Yargıtay 15. Ceza Dairesi E.2012/21325 K.2014/13401

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır.

Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

TCK'nın 158/1-d bendinde belirtilen kamu kurum ve kuruluşlarının, kamu meslek kuruluşlarının, siyasî parti, vakıf veya dernek tüzel kişiliklerinin araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçunun işlenmesi nitelikli hâl kabul edilmiştir. Söz konusu kurum yada kuruluşların konumunun suçun işlenmesinde kolaylık sağlayacağı düşüncesi, bu kurum ve kuruluşların bu suçta araç olarak kullanılmasının ağırlaştırıcı neden olmasını gerektirmiştir.

Bu nitelikli halin uygulanabilmesi için, bunların isminin kullanılması yeterli olmayıp maddi varlığının kullanılması gerekmektedir. Araç olarak kullanılma, bu kurum veya kuruluşlara ait yazı veya belgeleri amaç dışı olarak kullanmak şeklinde olabilir. Bu kurumlara ait kimlik belgesinin gösterilmesi, basılı evraklarının, kıyafetlerinin, taşıtlarının kullanılması mağdurda güven oluşumunu sağlayacaktır.

Zeytin fidanı üreticisi olmayan Ö. ... Ltd. ticari ünvanlı şirketin temsile yetkilisi olduğu ileri sürülen sanığın, Hassa Mal Müdürlüğü mükellefi Aykın Ticaret/Muhammet Kocabay'dan (onun da S. S. T. ... Kooperatifi ve Ç. ... Ltd.'den) satın alıp, sertifikalı diyerek (06.11.2006 tarih-2751.

19.12.2006 tarih ve 6319 no'lu sertifikalar) çiftçi-katılanlara kendi faturaları karşılığı satması, katılanların bedellerini ödeyip sanıktan aldıkları zeytin fidanlarını amacı doğrultusunda zeytinlik oluşturmalarında kullanmalarına rağmen, fatura ekleri sertifakaların sahte olduğunun tespit edilmesinden dolayı T.C.

Tarım ve Köyişleri Bakanlığının 2006/19 sayılı tebliği kapsamında destekleme primi alamamaları şeklinde oluşan eylemlerin Besni Asliye Ceza Mahkemesi'nin 13.05.2008 tarih ve 2007/447 E, 2008/151 K sayılı görevsizlik kararına göre "nitelikli dolandırıcılık" ve "özel belgede sahtecilik" (şikayetçi sayısınca) suçlarını oluşturduğu iddia edilen somut olayda;

Gerçeğin kuşkuya yer bırakmayacak biçimde belirlenebilmesi amacına yönelik olarak. Ö. .. Ltd. Ticari ünvanlı şirketin suç tarihi itibariyle temsil ve ilzama yetkilisinin/yetkililerinin kim-kimler olduğunun ilgili Ticaret Sicili Memurluğundan sorulup öğrenilmesi, Ö. ...

Ltd. hakkında 2007 takvim yılında "vergi incelemesi" yapılıp yapılmadığının sorulması, yapılmış ise ilgili vergi raporlarının onaylı örneklerinin getirtilmesi, her bir katılan adına düzenlenen faturalar baz alınarak bunların Ö. ...

Ltd.'nin ticari defter-kayıtlarında yer alıp almadığının, bu faturalara konu zeytin fidanı alışlarının hangi gerçek veya tüzel kişiye dayandırılıp dayandırılamayacağının usulünce araştırılması; zeytin fidanı alımı yapıldığı dolayısıyla sahteliği ileri sürülen sertifikaların da oradan alındığı savunulmuş olmakla Aykın Ticaret/Muhammet Kocabay'ın tanık olarak dinlenmesi, onun da sanıkla var olduğu ileri sürülen ticari ilişkisinin usulünce kayden belirlenmesi, sanığa satışına ilişkin faturalarının ticari defter-kayıtlarında bulunup bulunmadığının ortaya konulması,

Aykın Ticaret alışlarının da denetlenmesi varsa "vergi inceleme raporlarının" getirtilmesi, sanığın İlçe Tarım Müdürlüğüne sunduğu 18.07.2007 tarihli dilekçesinde belirttiği "sertifikaya ait etiket" kavramının açıklığa kavuşturulması, toplanan deliller birlikte değerlendirilerek varılacak sonuca göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken eksik soruşturmayla yazılı şekilde karar verilmesi,