürlüğü’nün 2009/10489, ... 20. İcra Dairesi’nin 2010/6614, ...

9. İcra Dairesi’nin 2009/6091, ... SGK 16.754.028/13208, ... SGK 3.767.627 sayılı dosyalara da 20.11.2010 tarihi itibariyle olan borç miktarları tespit edilmesinin yazılmadığı bu kez yapılan inceleme ile anlaşıldığından, asıl ve birleştirilen dosyada davacılar vekilinin karar düzeltme talebinin kabulü ile Dairemizin 16.09.2019 tarih 2016/11153 Esas, 2019/5225 Karar sayılı bozma ilamının ilaveten hükmün yukarıda belirtilen gerekçe ile de bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.