Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2007/7345 K.2008/7324

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı ile davalı ... vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, İİK’nın 67. maddesine dayalı itirazın iptâli ve takibin devamı istemine ilişkindir.

Davacı yüklenici, 23.06.2004 gün, 224 karar sayılı Sinop Vilayeti İl Daimi Encümeni kararına istinaden düzenlenen ek sözleşme (Sulhname)’ye dayanarak Durağan İcra Müdürlüğü’nün 2005/177 sayılı dosyası ile icra takibine girişerek 67.811,46 YTL asıl alacak, 25.420,00 YTL işlemiş faiz olmak üzere toplam 93.231,46 YTL’nin %28 faizi ile tahsilini istemiş, borçlunun itirazı üzerine takip durduğundan itirazın iptâli ve takibin devamı, %40 icra inkâr tazminatına hükmedilmesi istemi ile iş bu dava açılmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonucu; davanın kısmen kabulü ile davalı ... İl Özel İdaresi’nin takip dosyasındaki 67.214,73 YTL ve bu alacağın faizine, fer'ilerine yönelik itirazın iptâli ile takibin devamına, davacının %40 oranında icra inkâr tazminatı talebinin reddine dair verilen karar davacı şirket ile davalı ... İdaresi tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı yüklenici ile davalı ... İl Özel İdaresi’nin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Davacı yüklenici 15.01.1998 tarihli sözleşme ile 62.500.000.000 TL. keşif bedelli Durağan Özel İdare Hizmet Binası ve İşhanı İnşaatı’nın yapımını %15,50 indirimle üstlenmiştir.

Yüklenici tarafından 10.05.2002 tarihi itibariyle ikmal edilerek geçici kabulü yapılmış bulunan söz konusu işin yapılan kesin hesabına göre ilk keşif bedelinin %30’u dışında bir kısım imalâtların yapıldığı anlaşılmıştır. %30 dışında sözleşme birim fiyatları ile yapılmış iş tutarı 9.107.324.163 TL.’dir.

Bu miktardan ihale indirimi düşülmek ve 88/13181 sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesi gereğince hesaplanan fiyat farkı ve KDV eklenmek suretiyle bulunan 67.214.726.559 TL.’nin yükleniciye ödenmesi için encümen kararı alınarak buna istinaden ek sözleşme (Sulhname) düzenlenmiş ise de Samsun İdare Mahkemesince %30 oranını aşan imalât karşılığının yükleniciye ödenmesine dair işlem iptâl edilmiş ve karar kesinleşmiştir.

Yüklenici keşif bedelinin %30 dahilinde olan işleri sözleşme hükümlerine göre yapmak zorundadır. %30'u aşan işler ise sözleşmeye dahil olarak kabul edilemez. %30’u aşan işler için BK’nın 411 ve devamı maddeleri gereğince vekâletsiz tasarruf hükümlerinin uygulanması gerekir. Davalı ... yapılan işleri teslim alıp kabul ettiğinden BK’nın 413. maddesi hükmünce davacının yaptığı zaruri ve faydalı masrafları faiziyle birlikte ödemesi gerekir.

Sözleşme hükümleri uygulanamayacağı cihetle yapılan ve %30’u aşan bu işler bedellerinin sözleşmedeki fiyatlarla değil, yapıldığı günün serbest piyasa rayiçlerine göre ihale indirimi uygulanmaksızın hesap edilmesi zorunludur. Mahkemece yapılacak iş davacının yaptığı %30’u aşan işlerin yapıldığı günün rayiçlerine göre bilirkişi aracılığı ile bedeli tesbit ettirilerek hüküm altına alınmasından ibarettir.

Tüm bu yönler gözetilmeyerek ve sözleşme gereği 88/13181 Sayılı Kararnameye göre fiyat farkı da hesaba katılarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış kararın bozulması gerekmiştir.

3-Davacı yüklenici icra takibinde asıl alacağın yanı sıra 25.420,00 YTL işlemiş faiz talebinde bulunmuştur. Ek sözleşme (Sulhname’de) keşif bedelinin %30’u dışında kalan işler bedelinin sulhnamenin tekemmülünü müteakkip yükleniciye ödeneceği yazılı ise de sulhname tekemmül etmediğinden ve Samsun İdare Mahkemesince, sözleşmenin feshi gerekirken %30 oranında fazla keşif bedelinin müteahhide ödenmesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığından işlemin iptâline karar verildiğinden temerrüdün takip tarihinde oluştuğu gözetilmeden ek sözleşme tarihinden takip tarihine kadar geçen süre için işlemiş faize hükmedilmiş olması doğru görülmemiştir.

4-Konusu para olan veya para ile değerlendirilebilen birşey olan davalarda vekâlet ücretinin nisbi tarifeye göre hesaplanması gerekirken kabul edilen miktar üzerinden davacı yararına nisbi vekâlet ücreti yerine maktu vekâlet ücreti tayin edilmiş olması da bozma nedeni sayılmıştır.