Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2019/5051 K.2020/650

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 24.10.2007 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil talebi üzerine yapılan muhakeme sonunda; davanın kabulüne dair verilen 26.04.2018 günlü hükmün Yargıtayca, duruşmalı olarak incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle, tayin olunan 15.10.2019 günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalı ... vekili Av. ... ile karşı taraftan davacı vekili Av. ... ve davalı asil ... geldiler. Açık duruşmaya başlandı.

Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelenlerin sözlü açıklamaları dinlenildi. Açık duruşmanın bittiği bildirildi. Tayin olunan 15.10.2019 günü mürafaa icrasından sonra dosyada görülen eksiklik nedeniyle evrak mahalline iade edilmiştir. Anılan eksikliğin giderilmesinden sonra dosya tekrar Dairemize gönderilmiş olmakla içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KA R A R

Dava, 22.02.1978 tarihli satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Davalılar ... ve ... davanın reddini savunmuşlar, diğer davalılar savunmada bulunmamışlardır.

Mahkemece, davanın zamanaşımına uğradığı belirtilerek reddine karar verilmiş, Dairemizin 10.05.2010 tarihli, 2010/4793 Esas - 2010/5400 Karar sayılı ilamı ile "...dayanılan taşınmaz satış vaadi sözleşmesi 22.02.1978 tarihlidir. Dava 24.10.2007 tarihinde açılmıştır. Satış vaadi sözleşmesinde taşınmazın teslim edildiğine ilişkin bir beyan bulunmamaktadır. Ne var ki davacıların taşınmazın teslim edildiğini tanıkla ispatlama imkanları vardır. Davacılar hem dava dilekçesinde hem de yargılama aşamalarında sundukları dilekçelerde tanık deliline dayandıklarından davacıların bu imkandan yararlandırılmamaları doğru olmamıştır." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş, Dairemizin 17.05.2012 tarihli, 2012/5689 Esas - 2012/7082 Karar sayılı ilamı ile "...dosya içerisinde bulunan 22.02.1978 tarihli satış vaadi sözleşmesi incelendiğinde satış bedelinin 200.000 TL olduğu 50.000TL kısmının peşin ödendiği, kalan 150.000 TL'nin ise 10.000TL'lik taksitlerle ödeneceğinin kararlaştırıldığı görülmektedir.

Satış vaadinde bulunan ... mirasçıları davalılar satış bedelinin tamamının ödenmediğini savunmuşlar, satış vaadi alacaklısı ... mirasçıları davacılar ise dosyaya ibraz ettikleri bono niteliğindeki belge fotokopileri ile satış bedelinin tamamının ödenerek senetlerin geri alındığını ifade etmişlerdir. Bu durumda davacıların satış bedeline ilişkin ödemelerini dosyaya ibraz ettikleri senetler karşılığında yapıldığını ispat etmeleri gerekir.

Davacılar bu hususu kanıtlayamadıkları takdirde dava konusu taşınmazın dava tarihindeki rayiç değeri hesaplanarak davalılar tarafından ödendiği kabul edilen 70.000TL, taşınmazın değerine oranlanıp hesaplanmalı, ödenmeyen kısım davacılar tarafından depo edildiğinde dava kabul edilmelidir." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda 18.323,00TL'nin davacılara depo ettirilmesine karar verilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü, davalı ... vekili temyiz etmiştir.

Somut olayda; satış vaadi sözleşmesinin borçlusu ...'in mirasçısı olan ... ve ...'in mirasçıları ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...'na husumet yöneltilmediği anlaşılmıştır. Adı geçen mirasçıların da miras payının da davacı adına tescili istendiğine göre ... ve ...'in mirasçıları ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...'nun usulüne uygun şekilde davaya dahil edilerek öncelikle taraf teşkili yerine getirildikten sonra toplanan ve toplanacak delillerin neticesine göre bir karar vermek gerekirken yazılı şekilde taraf teşkili sağlanmadan davanın esası hakkında karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu sebeple bozulması gerekmiştir.

Kabule göre de; TBK'nin 97. maddesi uyarınca birlikte ifa kuralı gereğince davacıya depo ettirilmeli, bakiye satış bedeli konusunda davacının sözleşmedeki satış bedeli ile ödemiş olduğu bedel oranlanarak, dava konusu bağımsız bölümün dava tarihindeki rayiç bedeli belirlendikten sonra satış bedelindeki oranlamaya göre saptanacak bakiye satış bedeli depo ettirilmesine karar verilmesi gerekirken bilirkişi tarafından denkleştirici adalet ilkesine göre oranlama yapılmış olması doğru görülmemiştir.