Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2020/4103 K.2020/8131

Davacı tarafından, davalılar aleyhine 06/05/2010 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 11/05/2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar ... ve ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

_ KARAR _

Dava, ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir.

Davacı vekili, 940, 941, 964, 966, 1035, 1038 ve 1043 parsel sayılı taşınmazlar üzerindeki ortaklığın mümkünse aynen taksim değil ise satış suretiyle giderilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı 03.08.2012 tarihli keşifte 1035 parsel sayılı taşınmaz için açtığı davadan feragat etmiştir.

Mahkemece, 1035 parsel sayılı taşınmaza ilişkin davanın davacının feragati nedeniyle reddine; 940, 941, 964, 966, 1038 ve 1043 parsel sayılı taşınmazlardaki ortaklığında satış suretiyle giderilmesine karar verilmiştir.

Hükmü, davalılar ... ve ... temyiz etmiştir.

1)Dava konusu 940, 941, 964, 1038 ve 1043 parsel sayılı taşınmazlar yönünden yapılan incelemede;

Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya içeriğine göre, mahkeme kararı ve dayandığı gerekçeler usul ve yasaya uygun bulunduğundan 940, 941, 964, 1038 ve 1043 parsel yönünden yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle hükmün onanmasına karar verilmiştir.

2)Dava konusu 966 parsel sayılı taşınmaz yönünden yapılan incelemede ise;

Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları iki taraflı, taraflar için benzer sonuçlar doğuran davalardır. Bu davalarda davalı da davacı gibi aynı haklara sahiptir.

Paydaşlığın (ortaklığın) satış yoluyla giderilmesi halinde dava konusu taşınmaz üzerinde bina, ağaç v.s. gibi bütünleyici parçalar (muhdesat) varsa bunların arzla birlikte satılması gerekir.

Ancak muhdesatın bir kısım paydaşlara (ortaklara) ait olduğu konusunda tapuda şerh varsa veya bu hususta bütün paydaşlar ittifak ediyorlarsa ve muhdesat arzın değerinde bir artış meydana getiriyorsa bu artışın belirlenmesi için dava tarihi itibariyle arzın ve muhdesatın değerleri ayrı ayrı tespit edilir. Belirlenen bu değerler toplanarak taşınmazın tüm değeri bulunur.

Bulunan bu değerin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiği yüzdelik (%...) oran kurulmak suretiyle belirlenir. Satış sonunda elde edilecek bedelin bölüştürülmesi de bu oranlar esas alınarak yapılır. Muhdesata isabet eden kısım muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan bedel ise payları oranında paydaşlara (ortaklara) dağıtılır.

Bütünleyici parçanın (muhdesat) arzın paydaşlarına (ortaklarına) değil de üçüncü şahsa ait olduğunun anlaşılması halinde bu kimseyi muhdesat sahibi olarak davaya dahil etmek ve ona satış bedelinden pay vermek mümkün değildir.

Somut olaya gelince; mahkemece her ne kadar 966 parsel sayılı taşınmaz yönünden davanın kabulüne ortaklığın satış sureti ile giderilmesine karar verilmiş ise de. 966 parsel sayılı taşınmazdaki tek katlı bina için davalı ...’in, üç katlı bina için de davalı ...’in muhdesat iddiasında bulunduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece, söz konusu muhdesatların hissedarlardan hangilerine ait olduğu tereddüte mahal vermeyecek şekilde tespit edildikten sonra yukarıda belirtilen ilkelere göre muhdesat oranlaması yapılarak muhdesata isabet eden payın muhdesat sahiplerine geri kalan satış bedelinden tapu kayıt maliklerine hisseleri oranında ödenmesine;

muhdesatların aidiyeti konusunda paydaşlar arasında uyuşmazlık bulunması durumunda ise hak iddia eden paydaşa muhdesatın aidiyetinin tespiti için görevli mahkemede dava açması için süre verilmesi ve dava açılması halinde sonucuna göre yukarıda belirtilen ilkelere göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu nedenle kararın bozulması gerekmiştir.