Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2006/2395 K.2006/5806

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

KARAR

Dava, yap-işlet-devret modeline uygun sözleşmenin haksız feshi nedeniyle imalât bedeli, kâr kaybı ve manevi zararın ödetilmesi istemiyle açılmış, davalı reddini savunmuş, mahkemenin kısmen kabule dair kararı davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Hükme dayanak bilirkişi raporunda davacının gerçekleştirdiği inşaatın %20 seviyesinde olduğu belirtilerek 2001 yılı Bayındırlık birim fiyatlarıyla 1.476.000.000 TL imalât bedeli saptanmış, buna 192.000.000 TL proje ve TUS bedeli ilavesiyle toplam 1.668.000.000 TL davacı alacağı bulunmuştur. İnşaat tamamen ikmâl edilmediğine göre TUS hizmetinin ne oranda gerçekleştiği araştırılmadan TUS hizmetine ilişkin alacak isteminin kabulüne karar verilmiş olması bozma nedenidir.

3-Kural olarak ... sözleşmelerinde yapılan şey bitirilmeden önce iş sahibinin yapılmış olan kısmın bedelini vermek, yüklenicinin olumlu zararını en üst düzeyde karşılamak koşuluyla sözleşmeyi feshetmek hakkı vardır (BK.Md.369). Fesih ihbarında iş sahibi, bu iradesini açık seçik belirtebileceği gibi, hiçbir fesih sebebi gösterilmeden de iş sahibince bu yolun amaçlandığı her olayın kendi özelliği içinde saptanması mümkündür.

Bu takdirde, BK.369.maddede sözü edilen toplama sistemi uygulanarak yüklenicinin olumlu ve olumsuz zararının ödetilmesi gerekir. Anılan tazminat, yüklenicinin fesih anına kadar kâr unsuru hariç yaptığı ... giderler ile ... bitmiş olsaydı sağlayabileceği net kârdan oluşur. Kuşkusuz kâr oranı her somut olayın özelliğine, yapılması kararlaştırılan inşaatın nicelik ve niteliğine, yöredeki piyasa rayicine vs. unsurlara göre hesaplanır.

Oysa somut olayda, davalı kooperatifçe gönderilen 02.10.2001 tarihli ihtarda BK.369.maddesine dayandıkları belirtilmemiş, aksine yüklenicinin kusuru yüzünden sözleşmenin feshedildiği bildirilmiştir. Mahkemece kabul edildiği üzere yüklenicinin sözleşmeye aykırı davranışı sübuta ermiş değildir. Kooperatif fesihte haksızdır. Bu durumda yüklenicinin tazminat isteminin BK.325.maddesince kesinti yöntemiyle saptanması gerekir.

Bilindiği üzere bu sistemde, eserin bedeli saptandıktan sonra, yüklenicinin işi tamamlamamış olması sebebiyle sağladığı tasarruf, bu sürede başka iş yapmaktan elde ettiği veya kasten sağlamaktan kaçındığı miktar bundan indirilerek olumlu zararlar hesaplanır. Kuşkusuz bu kârın hesabında, kârın elde edilebilmesi için yapılması gerekli masrafların da düşülmesi gereklidir.

O halde mahkemece yapılması gereken iş, belirtilen bu esaslar dairesinde bilirkişilerden ek rapor alınarak davacının kâr mahrumiyeti talebi değerlendirilmelidir. Dairemizin yerleşen içtihatlarına aykırı bir hesaplama yöntemiyle ve davada uygulama yeri bulunmayan BK.369.maddesine dayanılarak istemin kabulü doğru olmamış kararın bozulması uygun bulunmuştur.