Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2020/2801 K.2020/8451

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 09/07/2015 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi talebi üzerine bozma ilamına uyularak yapılan duruşma sonunda; davanın feragat nedeniyle reddine dair verilen 19/03/2020 tarihli hükmün davacı vekili tarafından temyizi üzerine mahkemece temyiz talebinin süresinde olmadığı gerekçesiyle reddine dair verilen 30/06/2020 günlü ek kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

_ KARAR _

Dava, ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir.

Davacı, 536 ada 2 parsel üzerindeki ortaklığın satış suretiyle giderilmesini istemiştir.

Mahkemece ilk olarak davanın kabulüne karar verilmiştir. Davalılar vekilinin temyizi üzerine dosya Dairemize gönderilmiş, davacı vekili Av. ... ...'ın, 25.06.2015 tarihinde gönderdiği dilekçe ile davadan feragat etmesi üzerine, Dairemizin 05.07.2019 tarihli, 2016/10995 Esas, 2019/5188 Karar sayılı ilamında; “Davacı davasından feragat etse bile davalılardan birinin davaya devam etmek istemesi halinde mahkemece davaya devam edilerek işin esası hakkında karar verilmelidir. Bu nedenle davacının davadan feragat beyanına karşı hazır bulunan davalılardan diyecekleri sorulmalı, davaya devam etmeyi istemeleri halinde yargılamaya devam edilmelidir.” denilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece Yargıtay bozma ilamına uyularak davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir. Davacı vekilinin temyiz talebi 30.06.2020 tarihli ek karar ile süresinde olmadığından reddedilmiş, davacı vekili tarafından ek karar temyiz edilmiştir.

1) 7226 sayılı kanunun geçici 1. maddesi ile bu kanunun verdiği yetkiye dayalı olarak 30.04.2020 tarih, 3114 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, 29.04.2020 tarih, 2480 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca yargı alanındaki durma süresi 15.06.2020 (bu tarih dahil) tarihine kadar uzatılmıştır. Sürelerin, durma süresinin sona erdiği günü takip eden günden başlamak üzere 15 gün uzamış sayılmasına karar verilmiştir. Davacı vekiline, gerekçeli karar durma süresi içerisinde (20.04.2020’de) yapılmıştır. Davacı tarafın temyiz süresinin 30.06.2020 tarihine kadar uzadığı gözetilmeden mahkemece 30.06.2020 tarihli ek karar ile temyiz dilekçesinin süresinde olmadığından bahisle reddedilmesi doğru görülmemiş, bu sebeple ek kararın kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.

2) Davacı vekilinin esasa yönelik temyiz itirazların incelenmesine gelince;

Savunma hakkı, Anayasanın 36. maddesi ile güvence altına alınmış olup, 6100 sayılı HMK’nin 27. maddesinde de “Hukuki dinlenilme hakkı” başlığı altında ayrıca düzenlenmiştir. Hakim, tarafları dinlemeden veya iddia ve savunmalarını bildirmeleri için kanuna uygun biçimde davet etmeden hükmünü veremez. Buna göre hakim iddia ve savunma haklarını kullanabilmeleri için tarafları duruşmaya çağırmak zorundadır.

HMK’nin 150. maddesinde. “Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir. Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan biri duruşmaya gelir, diğeri gelmezse, gelen tarafın talebi üzerine, yargılamaya gelmeyen tarafın yokluğunda devam edilir veya dosya işlemden kaldırılır.

Geçerli bir özrü olmaksızın duruşmaya gelmeyen taraf, yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemez. Duruşma gününün belli edilmesi için tarafların başvurması gereken hâllerde gün tespit ettirilmemişse, son işlem tarihinden başlayarak bir ay geçmekle dosya işlemden kaldırılır. Dosyası işlemden kaldırılmış olan dava, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile başvurusu üzerine yenilenebilir.

Yenileme dilekçesi, duruşma gün, saat ve yeri ile birlikte taraflara tebliğ edilir. Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir ay geçtikten sonra yenileme talebinde bulunulursa, yeniden harç alınır, bu harç yenileyen tarafça ödenir ve karşı tarafa yüklenemez. Bu şekilde harç verilerek yenilenen dava, eski davanın devamı sayılır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2017/14-1760 Esas, 2018/43 Karar sayılı kararında; “……. 6100 sayılı HMK'nın uygulama alanını, adli yargı ilk derece hukuk mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinde tutulacak kayıtlar ile yazı işleri hizmetlerinin yürütülmesi ve bu işlemlerde UYAP'ın kullanılmasına dair usul ve esasları düzenlemek amacıyla çıkartılan Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliğinin 52. maddesi gereğince tebligat işlemlerinin 7201 sayılı Tebligat Kanunu ile Tebligat Kanunu uyarınca çıkarılan yönetmeliklere göre fiziki ya da elektronik ortamda yapılacağı düzenlenmiştir.

7201 sayılı Tebligat Kanununun "tebligatın yapılması" başlıklı 1. maddesinde tüm tebligatların bu Kanun hükümlerine göre Posta ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğü veya memur vasıtasıyla yapılacağı; "tebligatın memur vasıtasıyla yapılması" başlıklı 2. maddesinde ise özel hüküm bulunması halinde tebligatın kendi memurları veya mahalli mülkiye amirinin emriyle zabıta vasıtasıyla yaptırılacağı kabul edilmiştir.

11.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren "Elektronik tebligat" başlıklı 7/a maddesi ise;“Tebligata elverişli bir elektronik adres vererek bu adrese tebligat yapılmasını isteyen kişiye, elektronik yolla tebligat yapılabilir.Anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlere elektronik yolla tebligat yapılması zorunludur.Birinci ve ikinci fıkra hükümlerine göre elektronik yolla tebligatın zorunlu bir sebeple yapılamaması hâlinde bu Kanunda belirtilen diğer usullerle tebligat yapılır.Elektronik yolla tebligat, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır.”hükmünü içermektedir.

Bu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere elektronik tebligat usulünün düzenlendiği Tebligat Kanunu'nun 7/a maddesindeki düzenleme ve Elektronik Tebligat Yönetmeliği hükümleri de dahil olmak üzere, Tebligat Kanunu ve çıkarılan Tebligat Yönetmeliği hükümleri incelendiğinde; duruşma gününün UYAP'tan öğrenilmesi usulünün uygulanabileceğine yönelik bir düzenlemeye yer verilmemiştir.” şeklinde tespitte bulunulmuştur.

Somut olayda. Dairemizin bozma ilamı üzerine mahkemece belirlenen 28.01.2020 tarihindeki birinci celseye davacı vekilinin mazeretinin kabulüne ve duruşma gününü UYAP’tan öğrenmesine, duruşmanın 19.03.2020 tarihine bırakılmasına dair ara karar verilmiştir. Yeni duruşma günü davacı vekiline usulüne uygun şekilde tebliğ edilmemiştir.

Mahkemece, 19.03.2020 tarihli ikinci celsede davacı vekilinin 16.03.2020 tarihinde gönderdiği mazeret dilekçesi hakkında bir karar verilmeden yargılamaya devam edilmesi doğru değildir. Mahkemece mazeret talebinin kabulü halinde duruşma başka bir güne ertelenmeli ve yeni duruşma günü taraf vekillerine usulüne uygun şekilde tebliğ edilmelidir.

Mazeret talebinin reddi halindeyse de HMK’nın 150. maddesi gereğince dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken tarafların yokluğunda davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu sebeple bozulması gerekmiştir.