Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E.2021/358 K.2021/1134

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 29.07.2015 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 31.05.2016 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar ... ve ... tarafından ayrı ayrı istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, ortaklığın giderilmesi isteğine ilişkindir. Davacı, ..., 154 ada 103 parsel, 154 ada 113 parsel, 154 ada 71 parsel, 184 ada 135 parsel, 184 ada 121 parsel, 119 ada 1 parsel ve 117 ada 2 parsel sayılı taşınmazların babası ... adına kayıtlı olduğunu, tarafların taşınmazlar üzerindeki ortaklıklarının satış suretiyle giderilmesini istemiştir. Davalı ... ve davalı ... davanın reddini savunmuşlardır. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmü, davalı ... ve ... ayrı ayrı temyiz etmişlerdir.

Paydaşlığın (Ortaklığın) satış yoluyla giderilmesi halinde dava konusu taşınmaz üzerinde bina, ağaç v.s. gibi bütünleyici parçalar (Muhdesat) varsa bunların arzla birlikte satılması gerekir.

Ancak muhdesatın bir kısım paydaşlara (Ortaklara) ait olduğu konusunda tapuda şerh varsa veya bu hususta bütün paydaşlar ittifak ediyorlarsa ve muhdesat arzın değerinde bir artış meydana getiriyorsa bu artışın belirlenmesi için dava tarihi itibariyle arzın ve muhdesatın değerleri ayrı ayrı tespit edilir. Belirlenen bu değerler toplanarak taşınmazın tüm değeri bulunur.

Bulunan bu değerin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiği yüzdelik (%...) oran kurulmak suretiyle belirlenir. Satış sonunda elde edilecek bedelin bölüştürülmesi de bu oranlar esas alınarak yapılır. Muhdesata isabet eden kısım muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan bedel ise payları oranında paydaşlara (Ortaklara) dağıtılır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 31. maddesinde “Hakim, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabilir; soru sorabilir; delil gösterilmesini isteyebilir” hükmü yer almaktadır. Anılan madde gerekçesinde de açıklandığı üzere; bununla hakim, olayın ve hukuki uyuşmazlığın olgusal ve hukuki boyutlarını gerekli olduğu ölçüde taraflarla birlikte ele alabilecek, tarafların zamanında uyuşmazlığın çözümü için önemli vakıaların tamamı hakkında açıklama yapmalarını, özellikle ileri sürülen vakıalardaki eksiklikleri tamamlamalarını, delilleri ikame etmelerini ve geçerli talepleri ileri sürmelerini sağlayabilecektir.

Somut olaya gelince; Hukuk Muhakemeleri Kanununun 31. maddesi uyarınca talep eden ... ve ...'ndan hangi parsellerdeki hangi cins ve nitelikteki ağaçların kendilerine ait olduklarını beyan etmeleri için imkan tanınması, bu ağaçlarla ilgili muhdesat iddialarının tüm taraflarca kabul olmaması halinde yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda talep edenlere muhdesatın kendilerine ait olduğunun tespiti davası açmaları için süre verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.

Kabule göre de; satış bedelinin dağıtılmasında bilirkişi tarafından belirlenen yüzdelik oranlar belirtilerek hüküm kurulması gerekirken bilirkişi raporuna atıf ile yetinilmesi usule uygun değildir.

Bu nedenlerle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.