Yargıtay 15. Ceza Dairesi E.2019/5884 K.2019/7850

Dolandırıcılık suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü;

5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken CMUK'nın 311. maddesi hükmüne göre eski hale getirme talebi ile birlikte temyiz isteminde bulunulmuş olması halinde, bu talebi inceleme merciinin Yargıtay'ın ilgili daire olması karşısında, mahkeme'nin sanık hakkında eski hale getirme ve temyiz talebinin reddine ilişkin verdiği 11.02.2019 ve 21.02.2019 tarihli ek kararlarının hukuki değerden yoksun bulunduğu kabul edilip bu karar kaldırılmak suretiyle ve sanığa yapılan tebliğ işleminin sanığın, sorgusunda beyan ettiği adresine tebligat çıkarılmadan doğrudan mernis adresine tebligat çıkarılmasının usule aykırı olması nedeniyle,

sanığın temyizinin öğrenme üzerine ve süresinde olduğu anlaşılmakla, Dairemizce, uzlaştırma hükümlerinin uygulanması gerektiğinden bahisle hükmün bozulması üzerine, taraflar arasında uzlaşmanın sağlanamadığı belirlenerek yapılan incelemede;

Müştekinin arkadaşı olan tanık ...'ı arayan, ...'in elinde 680.000 Alman markı olduğunu, değerinden düşük miktara elinden çıkartmak istediğini söylemesi üzerine tanık ...'ın bu hususu müştekiye anlattığı, daha sonra müştekinin yanında tanık ...'ın olduğu halde, ... ve kendisini ... ismi ile tanıtan sanıkla buluştukları, markların satımı için müştekinin 5.000 TL parayı sanığa verdiği, markların alınıp getirilmesi bahanesiyle müşteki ve tanığın yanından ayrılan sanık ve ...'in bir daha geri gelmedikleri, bu şekilde sanığın dolandırıcılık suçunu işlediği iddia edilen olayda;

Uzlaşma ile ilgili mevzuatımızda yer alan tebligata ilişkin hükümlere bakıldığında, 02.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda değişiklik yapılmasına dair Kanun'un 34. maddesi ile 5271 sayılı Kanun'un 253. maddesinin 6. fıkrasında yer alan, " Resmi mercilere beyan edilmiş olap da soruşturma dosyasında yer alan adreste bulunmama veya yurt dışında olma ya da başka bir nedenle mağdura, suçtan zarar görene, şüpheliye veya bunların kanuni temsilcisine ulaşılamaması halinde, uzlaştırma yonua gidilmeksizin soruşturma sonuçlandırılır.";

Ceza Muhakemesinde Uzlaştarıma Yönetmeliğinin 7/12. maddesinde yer alan, "Resmi mercilere beyan edilmiş olup da soruşturma veya kovuşturma dosyasında yer alan adreste bulunmama veya yurt dışında olma ya da başka bir nedenle mağdura, suçtan zarar görene, şüpheliye, sanığa veya kanuni temsilcisine ulaşılamaması halinde soruşturma veya kovuşturma konusu suçla ilgili uzlaştırma yoluna gidilmez.";

Aynı yönetmeliğin 29/7. maddesinde yer alan, "Uzlaşma teklifinde bulunmak için çağrı; telefon, telgraf, faks, elektronik posta gibi araçlardan yararlanılmak suretiyle de yapılabilir. Ancak, bu çağrı uzlaşma teklifi anlamına gelmez.";

Anılan Yönetmeliğin 29/6. maddesinde yer alan, "uzlaştırmacının uzlaşma teklifinde bulunacağı şüpheli, sanık, katılan, mağdur veya suçtan zarar gören ya da kanuni temsilcilerine iletişim araçlarıyla ulaşılamaması halinde açıklamalı uzlaşma teklifi büro aracılığıyla yapılır.";

Bahsi geçen Yönetmeliğin 29/5. maddesinde yer alan," Uzlaştırmacı, uzlaşma teklifini büro aracılığıyla açıklamalı tebligat, istinabe veya Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) yoluyla da yapabilir.";

7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 10/1. maddesinde yer alan, "Tebligat, tebliğ yapılacak şahsa bilenen en son adresine yapılır.";

