Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2005/8012 K.2006/653

Davacı-k.davalı ... ile davalı-k.davacılar 1-... 2-... 3-... arasındaki davadan dolayı Bafra 1. Asliye Hukuk Hakimliğince verilen 5.10.2004 gün ve 2003/158-2004/497 sayılı hükmü onayan Dairemizin 13.10.2005 gün ve 2004/6930-2005/5429 sayılı ilamı aleyhinde davacı-k.davalı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARA R-

Yüklenici tarafından açılan davada, yanlar arasındaki kat karşılığı inşaat yapım sözleşmesinin feshedilmiş olması nedeniyle yapılan imalâtın bedeli, arsa sahipleri tarafından açılan davalarda ise yüklenicinin inşaata yönelik müdahalesinin meni ile kaçak olarak yapılan imalâtın kal’i talep ve dava edilmiş, mahkemece yüklenici tarafından açılan davanın reddine, arsa sahipleri tarafından açılan davaların kabulüne dair verilen hükmün Dairemizce onanması üzerine davacı ve karşı davalı yüklenici tarafından karar düzeltme talebinde bulunulmuştur.

İlke olarak, İmar Kanunu’nun emredici hükümlerine aykırı biçimde inşa edilmiş kaçak yapılar için imalât bedeli talep edilemez ise de, bu yapıların ruhsata bağlanarak yasal hale getirilmeleri durumunda hukuki korumanın başlayacağı, imalât bedelinin talep ve dava edilebileceği açık seçiktir. Somut olayda dava konusu inşaatın belediyeden ruhsat alınmaksızın kaçak olarak yapıldığı konusunda uyuşmazlık yoktur.

Uyuşmazlık, kaçak olarak yapılan binanın ruhsata bağlanarak yasal hale getirilmesinin mümkün olup olmadığı, mümkün ise ödenecek bedelin ne olduğu konusuna ilişkindir.

Belediyece mahkemeye yazılan 9.2.2004 tarih 45 sayılı yazıda; dava konusu binanın ruhsata bağlanmasının mümkün olduğu, binanın ruhsatlandırılabilmesi için oda onaylı projelerin (statik, mimari, elektrik) belediyeye verilmesi, fenni mesulün statik yeterlilik raporu düzenlemesi, temelden ve her kattan alınacak beton örneklerinin kırılma test sonuçlarının belediyeye verilmesi gerektiği bildirilmiştir.

Mahkemece yerinde keşif yapılmak suretiyle alınan bilirkişi kurulu raporunda, binadan karot numunesi alınarak beton mukavemetinin sağlanıp sağlanmadığının, inşaatta kullanılan kolon-kiriş-tabliye demirlerinin statik ve betonarme yönünden uygun olup olmadığının, zemin emniyet gerilmesine göre temel sisteminin uygun seçilip seçilmediğinin Bayındırlık Müdürlüğü ve inşaat Mühendisleri Odası’nca araştırılarak rapora bağlanması gerektiği bildirilmiş, binanın yasal hale getirilip getirilemeyeceği ile ilgili belediye yazısında belirtilen teknik inceleme ve testler yapılmamıştır.

Davacı yüklenici tarafından talep edilmesine ve masrafları da yatırılmasına rağmen mahkemece akdin feshedildiğinden bahisle sözü edilen araştırma ve testler yapılmadan davalar sonuçlandırılmıştır. Kaçak yapının ruhsata bağlanıp bağlanamayacağı kesin olarak açıklığa kavuşturulmadan davaların sonuçlandırılması hak ve adalete uygun düşmez.

O halde mahkemece, masrafı davacı yükleniciden alınmak suretiyle Bayındırlık Müdürlüğü ve İnşaat Mühendisleri Odası’ndan seçilecek yeni bilirkişi kurulu ile mahallinde keşif yapılarak belediye yazısında ve bilirkişi kurulu raporunda belirtilen ve teknik yönden gerekli olan her türlü test, inceleme ve araştırmanın yapılarak binanın ruhsata bağlanmasının ve yasal hale getirilmesinin mümkün olup olmadığı araştırılmalı, davacı yükleniciye belediye yazısında belirtilen diğer belgeleri de temin ederek inşaat ruhsatını alabilmesi için yetki ve uygun kesin mehil verilmeli,

binaya ruhsat alınması durumunda yapılan imalâtın bedeli feshin kesinleştiği 15.7.1999 tarihindeki piyasa rayiçlerine göre saptanarak hüküm altına alınmalı, bina yasal hale getirilemez ise davacının imalât bedeline ilişkin istemi şimdiki gibi reddedilmelidir. Ancak her iki ihtimalde de mahkeme masrafları kusurlu bulunan yüklenici üzerinde bırakılmalıdır.

Eksik inceleme ile verilen yerel mahkeme kararının yazılı gerekçelerle bozulması gerekirken, onanması doğru olmamış, davacı ve karşı davalı yüklenicinin karar düzeltme istekleri bu nedenle yerinde bulunmuştur.