Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2008/6195 K.2009/397

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki asıl davada davalı ..., birleşen 2001/805 E. sayılı davanın davacıları ... ve 54 arkadaşı vekillerince müdahil ... varisi ... ve birleşen 2001/801 E. sayılı davanın davalısı Eligül Otomotiv Tur.Ltd.Şti. vekilince istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili avukat ..., davalı ... ve 54 arkadaşları vekilleri avukat Yusuf Sürücü, davalı Eligül Otomotiv Tur.Ltd.Şti. temsilcisi ... .... Diğer davalılar gelmedi. Temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmal edilerek gelmiş dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, 16.12.1992 tarihli kat karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi ve müdahalenin önlenmesi, birleşen 2001/805 E. sayılı dava tapu iptâli ve tescil, birleşen 2001/801 E. sayılı dava müdahalenin men-i istemleri ile açılmış, mahkemece asıl dava, birleşen 2001/801 E. sayılı davanın kabulüne, 2001/805 E. sayılı davanın reddine karar verilmiş, karar yüklenici, birleşen 2001/805 E. sayılı davanın davacıları, 2001/801 E. sayılı davanın davalısı şirket ve müdahale talep eden ... tarafından temyiz edilmiştir.

1-Davaya müdahale talep eden ve müdahale istemi mahkemece reddedilen ...’ın mevcut tapu kaydı ve dosyadaki kat karşılığı inşaat sözleşmeleri ile ilgisi olmadığı gibi bağımsız bölüm satın alan sıfatı bulunmadığından ...’ın temyiz isteminin reddi gerekmiştir.

2-Asıl dava, arsa sahibi olup, 16.12.1992 tarihli kat karşılığı inşaat sözleşmesini imzalayan 9 davacı tarafından sözleşmenin feshi ve müdahalenin önlenmesi isteği ile açılmıştır. Davada sadece 16.12.1992 tarihli sözleşme dava konusu yapılmıştır. Aynı taşınmazla ilgili olarak bazı arsa sahipleriyle 29.12.1992 tarihli ve 19.08.1993 tarihli kat karşılığı inşaat sözleşmelerinin de yapıldığı anlaşılmaktadır.

Bu sözleşmelerden 29.12.1992 tarihli sözleşmeyi arsa sahibi olarak ....., 19.08.1993 tarihli sözleşmeyi ise ... imzalanmıştır. Kat karşılığı inşaat sözleşmelerinin feshi davasının aynı taşınmazla ilgili tüm sözleşmeler hakkında açılması ve sözleşmenin tarafların ile tapuda paydaş olanların davanın tarafı olmaları gerekir.

Somut olayda birleşen dosyalarda dikkate alındığında arsa sahibi ....... dışındaki tüm arsa sahipleri vefat edenlerin mirasçıları ve tapu paydaşları davanın taraf olduklarından, vefat eden arsa sahibi ......’ın mirasçıları ...... ve .... davanın tarafı oldukları halde karar başlığında gösterilmemişlerse de, kendilerine kararın tebliğ edildiği, bu şekilde davanın tarafı olmayan Mustafa Yücebilgin dışında taraf teşkili yönünden bir eksiklik bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Kat karşılığı inşaat sözleşmelerinin feshi için taraf iradelerinin fesih konusunda uyuşması veya açılan dava sonucu mahkemenin fesih kararı vermesi gerekir. Bir kısım arsa sahipleri yükleniciye gönderdikleri ihtarnamelerle sözleşmeyi feshettiklerini bildirmişlerse de, fesih beyanları yüklenici ... tarafından kabul edilmediğinden, fesih ihtarnamelerinin sonuç doğurması mümkün değildir.

Sözleşmenin feshi istemi ile bu dava açıldığına göre arsa sahiplerinin fesih istemlerinin mahkemece değerlendirilip sonuçlandırılması gerekir. Mahkeme tarafından yapılan değerlendirmede fesih istemi kabul edilirken ihtarnamelerin gönderildiği tarihlerdeki ve dava tarihindeki seviye dikkate alınmış, bu şekilde yüklenicinin temerrüde düştüğü kabul edilerek fesih kararı verilmiştir.