Aynı Kanun'un 21/1-2. maddesinde yer alan, "Kendisine tebligat yapılacak kimse veya yukarıdaki maddeler mucibince tebligat yapılabilecek kimselerden hiçbiri gösterilen adreste bulunmaz veya tebellüğden imtina ederse, tebliğ memuru tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti azasından birine veyahut zabıta amir veya memurlarına imza mukabilinde teslim eder ve tesellüm edenin adresini ihtiva eden ihbarnameyi gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırmakla beraber, adreste bulunmama halinde tebliğ olunacak şahsa keyfiyetin haber verilmesini de mümkün oldukça en yakın komşularından birine,

varsa yönetici veya kapıcıya da bildirilir. İhbarnamenin kapıya yapıytırıldığı tarih, tebliğ tarihi sayılır.

Gösterilen adres muhatabın adres kayıt sistemindeki adresi olup, muhatap o adreste hiç oturmamış veya o adresten sürekli olarak ayrılmış olsa dahi, tebliğ memuru tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti azasından birine veyahut zabıta amir veya memurlarına imza karşılığında teslim eder ve tesellüm edenin adresini ihtiva eden ihbarnameyi gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırır.

İhbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih, tebliğ tarihi sayılır." şeklindeki düzenlemeler hep birlikte değerlendirildiğinde;

Kendisine uzlaştırma işlemlerini gerçekleştirmek üzere dosya tevdi edilen uzlaştırmacının öncelikle uzlaştırma teklifi yapılacak ilgililere telefon, telgraf, faks, elektronik posta gibi araçlardan yararlanılmak suretiyle uzlaştırma teklifi yapmak üzere çağrı yapması,

şayet belirtilen şekilde çağrı yapılmaz ise bu defa uzlaştırmacının ilgili savcılık nezdinde kurulmuş uzlaştırma bürosundan uzlaşma teklifi yapılmasını talep etmesi gerektiği, böyle bir taleple karşılaşan büronun da muhatabına ulaşamaması durumunda öncelikle muhatabın bilinen son adresine tebliğ yapması teligatın iade gelmesi durumunda bu defa muhatabın MERNİS adresinin tespitini yaparak tebligat zarfı üzerine söz konusu adresin MERNİS adresi olduğunu belirtmeden tebliğ yapması, yine tebligatın iade gelmesi durumunda bu defa tebligat parçası üzerine adresin MERNİS adresi olduğu ve 7201 sayılı Kanun'un 21/2.

Maddesi uyarınca işlem yapılması belirterek tebliğ yapması gerektiği;

Bu hukuksal bilgiler ışığında somut olay incelendiğinde, sanığın 15/09/2012 tarihindeki sorgusunda "Karaçulha Beldesi ...Mah. No: 4C/1 Fethiye/MUĞLA" adresini bildirdiği, mahkemece dosyanın uzlaştırma bürosuna gönderilmesinden sonra, uzlaştırmacı tarafından sanığın sorgusunda beyan ettiği adres yerine doğrudan MERNİS'te kayıtlı "... Mah.... Cad.

No: 25/1 Acıpayam/DENİZLİ" adresine uzlaştırma teklif formu gönderildiği, tebliğe rağmen, uzlaştırmacıya usulünce başvuruda bulunulmadığı gerekçesi ile uzlaştırmacı tarafından da uzlaştırma sağlanamadığını belirterek hazırladığı tutanağı mahkemeye gönderdiği,

mahkemece de usul ve yasaya aykırı olarak tarafların uzlaşamadığı şeklinde hazırlanmış tutanağa istinaden karar verildiğinin anlaşılması karşısında, sanığa usulüne uygun olarak meşruhatlı tebligat yapılması ve 5271 sayılı CMK'nın 253 maddesi ile ilgili yönetmelik hükümleri çerçevesinde sanığa yüklenen dolandırıcılık suçu nedeniyle uzlaştırma işlemleri yapılmasından sonra sanığın hukuki durumunun değerlendirilmesi gerektiğinin gözetilmeyerek, usul ve yasaya aykırı olarak yapılan uzlaştırma işlemlerine dayalı yazılı şekilde hüküm kurulması,