Yargıtay 15. Ceza Dairesi E.2013/1136 K.2014/7543

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için. Failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp,onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı,sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır.

Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

Ticarî faaliyeti meslek olarak icra eden kişilerin,güvenilirliğini sağlamak amacıyla,bu suçun, tacir (kişisel olarak ticaretle uğraşan kimseler) veya şirket yöneticisi olan yada şirket adına hareket eden kişilerin ticarî faaliyetleri sırasında işlenmesi, TCK'nın 158/1-h bendinde nitelikli hâl kabul edilmiştir. Bu kavramlar Türk Ticaret Kanunun ilgili hükümlerine göre belirlenecektir. Türk Ticaret Kanunu'nun 14. maddesinde.

Tacir, kişisel durumları ya da yaptığı işlerin niteliği nedeniyle yahut meslek ve görevleri dolayısıyla, kanundan veya bir yargı kararından doğan bir yasağa aykırı bir şekilde ya da başka bir kişinin veya resmî bir makamın iznine gerek olmasına rağmen izin veya onay almadan bir ticari işletmeyi işleten kişi de tacir sayılır. “denilmektedir.

Ticaret şirketleri,aynı yasanın 124. maddesinde, Ticaret şirketleri; kollektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerden ibarettir. Bu Kanunda, kollektif ile komandit şirket şahıs; anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket sermaye şirketi sayılır” şeklinde tanımlanmıştır. Kooperatif yöneticilerinin,kooperatifin faaliyeti kapsamında, dolandırıcılık suçunu işlemeleri de nitelikli hâl, kabul edilmiştir.

Üye sayısı dolmasına rağmen, üyeliğe kabulün devamından bahsederek üye kayıt edilmiş gibi kişinin parasının alınması bu suç tipine örnek gösterilebilir. Kooperatif yöneticilerinin kimler olduğu 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 55 ve devamı maddelerinde tanımlanmıştır. Buna göre. Yönetim Kurulu, kanun ve ana sözleşme hükümleri içinde kooperatifin faaliyetini yöneten ve onu temsil eden icra organıdır. Yönetim Kurulu en az üç üyeden kurulur.

Bunların ve yedeklerinin kooperatif ortağı olmaları şarttır. Yönetim Kurulu üyeliğine seçilen tüzel kişiler, temsilcilerinin isimlerini kooperatife bildirir. Bu suçun oluşabilmesi için,Tacir veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden kişilerin dolandırıcılık suçunu ticari faaliyetleri sırasında işlemiş olmaları gerekir.

Keza, kooperatif yöneticilerinin bu nitelikli halden cezalandırılabilmeleri için suçun kooperatifin faaliyeti kapsamında, işlenmesi gereklidir. Bu suçun faili tacir veya şirket yöneticisi yada şirket adına hareket eden kişi yada kooperatif yöneticisi olabilir.

Sanık ...'ın, ...Ticaret Limited Şirketi'ni temsil ve imzaya yetkili olduğu, sanık ...'ın annesi diğer sanığın da şirketin ortağı olduğu, sanık ...'ın, şirket borcu sebebiyle katılana dört adet çek verdiği, çek bedelleri ödenmeyince, katılanın bu sefer de sanıktan sağlam olan başka bir çek istediği, sanık ...'ın da, katılana ayrı bir çek yerine suça konu senedi verdiği,

senette kefil görünen annesi diğer sanığın şehir dışında olması nedeniyle onun bilgisi ve rızası dahilinde onun yerine imza attığı, bunu sanık ...'nin de doğrulayarak kendi bilgisi dahilinde oğlunun kendi yerine imza atığını kabul ettiği, senet bedelinin de ödenmemesi üzerine, katılan tarafından icra takibi başlatıldığı, sanık ...'nin, çek bedellerinin zaten ödenmiş olması, verilen senedin çeklere teminat için verilmesi, bu nedenle katılanın haksız icra takibine giriştiğini düşünerek senetle ilgili İmza inkarında bulunduğu, böylece sanık ...'nin oğlunu azmettirerek kendi yerine imza attırdığı,

daha sonra da, diğer sanıkla birlikte eylem ve fikir birliği içinde hareket etmek suretiyle nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarını işlediklerinin iddia edildiği olayda, sanık ...'ın, sanık ...'nin bilgi ve rızası dahilinde onun yerine imza attığı dikkate alınarak,

resmi belgede sahtecilik suçunun unsurlarının oluşmayacağı, ayrıca, katılan beyanında, sanık ...'ın kendisine olan borcu nedeniyle önce çek verdiğini, ödenmeyince suça konu senedi verdiğini belirtmesi nedeniyle, Ayrıntıları Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 03/03/1998 tarih ve 1998/6-8 Esas ve 1998/69 Karar sayılı kararında açıklandığı üzere, önceden doğmuş bir borç için hileli davranışlarda bulunulması halinde, zarar veya borç kandırıcı nitelikte davranışlar sonucu doğmayacağından dolandırıcılık suçunun unsurları itibariyle oluşmayacağı dikkate alınarak,

bu gerekçelere dayanan mahkemenin kabulünde bir isabetsizlik bulunmamıştır ve bu nedenlerle tebliğnamedeki bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.