Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2008/5369 K.2009/283

Davacı ... Tasarın Proje Mim.Turz.Tic.Ltd.Şti. ile davalı ... Başkanlığı (Emekli Sandığı Genel Müdürlüğü) arasında çıkan anlaşmazlığın çözülmesi için seçilen..... ve ...’dan oluşan Hakem kurulu tarafından verilen 23.11.2007 tarihli ve 2007/1236 D.iş sayılı hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiş, davacı vekili tarafından duruşma istenmiş ve dosya ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesince 13.03.2008 tarihli yazı ile gönderilmiş, duruşma için tayin edilen günde davacı vekili avukat Tahir Büyüktanır ile davalı vekili avukat Türkan Salon ve avukat Ergül Fırat .... Hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmal edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu’nun 28.01.1994 gün ve Esas 1993/4, Karar 1994/1 Sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında “tarafların tahkim sözleşmesi veya şartında hakemlerin uyuşmazlığı maddi hukuk kurallarına göre çözümlemesini öngördükleri takdirde buna aykırı karar verilmesinin temyiz nedeni oluşturacağı” kabul edilmiştir.

Taraflar arasında imzalanan 22.01.2003 tarihli “Danışmanlık Hizmetleri Sözleşmesi”nin 7.1 maddesi ile “İhtilâfların halledilmesi” başlıklı 12.1.1 maddesinde.

“İş bu anlaşma için Türkiye Cumhuriyeti’ne ait olan veya zaman zaman geçerli olan yasalar ve mevzuatın uygulanacağı ve uyuşmazlığın buna göre yorumlanacağı” yazılı olduğundan, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu’nun 28.01.1994 gün ve Esas 1993/4, Karar 1994/1 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı gereği, temyize konu hakem heyeti kararı HUMK’nın 533. maddesinde sayılan nedenlerle ve yasa ve sözleşme hükümlerine aykırılıklar halinde de bozulabileceğinden, hakem heyeti kararına yönelik temyiz itirazları HUMK’nın 533. maddesinde sayılan nedenler ile yasa ve sözleşme hükümleri çerçevesinde incelenmiş ve değerlendirilmiştir.

1-Dosyadaki bilgilere, toplanan delillerle sözleşme ve yasa hükümlerine, hakemlerce yapılan yargılama sonucu verilen kararda bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı yüklenicinin ve davalı iş sahibinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Taraflar arasında, mülkiyeti davalı kuruma ait Büyük ... Oteli'nin davacı şirket tarafından yenilenmesi ve modernizasyonu ile ilgili olarak sözleşmede belirtilen konularda tasarı, proje, danışmanlık ve kontrollük hizmetlerinin ifası için 22.01.2003 tarihinde “Danışmanlık Hizmetleri Sözleşmesi” düzenlendiği uyuşmazlık konusu değildir. Sözleşmeye göre iki aşamalı olan edimin tasarım, proje ve danışmanlık hizmetlerine ilişkin bölümü davacı şirket tarafından ifa edilmiş, edimin ikinci aşamasını teşkil eden kontrollük hizmet sözleşmesinin ifasına başlanmadan önce Büyük ... Otelinin özelleştirme kapsamına alınması ve üçüncü kişiye satılması suretiyle sözleşmenin ifası imkanı ortadan kaldırılmıştır. Davacı şirket buna dayanarak kâr kaybı talep etmektedir.

Sözleşmenin “Ödemeye ilişkin başka hiçbir iddia” başlıklı 10.8 maddesinde, “9. ve 10. maddeler altındaki hiçbir fesih ve erteleme halinde, yükleniciye kâr kaybı ve genel gider masrafları adı altında herhangi bir tazminat ya da ödeme alma hakkı tanınmayacağı” hüküm altına alındığından ve mahkemece alınan 08.11.2007 tarihli bilirkişi raporunda da, işin durdurulması veya sonlandırılması hallerinde sözleşmenin 10.4, 10.6, 10.7 ve 10.8 maddelerinde işin tasfiye edilmesinin öngörüldüğü değerlendirildiğinden, işin yaptırılmayan bakiye kısmı için, yüklenicinin ayrıca bir bedel veya kâr mahrumiyeti talebinde bulunamayacağı gözetilmeyerek 66.900 ABD doları tutarında kâr mahrumiyetine hükmedilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

3-Taraflar arasındaki sözleşmeye göre, yükleniciye ödenen avans karşılığı yükleniciden Finansbank A.Ş. ... Şubesi tarafından düzenlenen 29.01.2003 tarihli ve ... numaralı 165.750 Dolar değerinde avans teminat mektubu alınmış, yükleniciye ödenen 4 hakedişle, bu avansın tüm işin %75’ine tekabül eden tutarı olan 124.312,50 Dolarlık kısmı mahsup edilmiş, işin kontrollük hizmetine tekabül eden %25’lik kısmının tutarı olan 41.437,50 Doların ise mahsubu yapılmamıştır.

Otelin özelleştirilmesi nedeniyle kalan işler yönünden işin tasfiyesi gerektiğinden, davalı iş sahibi bu iş için alınan 110.500 Dolar tutarındaki kesin teminat mektubunu nakde çevirmekte haksızdır.

Davacı dava dilekçesinde haksız surette paraya çevrilen kesin teminat mektubu nedeniyle 156.848,00 TL’nin tahsilini talep ettiğinden, bu miktardan mahsubu yapılmayan avans tutarı olan 41.437,50 Dolar karşılığı Türk Lirasının mahsubu suretiyle kalan kısmın davalıdan tahsiline karar verilmesi gerekir.

Hakemlerce, nakde çevrilmesi nedeniyle hukuki değeri kalmadığı ve kesin teminat mektubuna elkoyma tarihinin dava tarihinden sonraki bir tarihe rastladığı gerekçeleriyle, kesin teminat mektubu ile ilgili olarak “karar verilmesine yer olmadığına” denilmek suretiyle uyuşmazlığın ortada bırakılması doğru olmamış, kararın bu yönden de bozulması gerekmiştir.