Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2008/562 K.2009/612

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiş davacı-k.davalı SS Hacı Muratlı Konut Yapı Kooperatifi vekili tarafından duruşma istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı-k.davalı SS Hacı Muratlı Konut Yapı Kooperatifi vekili avukat ... ile davalı-k.davacı ... İnş. San. Turz. Tic. Ltd. Şti. vekili avukat Mustafa Karaman .... Temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Asıl dava eser sözleşmesi uyarınca fazla ödenenin istirdadı istemiyle açılmıştır. Davalı reddini savunmuş, birleşen davasında, davalıya verilen teminat çekinin iadesi, kâr kaybı, bakiye imalât bedeli ile arazi değer farkının tahsilini istemiştir. Mahkemenin asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davada teminat çekinin iadesine, fazla istemin reddine dair kararı taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık 22.09.2004 tarihli asıl ve ek sözleşmeden kaynaklanmıştır. İş sahibi kooperatif tarafından yüklenici aleyhine Gölbaşı/Ankara Asliye Hukuk Mahkemesi’nde açılan dava sonucu, davalının sözleşme konusu 901 parsel sayılı taşınmaza el atmasının önlenmesine karar verilmiş, karar derecattan geçmek suretiyle kesinleşmiştir. Eldeki davada uyuşmazlık fazla ödeme olup olmadığının saptanmasıyla fesihteki haklılık durumunun belirlenmesi konusundadır.

Bu nedenle öncelikle yapılması gereken iş; sözleşmede götürü bedel kararlaştırıldığından yüklenici hakedişinin bulunması için, gerçekleşen imalâtın tüm işe göre fiziki oranın saptanması ve iş bedeline uygulanmasından ibarettir. Oysa mahkemece imalât seviyesiyle ilgili bilirkişi incelemesi yaptırılmış değildir.

Davadan önce kooperatifçe yaptırılan tesbitte fiziki seviyenin %27,02 oranında olduğu saptanmış, yukarıda sözüedilen davada alınan bilirkişi raporunda ise fiziki oran %30.77 olarak hesaplanmıştır. Fiziki seviye %30.77 kabul edilerek hüküm kurulmuş ise de, açıkça görüldüğü üzere raporlar arasında çelişki bulunmaktadır. Çelişki giderilmeden son raporun hükme esas alınması usul ve yasaya aykırıdır.

O halde yapılması gereken iş; çelişkinin giderilmesi ve gerçek oranın ortaya çıkarılması için yeniden oluşturulacak uzman bilirkişiler aracılığı ile -gerektiğinde mahallinde keşif de yapmak suretiyle- inşaatın fiziki oranının yeniden saptanması, taraf itirazlarının değerlendirilip cevaplandırılması, böylece bulunacak fiziki oranın, 22.09.2004 tarihli sözleşmede kararlaştırılan götürü bedelin davalı yüklenici tarafından sunulan 01.01.2005 ve 22.09.2004 tarihli sözleşmelerle tedil edilip edilmediği de araştırılıp sorularak,

tadil edilmiş ise buna göre bulunacak götürü bedele, edilmediği takdirde asıl sözleşmede kararlaştırılan toplam 3.998.731,65 TL bedele uygulanmak suretiyle yüklenici hakedişinin bulunmasından, bundan ödemelerin mahsubu ile sonucuna göre hüküm kurulmasından ibarettir. ÖTe yandan birleşen davada teminat çekinin iadesine karar verilmiştir.

Asıl davada kesin hesap çıkartılarak tarafların alacak, borç durumları belirleneceğinden ve bunun sonucuna göre çekin iadesi konusunda bir karar verilebileceğinden kısaca asıl davada çözümleneceği gözetilmeden davalı kooperatifin teminat tutarı üzerinden vekâlet ücreti ve yargılama giderleri ile sorumlu tutulması da usul ve yasaya aykırı olmuştur. Karar bu nedenlerle bozulmalıdır.