Yargıtay 15. Ceza Dairesi E.2013/220 K.2014/6948

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı,sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır.

Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

Ticarî faaliyeti meslek olarak icra eden kişilerin, güvenilirliğini sağlamak amacıyla,bu suçun, tacir (kişisel olarak ticaretle uğraşan kimseler) veya şirket yöneticisi olan yada şirket adına hareket eden kişilerin ticarî faaliyetleri sırasında işlenmesi, TCK'nın 158/1-h bendinde nitelikli hâl kabul edilmiştir. Bu kavramlar Türk Ticaret Kanunu'nun ilgili hükümlerine göre belirlenecektir. Türk Ticaret Kanunu'nun 14. maddesinde.

Tacir, kişisel durumları ya da yaptığı işlerin niteliği nedeniyle yahut meslek ve görevleri dolayısıyla, kanundan veya bir yargı kararından doğan bir yasağa aykırı bir şekilde ya da başka bir kişinin veya resmî bir makamın iznine gerek olmasına rağmen izin veya onay almadan bir ticari işletmeyi işleten kişi de tacir sayılır. “denilmektedir.

Ticaret şirketleri,aynı yasanın 124. maddesinde, Ticaret şirketleri; kollektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerden ibarettir. Bu Kanunda, kollektif ile komandit şirket şahıs; anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket sermaye şirketi sayılır” şeklinde tanımlanmıştır. Kooperatif yöneticilerinin, kooperatifin faaliyeti kapsamında, dolandırıcılık suçunu işlemeleri de nitelikli hâl, kabul edilmiştir.

Üye sayısı dolmasına rağmen, üyeliğe kabulün devamından bahsederek üye kayıt edilmiş gibi kişinin parasının alınması bu suç tipine örnek gösterilebilir. Kooperatif yöneticilerinin kimler olduğu 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 55 ve devamı maddelerinde tanımlanmıştır. Buna göre. Yönetim Kurulu, kanun ve ana sözleşme hükümleri içinde kooperatifin faaliyetini yöneten ve onu temsil eden icra organıdır. Yönetim Kurulu en az üç üyeden kurulur.

Bunların ve yedeklerinin kooperatif ortağı olmaları şarttır. Yönetim Kurulu üyeliğine seçilen tüzel kişiler, temsilcilerinin isimlerini kooperatife bildirir. Bu suçun oluşabilmesi için,Tacir veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden kişilerin dolandırıcılık suçunu ticari faaliyetleri sırasında işlemiş olmaları gerekir.

Keza, kooperatif yöneticilerinin bu nitelikli halden cezalandırılabilmeleri için suçun kooperatifin faaliyeti kapsamında, işlenmesi gereklidir. Bu suçun faili tacir veya şirket yöneticisi yada şirket adına hareket eden kişi yada kooperatif yöneticisi olabilir.

Sanık E.. B..’ın, 09/08/2005 tarihinde yapılan sözleşme gereğince, Ankara Emeklilik Sigorta Şirketi'nin Antalya Acentesi olarak faaliyete başladığı, sanıklar Ş.. Y.., N.. B.. ve C.. K..’ın da bu işyerinde çalıştıkları, sanıkların fikir ve eylem birliği içerisinde hareket etmek suretiyle, emeklilik sigortası yaptıracakları vaadi ile müştekilerden para aldıkları, bu paraları Ankara Emeklilik Şirketi'nin hesabına yatırmaları gerekirken sanık E.. B.. adına açtıkları hesaba yatırdıkları ve müştekiler adına hiçbir sigorta başvuru formu ve sigorta poliçesi düzenlemeyerek müşteki sayısınca ayrı ayrı yedi kez nitelikli dolandırıcılık suçunu işlediklerinin iddia edildiği olayda,

Sanık E..

B.. hakkında Antalya 4. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2008/230 Esas sayılı dosyasında, sanığın, katılan sigorta şirketinin acentesi olarak çalıştığı dönemde, sigortalılardan pirim tahsil etmesine rağmen, bu primleri katılan şirkete göndermeyerek uhdesinde tutarak hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunu işlediği gerekçesiyle yargılama yapıldığı, bu dosyada verilen mahkumiyet kararının, Yargıtay 15. Ceza Dairesi'nin, 24/03/2014 tarih ve 2012/13986 Esas, 2014/5315 Karar sayılı kararı ile, dava konusu dosya ile birleştirilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmasına kararı verildiği,

her iki dosyadaki eylemin, aynı olaylara ilişkin olduğu ve bu olaylar arasında hukuki ve fiili irtibat bulunduğu dikkate alınarak, bu dosyanın Antalya 4. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2008/230 esas sayılı dava dosyasıyla birleştirilmesinin sağlanarak delillerin birlikte değerlendirilmesi, sonucuna göre sanıkların hukuki durumlarının tayin ve takdir edilmesi gerektiğinin gözetilmeden eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması,