Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2020/3906 K.2020/7467

14. Hukuk Dairesi

MAHKEMESİ

Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 14/12/2015 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 14/07/2016 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir.

Davacı vekili, dava konusu 83, 856, 925, 1661, 1845, 1922 ve 2569 parsel sayılı taşınmazlar üzerindeki ortaklığın satış suretiyle giderilmesini talep etmiştir.

Davalılar ... ve ... davanın kabulünü, ortaklığın satış suretiyle giderilmesini talep etmişlerdir.

Davalı ..., dava konusu taşınmaz üzerine keçi damı ve ot vs. koymak için depo yaptığını, satış kararı verilecekse taşınmaz üzerindeki bu yapıların bedellerinin tarafına ödenmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulü ile dava konusu 83, 856, 925, 1661, 1845, 1922 ve 2569 parsel sayılı taşınmazlar üzerindeki ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmiştir.

Hükmü, davalı ... temyiz etmiştir.

1)Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya içeriğine göre, dava konusu 83, 856, 925, 1661, 1845 ve 1922 parsel sayılı taşınmazlar yönünden verilen mahkeme kararı ve dayandığı gerekçeler usul ve yasaya uygun bulunduğundan yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle hükmün bu parseller yönünden onanmasına karar vermek gerekmiştir.

2)Dava konusu 2569 parsel sayılı taşınmaz yönünden yapılan temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları, paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar (ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan, iki taraflı, tarafları için benzer sonuçlar doğuran davalardır.

Paydaşlığın (ortaklığın) satış yoluyla giderilmesi halinde dava konusu taşınmaz üzerinde bina, ağaç v.s. gibi bütünleyici parçalar (muhdesat) varsa bunların arzla birlikte satılması gerekir.

Ancak muhdesatın bir kısım paydaşlara (ortaklara) ait olduğu konusunda tapuda şerh varsa veya bu hususta bütün paydaşlar ittifak ediyorlarsa ve muhdesat arzın değerinde bir artış meydana getiriyorsa bu artışın belirlenmesi için dava tarihi itibariyle arzın ve muhdesatın değerleri ayrı ayrı tespit edilir. Belirlenen bu değerler toplanarak taşınmazın tüm değeri bulunur.

Bulunan bu değerin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiği yüzdelik (%...) oran kurulmak suretiyle belirlenir. Satış sonunda elde edilecek bedelin bölüştürülmesi de bu oranlar esas alınarak yapılır. Muhdesata isabet eden kısım muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan bedel ise payları oranında paydaşlara (ortaklara) dağıtılır.

Paydaşlığın (ortaklığın) satış suretiyle giderilmesine ilişkin davalarda taşınmaz üzerinde bulunan bina, ağaç v.s. gibi bütünleyici parçaların (muhdesat) kime ait olduğu konusunda uyuşmazlık olup da bunlar üzerinde bazı paydaşların (ortaklar) hak iddia etmeleri ve öncelikle bu uyuşmazlığın giderilmesini istemeleri halinde o paydaşa görevli mahkemede dava açmak üzere HMK'nın 165. maddesi uyarınca uygun bir süre verilmelidir. Mahkemece verilen süre içerisinde dava açıldığı takdirde sonucunun beklenmesi, açılmadığı takdirde o konuda uyuşmazlık yokmuş gibi davaya devam edilmesi gerekir.

Somut olay incelendiğinde; dava konusu 2569 parsel sayılı taşınmaz yönünden davalı ...'ün yargılama sırasında ve temyiz aşamasında bir kısım muhdesatların kendisine ait olduğuna yönelik beyanda bulunduğu, ayrıca 10.05.2016 havale tarihli inşaat mühendisi bilirkişi raporunda 2569 parsel sayılı taşınmaz üzerinde hayvan barınağı ve depo vasfında yapı bulunduğunun tespit edildiği görülmektedir. Mahkemece, davalı ...'ün yargılama sırasındaki muhdesat iddiaları ile ilgili araştırma yapılmamıştır.

Mahkemece davalılardan ...'ün muhdesat iddiası ile ilgili olarak yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda araştırma yapılmadan eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu sebeple kararın 2569 parsel sayılı taşınmaz yönünden bozulmasına karar vermek gerekmiştir.