Yargıtay 15. Ceza Dairesi E.2012/21576 K.2013/19551

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Sanık ...’a hükmedilen cezanın nev'i ve miktarına göre yasal koşulları bulunmadığından, sanık müdafiinin duruşmalı temyiz inceleme isteminin, 5320 sayılı yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nın 318. Maddesi uyarınca reddine karar verilerek yapılan incelemede,

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; Failin bir kimseyi,kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp,onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir.

Hile nitelikli bir yalandır.Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır.

Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

TCK'nın, 158. maddenin İkinci fıkrasında yer alan bu düzenlemeyle failin, kamu görevlileriyle ilişkisi olduğunu, onlar nezdinde hatırı sayıldığını ileri sürerek ve belli bir işin gördürüleceği vaadiyle aldatarak, başkasından menfaat temin etmesi nitelikli dolandırıcılık kabul edilmektedir. Suçun maddî unsuru, kamu görevlileri yanında hatıra sayıldığının, onlarla ilişkisi bulunduğunu iddia ederek, yapılacak aracılık karşılığında kamu görevlisine verilmek üzere, para veya başkaca menfaat almak, kabul etmektir.

Kamu görevlisi, TCK madde 6’da tanımlanmış ve açıklanmıştır. Bu suçun meydana gelmesi için, suç konusunun resmî nitelikte bir iş olması ve failin kamu görevlileriyle ilişkisi olduğundan bahsederek dolandırıcılık eylemini gerçekleştirmesi gerekir. Faildeki ahlaki kötülüğün, yalnız başkalarını dolandırmakla kalmayıp, aynı zamanda kamu görevlilerini şüphe altına sokmasındaki vahameti, suçu nitelikli hâle getirmiştir.

Bu iddia yapıldığında, o kamu görevlisinin gerçekten var olup olmadığı, yada o işi yapmaya yetkili bulunup bulunmadığının bir önemi yoktur. Ancak nüfuzdan faydalanacağı söylenen kişinin kamu görevlisi olması gerekir. Kamu görevlisi sayılmayan bir kişiyle ilişkisinden dolayı bir yarar sağlanması halinde bu nitelikli hal uygulanmayacaktır. Kamu görevlisinin taraflarca tanınan ve bilinen bir görevli olması aranmaz.

Asıl olan tarafların anladıkları ve anlattıkları memurun makam olarak belirlenebilen bir görevli olmasıdır. Failin mağdurdan sağladığı çıkarı. Başsavcısına,… kaymakamına, vereceğim şeklindeki beyanında Başsavcının, Kaymakamın kişi, makam ve görev olarak yeterince belirliliği bulunmaktadır.

Failin, belirli bir memur yanında hatırı sayıldığından bahsedilmeksizin, bakanlardan, milletvekillerinden, hakimlerden, tanıdıkları olduğu ve işi halledeceğini söyleyerek çıkar sağlanması halinde basit dolandırıcılık söz konusu olacak ve TCK'nın 158/2. maddesi uygulanamıyacaktır.

Keza, failin, belli bir memur yanında hatırı sayıldığından söz etmeksizin kendisini Kamu kurumunda görevli (müfettiş, genel müdür vb.) olarak tanıtıp müştekinin tayinini yaptırabileceğini söylemesi halinde eylemi, basit dolandırıcılık suçunu oluşturacaktır.

Kamu görevlisine gerçekten ve onun bilgisi içinde çıkar sağlanmış ise eylem rüşvet suçunu oluşturacaktır.

Somut olayda; sanıklar ..., ... ve ...'ın arkadaş oldukları, irade birliği içerisinde, devlet daireleri ve üniversite bünyelerinde çeşitli kamu kuruluşlarında kişileri işe yerleştireceklerini, devlet memurluğu kadrosuna alacakları, onlara muhtelif kamu kurumlarında kadrolu iş bulacakları yönünde etrafta konuşmaya başladıkları, bu şekilde kişilerden menfaat temin etmeye amaçladıkları, sanıkların bu söylemlerine inanarak kendilerine müracaatta bulunan mağdurlara sanıkların bu iş karşılığı bir kısım masraflar olacağı ve kendilerine de emek ve mesailerine karşılık bir miktar ücret ödenmesi gerektiğini bildirdikleri, bu kapsamda;

kendilerine müracaat eden mağdurlardan değişik tarihlerde kendileri veya bir yakınların kamu kuruluşunda işe alınacağı vaadiyle para aldıkları ve karşılığında sanıkların Devlet Atama Personel Teftiş Kurulu Başkanlığı ve Başbakanlık imzalı hayali belgeler verdikleri, böylece sanıklar ..., ... ve ...'ın suç tarihinde şikayetçiler ..., ..., ... ve ...'ı yine sanıklar ... ve ...' ın şikayetçiler ..., ..., ..., ..., ... ve ...'n dan para aldıkları, kendilerine inanmaları amacıyla sanıkların Devlet Atama Tayin Dairesi Başkanlığı,

Devlet Atama Personel Teftiş Kurulu Başkanlığı ve Başbakanlık imzalı kendileri veya yakınlarının bir işe yerleştirildiklerine dair gerçek dışı, hayali belgeler verdikleri, bu şekilde sanıkların şikayetçileri dolandırdıkları, sanıkların eylemlerinin kamu görevlileri ile ilişkili olduklarından ve onların nezdinde hatırlarının sayıldığından bahisle nitelikli dolandırıcılık suçunu değil, basit dolandırıcılık suçunu gerçekleştirdiğine yönelik kabulde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Sanıklar hakkında temel ceza tayini sırasında hürriyeti bağlayıcı cezanın alt sınırdan belirlendiği halde adli para cezasının alt sınırdan uzaklaşılarak tespit edilmesi,