Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2020/2095 K.2020/8857

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 30/12/2014 gününde verilen dilekçe ile yüklenicinin şahsi temlikine dayalı tapu iptali ve tescil, ipoteğin ve haciz şerhlerinin terkini talebi üzerine bozma ilamına uyularak yapılan duruşma sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 09/01/2020 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... Konut Yapı Koop Mim. Müh. İnş. Taah. Tic. San. Ltd. Şti. kayyımı ve bir kısım dahili davalılar vekilleri tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, yüklenicinin temlikine dayalı tapu iptali ve tescil, ipoteğin fekki ve haciz şerhlerinin terkini istemine ilişkindir.

Davacı, davalı ... Konut Yapı Ltd.

Şti. ile aralarında adi yazılı olarak düzenledikleri 25.05.2012 tarihli daire satış vaadi sözleşmesi ile davalı şirketin, 6271 ada 2 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan ...-5 Sitesi 21 No'lu bağımsız bölümü 135.000,00TL bedelle kendisine satmayı vadettiğini, daireyi yapım aşamasında iken satın aldığını ve satış bedelinin tamamını ödediğini, 03.02.2013 tarihinde daireyi teslim aldığını, daha sonra elektrik, su, doğalgaz aboneliklerini adına yaptırdığını, ancak taşınmaz tapuda davalı şirket adına kayıtlı olduğundan, diğer davalı ...

AŞ. tarafından davalı şirkete kullandırılan krediler nedeniyle taşınmaz üzerinde banka lehine 31.12.2012 tarihinde ipotek tesis edildiğini öğrendiğini, taşınmazda 05.08.2013 tarihinde kat mülkiyetine geçildiğini ve bu tarihten sonra da davalı şirketin borçları nedeniyle kendisine ait 21 No'lu bağımsız bölüm üzerine dava dışı üçüncü şahıslar lehine haciz şerhleri konulduğunu, bu şerhler nedeniyle bağımsız bölümün tapusunu devralamadığını belirterek dava konusu bağımsız bölümün tapu kaydının iptali ile adına tescilini, davalı banka lehine konulan ipoteğin fekkini ve haciz şerhlerinin tapu kaydından terkinini talep ve dava etmiştir.

Davalı banka vekili, davalı şirketin bankadan kullandığı kredi nedeniyle taşınmaz üzerinde ipotek tesis edildiğini, kredi taksitlerinin ödenmemesi üzerine de şirket aleyhine icra takibine geçildiğini, davacının dayandığı daire satış sözleşmesinin resmi şekilde yapılmadığından geçersiz olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur. Davalı ... Konut Yapı Ltd. Şti. davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, davacının dayandığı sözleşmenin resmi şekil şartını taşınmadığından geçersiz olduğu gerekçesiyle davanın reddine dair verilen kararın, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 26.04.2016 tarihli 2016/2876 Esas, 2016/5103 Karar sayılı ilamıyla özetle; yüklenicinin arsa payı karşılığı inşaat yapmakta olduğu veya arsa sahibinin yüklenici sıfatıyla (yap-satçı olarak) inşa etmekte olduğu binadan bağımsız bölüm satın alınması halinde TBK'nun 184. maddesi uyarınca üçüncü kişiye yapılacak temlikin yazılı olmasının yeterli olduğu, somut olayda da davalı ...

Konut Yapı Ltd. Şti.'nin yap-satçı konumunda olup davacı ile aralarında düzenlenen daire satış sözleşmesinin yazılı şekilde yapıldığından geçerli olduğu, bu nedenle mahkemece, işin esasının incelenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçeyle yazılı şekilde hüküm kurulmasının doğru olmadığı gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyulmuş; davacı vekilinin 04.12.2018 tarihli celsede, dava konusu bağımsız bölümün hacizlerden ari şekilde müvekkili adına tescilini talep etmesi üzerine verilen süre içerisinde davacı vekili tarafından, haciz lehtarlarından bir kısmının davaya davalı olarak dahil edildiği anlaşılmıştır.

