Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2005/8093 K.2006/558

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle mahkemenin kabulü gibi davacı iş sahibine herhangi bir kusur izafe edilemeyeceğinin anlaşılmış olmasına göre davalının sair temyiz itirazları yerinde görülmemiş reddi gerekmiştir.

2-Dava Borçlar Yasasının 355 ve devamı maddelerinde tanımlanan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

Yerel Mahkemede görülen davanın yapılan yargılaması sonucunda davanın kabulü ile 3,053 YTL’nin dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmasına karar verilmiş, hüküm davalı tarafça temyiz olunmuştur.

Eser sözleşmeleri taraflara karşılıklı haklar ve borçlar yükleyen bir iş görme aktidir. Yüklenici eseri fen ve sanat kurallarına ve amaca uygun olarak imâl edip iş sahibine teslim etmekle, iş sahibi de teslim aldığı eserin bedelini ödemekle mükelleftirler.

Somut olayda yanlar arasında düzenlenmiş yazılı bir sözleşme yoktur ancak akdi ilişkinin varlığı her iki tarafın da kabulü dahilindedir.

Davacı iş sahibine ait dört katlı binanın dış sıvasının yapım işini davalı yüklenici üstlenmiştir. Malzeme tamamen iş sahibi davacıya aittir. Davalı yüklenici sadece emeği karşılığı işçilik bedeli olarak 1.600.000.000 TL. alacaktır. Davacı gerekli malzemeleri temin etmiş, davalı da imalâtı gerçekleştirip ücretini almıştır. Daha açığı her iki yan da kendi edimlerini ifa etmişlerdir. Ancak bir süre sonra sıvanın döküldüğü, yani imalatın ayıplı yapıldığı belirlenmiştir.

Yerinde yapılan tespit sonucu düzenlenen raporla binanın üç cephesinde yeniden yapılan sıvaların attığı, 206.24 m²lik alanda sıva yapıldığı, sıvaların kazınması için gereken işçilik ve malzeme bedelinin 375.000.000 TL., duvarların zımparalanması için gereken işçilik ve malzemenin 100.000.000 TL., yeniden sıkalı yalıtım maddesi ile sıva yapılması için gereken işçilik ve malzemenin m²si 12.500.000 TL. birim fiyatla 2.578.000.000 TL. olmak üzere toplam 3.053.000.000 TL masraf gerektiği, yargılama sürecinde mahallinde yapılan tatbiki keşif sonucunda alınan teknik bilirkişi raporunda 460 m², m²si 8.060.000 TL birim fiyatla 3.707.600.000 TL. dış sıva yapımı, 2.930.000 TL birim fiyatla 1.347.800.000 TL. dış sıva sökümü olmak üzere toplam 5.055.400.000 TL. masraf gerektiği hesaplanmıştır.

Gerek tesbit, gerekse keşif sonucu alınan her iki teknik bilirkişi raporunda sıvadaki dökülmenin sıka ve kireç maddesinin birlikte kullanılmasından kaynaklandığı saptanmıştır. Bu yönüyle raporlar birbirini doğrulamaktadır. Ancak tespit 2004 yılında yapıldığı halde 2004 yılı rayiçlerine göre birim fiyat m²si 12.500.000 TL. olarak, keşif ise 2005 yılında yapıldığı halde 2005 yılı m² rayiç birim fiyatı 8.060.000 TL olarak nazara alınmış ayrıca tespitte ayıplı ifanın binanın üç cephesiyle ilgili sıva işi olup 206.24 m², keşifte ise 460 m² olduğu belirlenip buna göre hesap yapılmıştır. Bu haliyle her iki rapor hesap şekli açısından birbiriyle çelişmiştir. Mevcut raporlar hüküm kurmaya ve Yargıtay denetimine elverişli değildir.

Kural olarak yüklenici eseri sözleşmeye, teknik ve sanatsal ilkelere ve amaca uygun olarak meydana getirtmekle sorumluluktan kurtulur. Kendisi teknik bilgi sahibi olan tarafı teşkil ettiğinden iş sahibine yardımcı olmak ve amaca aykırı talimat ve istekleri karşısında kendisini uyarmak, bu talimat ve isteklerinin uygunsuzluğunu belirtmekle de yükümlüdür. Yüklenici iş sahibinin istekleri karşısında fikrini zımnen değil açıkça söylemeli, ona sadece bir tenkit olarak değil, aksine istenilen tarzda eser meydana getirmenin zararlarını açık olarak ortaya koymalıdır. Aksi halde BK.md.361 gereğince sorumlu tutulur.

Dava konusu olayda yüklenici iş sahibine sıka ve kireç maddesini aldırmış ve her iki malzemeyi sıvada birlikte kullanarak zararlı sonucun doğmasına neden olmuştur. Yüklenici teknik bilgi donanımına sahip bir taraf olarak bu iki malzemenin birlikte kullanılmaması gerektiğini bilmesi gerekmektedir. İş sahibi talimat verse dahi doğacak zararı ortaya koymalı, uyarı borcunu yerine getirmelidir. Somut olayda yüklenici zararlı sonuca kendisi neden olmuştur. Sonuçlarına katlanmalıdır.

Ancak mahkemece yetersiz çelişkili raporlara dayanılarak sonuca gidilmesi doğru olmamıştır.

O halde yapılması gereken iş iki inşaat mühendisi teknik bilirkişi, hukuki yorum ve nitelendirmede yardımcı olmak üzere bir de hukukçu bilirkişi tayin edilip yerinde uygulamalı keşif de yapılarak bu kuruldan alınacak bilirkişi raporu ile işin 2004 yılı rayiçlerine göre tutarı her türlü kuşkudan uzak bir şekilde belirlenmeli ve tüm dosya kapsamı kağıtlar bir bütün halinde değerlendirilerek sonucu dairesinde karar verilmelidir.

Açıklanan olgular gözden uzak tutularak eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi isabetli olmamış kararın bozulması uygun bulunmuştur.