Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2020/637 K.2020/5907

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 04/08/2014 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil talebi üzerine bozma ilamına uyularak yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 19/11/2019 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı, ... Köyü Tüzel Kişiliği tarafından köy yerleşim alanının değişmesi nedeniyle dağıtımı yapılan taşınmazlardan ... 8. Noterliğinin 18.07.2005 tarih ve 15657 yevmiye numaralı tahsis kurası ile ... ili, ... ilçesi, ... Köyü, Ada No:166, Parsel No:1'de kayıtlı bulunan taşınmazın kendisine tahsis edildiğini, bedelini ödediğini belirterek tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Davalı ... Mahalle Muhtarı, bedeli ödeyenlere tapuları devrettiklerini, davacının durumunu bilmediğini belirtmiştir.

Davalı ... vekili ise; köy muhtarlığı adına olan taşınmazların kanun gereği ... Belediyesi'ne geçtiğini, satış işleminin belediye tarafından yapılmadığını, dava konusu taşınmaz kamu malı niteliğinde olup kamu düzenine ilişkin genel ilkeler doğrultusunda satış işlemlerinin mahkeme huzurunda ispat edilmesi gerektiğini, bu bakımdan tescile ilişkin şartları taşımayan davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... Tüzel Kişiliği hakkındaki davanın pasif husumet yokluğundan reddine, davalı ... hakkındaki davanın ise davacının 5 yıl süre ile ikamet etmek şartını gerçekleştirmediği anlaşıldığından davanın esastan reddine karar verilmiştir.

Hükmü davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, 442 sayılı Köy Kanununa 3367 sayılı Yasa ile eklenen 13. ek madde uyarınca, ... Köyü Tüzel Kişiliğine tahsis edilen dava konusu 166 ada 1 parsel sayılı taşınmazı, 06.07.2005 tarihli noter kurası ile satın aldığını ve bedelini ödediğini ileri sürerek taşınmazın tapusunun iptali ile adına tescili isteminde bulunmuştur.

3367 sayılı Yasayla 442 sayılı Köy Kanununa eklenen ek 13. madde hükmü uyarınca köy tüzel kişiliği adına köy yerleşim planına göre tescil edilen parsellerin 2000 m2'yi geçmemek üzere köyde ikamet eden ve köy nüfusuna kayıtlı olup evi bulunmayan ihtiyaç sahiplerine, ihtiyar meclisinin kararı ile rayiç bedel üzerinden satışı mümkündür.

Ayrıca Köy Yerleşme Alanı Uygulama Yönetmeliğinin 12/c maddesinde “Kendisine, eşine ve reşit olmayan çocuklarına ait evi veya arsası bulunmaması, var ise evinin harap, arsanın kullanışsız olması, ve isteklinin ikamet etmekte olduğu köy nüfusuna kayıtlı olması ve o köyde asgari 5 yıl oturmuş olması” gerektiği düzenlenmiştir.

Anılan bu hüküm uyarınca köy tüzel kişiliği adına tapuda kayıtlı taşınmazları, o köyde asgari 5 yıl ikamet eden, kendisine, eşine ve reşit çocuklarına ait evi bulunmayan, ihtiyaç sahipleri tescil talebinde bulunabilirler.

Somut olayda; davacıya 3367 sayılı Yasayla 442 sayılı Köy Kanununa eklenen ek 13. madde hükmü uyarınca tahsis yapılmak üzere ... 8. Noterliğinde 18.07.2005 tarih, 15657 yevmiye numaralı düzenleme şeklinde kur'a zaptının düzenlendiği, davacının 01.04.2005 tarihli makbuzlarla kısmen 700,00TL ödediği ancak taşınmazın geri kalan bedelinin ödenmediği anlaşılmaktadır.

Mahkemece davacının 5 yıl süre ile ikamet etmek şartını gerçekleştirmediği konusunda yapılan inceleme ve araştırma hüküm vermeye yeterli değildir.

Öncelikle ilgili kurumdan dava konusu taşınmaz ile ilgili tahsis kararı getirilmeli, davacı tarafının göstereceği deliller ve mahkemece yapılacak tahsis tarihinden geriye doğru herhangi bir zaman diliminde davacının 5 yıl süre ile kesintisiz ikamet edip etmediği araştırılarak, 5 yıl süre ile oturduğu tespit edildiği takdirde bozma ilamında yazılı olduğu gibi davacının ödediği bedel ve ödemediği miktar oranlanmak suretiyle taşınmazın dava tarihindeki rayiç değeri tespit edilerek,

belirlenecek orana göre ödemediği bedelin tespiti ile depo ettirilmesi gerekirken, noksan inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.