Davacı vekili, 09.01.2020 tarihli son celsede, davalı ... aleyhindeki ipoteğin fekki davasından feragat ettiklerini belirterek, bu talep yönünden yargılama giderleri ile vekalet ücretinin müvekkilinin uhdesinde bırakılmasını istemiş; davalı banka vekili de müvekkili lehine vekalet ücreti talebinden feragat ettiklerini bildirmiştir.

Mahkemece, yapılan yargılama sonunda, davanın kısmen kabulü ile 6271 ada 2 No'lu parselde kain 21 No'lu bağımsız bölümün davalı ... Konut Yapı Ltd. Şti. adına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline, tapu kaydındaki hacizlerin terkinine ve ipoteğin fekki talebinin feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Hüküm, davalı ... Konut Yapı Ltd. Şti. kayyımı ile bir kısım dahili davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

1-Davalı ... Konut Yapı Ltd. Şti. kayyımının temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve tüm dosya içeriğine göre, davalı şirket kayyımının temyiz itirazları yerinde görülmemiş; bu nedenle reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Dahili davalı ...Ş. vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Hüküm, dahili davalı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş ise de nispi temyiz harcı yatırılmadığından mahkemece, eksikliğin giderilmesi hususunda çıkarılan muhtıranın, dahili davalı vekiline 16.02.2020 tarihinde e-tebligat yolu ile tebliğ edildiği, ancak temyiz harcının yatırılması için verilen 7 günlük süre 23.02.2020 tarihinde sona ermesine rağmen bu süre içerisinde nispi temyiz harcının yatırılmadığı anlaşıldığından, dahili davalı vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

3-Dahili davalılar ..., ... Bank A.Ş. ve ... Oto Filo Yönetimi A.Ş. vekillerinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Dava konusu 6271 ada 2 No'lu parselde kain 21 No'lu bağımsız bölümün tapu kaydı üzerinde, adı geçen dahili davalılar lehine haciz şerhi bulunmadığı anlaşıldığından mahkemece, bu dahili davalılar yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ve eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

4-Dahili davalılar ... Mobilya Ltd. Şti. ve ... Mobilya Ltd. Şti. vekili ile .... vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Haciz, kesinleşmiş icra takibinin konusu olan bir alacağın ödenmesini teminen borçluya ait ve haczi kabil bulunan mallara, bir bakıma takibi yapan icra müdürlüğünün el koyması işlemidir.

İcra İflas Kanununun 91. maddesi hükmü gereğince, gayrimenkulün haczi ile takip konusu borç ve eşya arasında ilişki kurulur ve tasarruf yetkisi Türk Medeni Kanununun 1010. maddesi anlamında kısıtlanmış olur. Bu tür kişisel haklar tapu kütüğüne şerh verilmekle, hak sahibine eşya üzerinde dolaylı da olsa hâkimiyet kurma hakkı sağlamaz ise de tasarruf yetkisinin dar anlamda kısıtlanması sonucunu doğurduğundan, taşınmaz üzerinde sonradan bu hakla bağdaşmayan hak kazanan kişilere karşı da ileri sürülebilir hale gelir.

Öte yandan, haciz şerhinin usulsüz konulduğunun saptanması veya lehtarın talebi üzerine kaldırılması mümkün olduğu gibi, Türk Medeni Kanununun 1010. maddesi uyarınca borcun ödenmesi, icra takibinin düşmesi ya da herhangi bir sebeple sona ermesi halinde de haciz şerhinin terkini mümkündür.

Haciz şerhinin terkini istemine ilişkin bu tür davalarda, tüm şerh lehtarlarının davada davalı olarak yer alması zorunludur. Taraf teşkili kamu düzenine ilişkin olup mahkemece, yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gerekir.

Yapılan bu genel açıklamalardan sonra somut olaya gelince; davacı vekili tarafından, dava konusu 21 No'lu bağımsız bölümün tüm hacizlerden ari şekilde müvekkili adına tescili talep edildiğine göre mahkemece, taşınmazın tapu kaydında yer alan tüm haciz lehtarlarının davaya davalı olarak katılımı sağlandıktan sonra işin esası hakkında oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, taraf teşkili sağlanmaksızın, işin esasına girilerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş; bu nedenle hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.