Yargıtay 15. Ceza Dairesi E.2012/15259 K.2014/2053

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için;

Failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

Ticarî faaliyeti meslek olarak icra eden kişilerin, güvenilirliğini sağlamak amacıyla, bu suçun, tacir (kişisel olarak ticaretle uğraşan kimseler) veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden kişilerin ticarî faaliyetleri sırasında işlenmesi, TCK’nın 158/1-h bendinde nitelikli hâl kabul edilmiştir. Bu kavramlar Türk Ticaret Kanunun ilgili hükümlerine göre belirlenecektir.

Türk Ticaret Kanunun Madde 14’te, Tacir;

"(1) Kişisel durumları ya da yaptığı işlerin niteliği nedeniyle yahut meslek ve görevleri dolayısıyla, kanundan veya bir yargı kararından doğan bir yasağa aykırı bir şekilde ya da başka bir kişinin veya resmî bir makamın iznine gerek olmasına rağmen izin veya onay almadan bir ticari işletmeyi işleten kişi de tacir sayılır.” denilmektedir.

Ticaret şirketleri, aynı kanun madde 124’te;

“(1)Ticaret şirketleri; kollektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerden ibarettir.

(2) Bu Kanunda, kollektif ile komandit şirket şahıs; anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket sermaye şirketi sayılır” şeklinde tanımlanmıştır.

Kooperatif yöneticilerini, kooperatifin faaliyeti kapsamında, dolandırıcılık suçunu işlemeleri de nitelikli hal kabul edilmiştir. Üye sayısı dolmasına rağmen, üyeliğe kabulün devamından bahsederek üye kayıt edilmiş gibi kişinin parasının alınması bu suç tipine örnek gösterilebilir. Kooperatif yöneticilerinin kimler olduğu 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 55 ve devamı maddelerinde tanımlanmıştır.

Madde 55-Yönetim Kurulu, kanun ve anasözleşme hükümleri içinde kooperatifin faaliyetini yöneten ve onu temsil eden icra anasözleşme hükümheri içinde kooperatifin faaliyetini yöneten ve onu temsil eden icra organıdır. Yönetim Kurulu en az üç üyeden kurulur. Bunların ve yedeklerinin kooperatif ortağı olmaları şarttır. Yönetim Kurulu üyeliğine seçilen tüzel kişiler, temsilcilerinin isimlerini kooperatife bildirir.

Bu suçun oluşabilmesi için, tacir veya yönetici olan ya da şirket adına hareket eden kişilerin dolandırıcılık suçunu ticari faaliyetleri sırasında işlemiş olmaları gerekir. ..., kooperatif yöneticilerinin bu nitelikli halden cezalandırılabilmeleri için suçun kooperatifin faaliyeti kapsamında, işlenmesi gereklidir. Bu suçun faili tacir veya şirket yöneticisi yada şirket adına hareket eden kişi yada kooperatif yöneticisi olabilir.

Uzun süredir Almanya'da ikamet eden katılanın, Türkiye'de (Çanakkale-Ayvacık, İstanbul-Üsküdar) bulunan taşınmazlarında yaptırmayı düşündüğü tadilat, imalat, bürokratik işlemler gibi işlerde kendisine yardımcı olabilecek birini aradığı dönemde İstanbul'da yaşayan ve teyzesinin torunu olduğu söylenilen...'nın tavsiyesi ile Yapışan İnşaat...Ltd ticari ünvanlı şirketin münferiden imza yetkilisi sanık... (...'ün kızkardeşi) ve gerçekte şirkette ortaklığı bulunmayan eşi-sanık ... ile tanıştığı, uzaktan da olsa akrabalık ilişkisinin de etkisiyle belli bir güven ortamının oluştuğu,

özellikle sanık ...'nin resmi makamlar nezdinde nüfuzu bulunduğunu her türlü problemi çözmede yardımcı olacağını söyleyerek şikayetçide inanç sağlandığı, katılana ait Ayvacık ilçesi ...köyü 1027 p. ve ... mevkii 2078 p. no'lu taşınmazlarda bir kısım imalatların yapılması hususunda mutabakata varıldığı ayrıca

Üsküdar ilçesi Kandilli mahallesindeki tarihi köşkle ilgili geçmişten gelen sorunların giderilmesi amacıyla katılanın mimar Birsen ile tanıştırıldığı, hizmet-imalat giderlerinin karşılanabilmesi için şikayetçi adına 05.12.2008 tarihinde Tüketici Kredisi çekildiği, 15.12.2008 tarihinde "mimarlık sözleşmesi" imzalanırken aynı tarihte yukarıda ünvanı belirtilen şirket ortağı ...hesabına 115.000 TL'nin gönderildiği, 10.02.2009 tarihinde de şirket temsilcisi-sanık ... hesabına 274.00 TL aktarıldığı, tüm bu ödemelere rağmen sanıkların yüklendikleri işleri gereği gibi yerine getirmeyip haksız yarar sağladıkları böylece "nitelikli dolandırıcılık" suçunu birlikte işledikleri iddia olunan somut olayda;

Ayvacık ilçesindeki taşınmazların onarımı ve havuz yapımı için sanık ... ile şikayetçinin anlaşmaları sonrasında aralarında çıkan parasal uyuşmazlığın hukuki nitelik taşıdığını sanıkların üzerine atılı suçun unsurlarının oluşmadığını takdir eden mahkemenin kabul ve uygulamasında dosya kapsamı itibariyle bir isabetsizlik görülmemiştir.