Davacı arsa sahipleri tarafından açılan asıl dosyada davalı yüklenicinin ihtiyati tedbir yolu ile inşaattan el çekmesi de istenmiştir. Mahkemece tensip kararında ve daha sonraki oturumlarda tedbir istemi reddedilmiştir.

Yüklenicinin ihtiyati tedbir isteminin reddi sonucu inşaattan elini çekmemesi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesinin mahkemenin fesih kararının kesinleşmesine kadar ayakta olması nedenleriyle inşaat sürdürülmüş, bitirilerek 22.10.2002 tarihinde iskân ruhsatı alınmıştır. Mahkemece iskân ruhsatının alındığı tarihte arsa sahiplerinin ihtiyati tedbir istemi yeniden değerlendirilerek ihtiyati tedbir yolu ile yüklenicinin inşaattan uzaklaştırılmasına karar verilmiştir.

Sözleşmenin ayakta olduğu ve davalı yüklenicinin inşaattan elini çekmediği dönemde inşaatın bitirilmesi iskân ruhsatının alınması nedeniyle bazı arsa sahipleri tarafından gönderilen ihtarnamelerdeki ve dava tarihindeki seviye dikkate alınarak davalı yüklenicinin temerrüde düştüğünden bahisle sözleşmenin geriye etkili olarak feshine karar verilmesi MK’nın 2. maddesindeki iyiniyet kuralları ile bağdaşmaz.

Arsa sahipleri tarafından inşaatın sağlam yapılmadığı iddiasında da bulunulmuştur. İnşaatın imar durumuna, projesine uygun şekilde sağlam olarak depreme dayanıklı şekilde yapılması zorunludur. Bu hususlar İmar Kanunu hükümlerine göre kamu düzenini de ilgilendirdiğinden mahkemece re’sen incelenmesi gerekir. Mahkemece arsa sahiplerinin bu iddiaları üzerinde yeterince durulup, denetime elverişli uzman bilirkişilerden rapor alınmamıştır.

Bu durumda ihtarnamelerin gönderildiği ve davanın açıldığı tarihler itibariyle yüklenicinin temerrüde düştüğü gerekçesi ile sözleşmenin geriye etkili olarak feshine karar verilmesi, yukarıda belirtilen imara, projesine ve sağlamlığa ilişkin gerekli araştırma yapılmadan karar oluşturulması doğru olmamıştır.

Yapılacak iş; öncelikle sözleşmenin arsa sahibi olarak tarafı olan ve davada yer almadığı anlaşılan Mustafa Yücebilgin’in davada taraf olmasının sağlanmasından, arsa sahiplerinin inşaatın sağlam yapılmadığı, depreme dayanıklı olmadığı iddiaları ile imar durumuna ve projesine uygun olup olmadığı konularında uzman bilirkişiler aracılığı ile keşif yapılarak Yargıtay denetimine elverişli rapor alınmasından, bu yönlerden yapılan binada bir sakınca yoksa arsa sahiplerinin fesih isteminin reddedilmesinden, binanın imar durumuna ve projesine uygun olmaması veya sağlam yapılmaması nedeniyle yıkılması gerektiği sonucuna varıldığı takdirde bu yönde tüm sözleşmelerin geriye etkili olarak feshine karar

verilmesinden, alınacak rapora göre bu yönde sözleşmenin feshine gerek görülmediği takdirde kat irtifakının kurulmasının ve sözleşme hükümlerine göre paylaşımın yapılmasının sağlanmasından, bunların sonuçlarına göre tüm dosyalardaki isteklerin değerlendirilmesinden, davacı arsa sahipleri fesih davasının açıldığı tarih itibariyle davanın açılmasında haksız olmadıklarından yargılama gideri ve vekâlet ücreti ile sorumlu tutulmamalarından ibarettir.

Kararın bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.