Yargıtay 15. Ceza Dairesi E.2015/11598 K.2015/28373

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir.

Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır.

Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, mağdurun durumu, fiille olan ilişkisi, kullanılan hilenin şekli, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

TCK’nın 158/1-g maddesinde suçun; “basın ve yayın araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanmak suretiyle” işlenmesi nitelikli bir hâl olarak düzenlenmiştir. Bu nitelikli halin uygulanması için, basın ve yayın araçlarının dolandırıcılık suçunun işlenmesinde özel bir kolaylık sağlamış olması gerekir. Failin, yarar sağlamak için gerçek olmayan bir durumu basın organında haber ya da reklam olarak yayınlatması ve bunu mağduru aldatmada kullanması halinde basın ve yayın araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanmak suretiyle dolandırıcılık suçu işlenmiş olacaktır. Bu manada gazeteler ve televizyonlar gibi görsel ve yazılı basın ve yayın araçlarının sağladığı ilân, program, haber içerikleri vb. suça konu edilebilmekte, kişiler kolaylıkla aldatabilmektedirler.

Gazeteye verilen ilanın sadece sanığa ulaşılmasına yardımcı olduğu, şikâyetçinin aldanmasında ve hileli hareketlerin gerçekleştirilmesinde kolaylık sağlamadığı takdirde TCK’nın 158/1–g maddesinin varlığından söz edilemez. Yine şikâyetçinin basit bir araştırmayla gerçeği öğrenebileceği durumda, dolandırıcılığın nitelikli halinden bahsedilemez.

Gazetede münhasıran ilan verilmesi yeterli olmayıp, ilanında hileli hareketlerin gerçekleştirilmesinde tarafların aldatılmasında etkisinin bulunması gerekir.

Gazetede sahibinden satılık eşya ilanında, eşya tanıtılmadan soyut bir bilgilendirme üzerine verilen telefondan yapılan arama ile gelişen aldatmada, gazeteye verilen ilanın failin sadece şikayetçiye ulaşmasına yardımcı olduğu, hileli hareketlerin gerçekleştirilmesi ve şikayetçinin aldatılmasında bir kolaylık sağlamadığı hallerde, “basit dolandırıcılık”, ilanda eşya gerçeğine aykırı olarak tanımlanıp, orjinalinden daha ucuza gösteriliyorsa, teşhir ve gösterim üzerine mağdur yanıltılmışsa nitelikli dolandırıcılık suçu söz konusu olacaktır.

Sanığın gerçekte var olmadığı halde, farklı model ve fiyatlarda araçların satışlarına ilişkin, farklı gazetelere ilanlar ve irtibat telefon numaraları verdiği, şikayetçilerin, gazetelerde satış ilanı verilen araçla ilgili, irtibat telefonu olarak verilen telefon numarasını aradıklarında, sanığın kendisini şikayetçilere farklı isimlerle ve mesleklerde tanıttığı, aracı çok sayıda kimsenin almak istediğini, eğer almakta ciddi ise bir miktar kapora yatırmasını istediği,

şikayetçilerin bu talep doğrultusunda sanık tarafından bildirilen T.C. numaralarına çeşitli miktarlarda paraları ATM'lerden yatırdıkları ve paraların sanık tarafından ATM'lerden çekilerek alındığı ve bu şekilde sanığın şikayetçi ve katılan sayısınca dolandırıcılık suçunu işlediği iddia ve kabul olunan somut olaylarda; bozma sonrası yapılan yargılama sonucu şikayetçi ve katılan beyanları, sanığın ikrara yönelik savunması,

olay sonrası tutulan tutanaklar, ödeme makbuzları ve tüm dosya kapsamına göre, basit dolandırıcılık suçlarının oluştuğuna yönelik kabulde bir isabetsizlik görülmemiş, sanık hakkında şikayetçi ...'a karşı dolandırıcılık suçundan kurulan hükümde, sanığın elde ettiği toplam haksız menfaat miktarının 250 TL olduğu ve sanığın 07.06.2013 ve 10.10.2013 tarihli dekontları ibraz ederek zararı giderdiğini belirtmiş olduğu halde, şikayetçinin, zararının yalnızca 100 TL'sinin kendisine ödendiğini, kalan 150 TL'nin ödenmediğini, kısmi ödeme nedeniyle etkin pişmanlık hükümlerinden faydalanmasına muvafakatı olmadığını belirtmesi karşısında,

PTT Genel Müdürlüğü Torbalı Merkez PTT Müdürlüğünden söz konusu 150 TL'nin şikayetçiye ödenip ödenmediği, sanığa iade edilip edilmediği sorularak elde edilecek sonuca göre sanık hakkında 5237 sayılı TCK'nın 168/2.maddesinin uygulanıp uygulanmayacağına karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamış, sanığın eylemlerinin 5237 sayılı TCK'nın 158/1-g maddesinde tanımlanan basın ve yayın araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanmak suretiyle dolandırıcılık suçunu oluşturduğuna yönelik bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine ancak; 5237 sayılı Kanun'un 53. maddesinin 1. fıkrasının “c” bendinde yer alan hak ve yetkileri kullanmak yönündeki yoksunluğun, kendi altsoyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından koşullu salıverilmeye kadar, üstsoyu ile diğer kişiler yönünden ise cezanın infazı tamamlanıncaya kadar sürmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu nedenlerle, 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesine istinaden uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak yeniden duruşma yapılmasını gerektirmeyen bu hususun aynı kanunun 322. maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hüküm fıkralarından 5237 sayılı Kanun'un 53. maddesinin uygulanmasına ilişkin bölümlerin tamamen çıkarılıp yerlerine, "53. maddenin 3. fıkrası uyarınca, 1. fıkranın “c” bendinde yer alan, kendi altsoyu üzerindeki velayet,