Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2008/6292 K.2009/2361

Davacı ... Kepes Yenikent Dağ Evleri Konut Yapı Kooperatifi ile davalılar 1-..... 2-... arasındaki davadan dolayı Karadeniz Ereğli 3. Asliye Hukuk Hakimliğince verilen 19.02.2007 gün ve 2005/204-2007/84 sayılı hükmü bozan Dairemizin 30.06.2008 gün ve 2007/4543-2008/4395 sayılı ilamı aleyhinde davacı vekili ile davalı ... vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Davada, taraflar arasında düzenlenmiş olan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri uyarınca davalı arsa sahipleri lehine konulan ipoteklerin yapılan ıslah da gözetilerek davalı ...yönünden kaldırılması, diğer davalı ... yönünden ise derecesinin değiştirilmesi talep edilmiş, yerel mahkemenin 19.02.2007 gün ve 2005/204 E., 2007/84 K. sayılı kararı ile ... hakkındaki davanın konusuz kaldığından bahisle reddine, ... açısından ise kabulüne hükmedilmiş, anılan kararın davalı ... vekilince temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 30.06.2008 gün ve 2007/4543 E., 2008/4395 K. sayılı ilâmı ile hükmün davalı ... yararına bozulmasına karar verilmiş, bozma ilâmına karşı bu sefer davacı kooperatif vekili ile davalı ... vekilinin karar düzeltme isteğinde bulundukları anlaşılmıştır.

1-Yargıtay ilamında belirtilen gerektirici nedenler karşısında davacı kooperatif vekilinin tüm, davalı ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer karar düzeltme itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Davacı yüklenici kooperatif ile davalı ... ve dava dışı diğer arsa sahipleri arasında tanzim olunan 04.04.1996 tarihli “Düzenleme Şeklinde Satış Vaadi Sözleşmesi ve Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi”nde; inşaat tamamlandıktan sonra imar durumuna göre çıkacak dairelerin %25’inin arsa sahiplerine ait olacağı, taşınmazların tapuya ipotek şerhi konularak yükleniciye devredileceği, tapuya konulacak şerhin de arsa sahiplerinin inşaatlarının %60 seviyesine,

kooperatif inşaatlarının %40 veya toplu konuttan kredi alma seviyesine geldiğinde ipoteğin ikinci dereceye çevrileceği kararlaştırılmış ise de arsa sahiplerine hangi bloğun veya hangi bloktaki bağımsız bölümlerin verileceği kararlaştırılmış değildir. Doğaldır ki aynı belirsizlik davalı ... için de sözkonusudur.

Oysa davadaki talebin mahiyeti itibariyle, ipotek derecesinin değişimi için arsa sahiplerine bırakılacak kısımların da sözleşmede gösterilen fiziki gerçekleştirme seviyesine ulaşıp ulaşmadığının belirlenmesi gerekmektedir. Bu hususun ise taraflar arasında uyuşmazlık konusu olduğu ortadadır. O nedenle bilhassa davalı ...’ye ait olacak bağımsız bölümlerin adedinin ve yerlerinin tesbitinde zorunluluk bulunmaktadır.

Nitekim mahkemece yapılan yargılama sırasında bu konudaki incelemede; ...’ye A bloktan altı adet daire verildiği saptanmış olmakla beraber alınan bilirkişi raporlarında ...’nin payına 14,28 veya 14,29 adet bağımsız bölüm isabet etmesi gerektiği hesaplanmış, ancak altı adet bağımsız bölüm dışındaki diğer bağımsız bölümlerin hangi parsel veya blokta oldukları araştırılmamıştır. Mahkemenin arsa sahiplerine verilecek dairelerin C blokta olduğunun ve bu bloktaki inşaatın %69 seviyesinde yapıldığının kabulü ile sonuca varması, dosya içinde mevcut kura tutanağında davalı ...’ye C bloktan isabet eden daire bulunmaması karşısında isabetsiz görülmüştür.

Bunun yanında, davalı ...’nin payına isabet etmesi gereken toplam bağımsız bölüm sayısı bilirkişi raporlarında 14,28 veya 14,29 adet olarak ifade edilmesine karşın, bu sayının hesabında davalıya verilecek A blok dışındaki bağımsız bölümlerin hangi parsel ve/veya bloktan verileceği ihtilâflı olduğu ve netleştirilmediği halde sırf tek bir inşaat ruhsatına dayanılarak verilecek tüm dairelerin farazi şekilde aynı metre kare alanda olduğunun kabulü ile hesap yapılarak ... açısından toplam daire adedinin belirlenmesi de hatalı olmuştur.

Şu halde mahkemece öncelikle seçilecek uzman bilirkişi heyeti marifetiyle arsa sahiplerine ve bu kapsamda davalı ...’ye sözleşme uyarınca verilmesi gereken bağımsız bölüm sayısının tesbit edilmesi, bundan sonra ...’ye A bloktan verilen altı adet daire dışında kalan diğer dairelerin hangi parsel, blok ve bağımsız bölümler olduğunun araştırılarak belirlenmesi ve belirlenecek bu bağımsız bölümlerin tamamlanma seviyelerinin saptanması ve sözleşmenin 2. maddesinde gösterilen seviyelere nazaran ipoteğin değiştirilmesine ilişkin koşulun gerçekleşip gerçekleşmediği değerlendirilerek sonucuna uygun bir hükme varılması gerekir.

Hal böyle iken, uyuşmazlığın mahiyeti gereği davalı ...’nin payına düşen daire adedinin hatalı ve eksik inceleme ile belirlendiği gözden kaçırılarak ve bu husus belirlenmeden diğer hususların incelenmesinin ihtilâfı çözmede yetersiz kalacağı nazara alınmadan bozma tesis edildiği bu sefer yapılan tetkik sonucu anlaşılmakla, bozma ilâmının kaldırılarak mahkeme kararının yukarıda izah edilen sebeplerle bozulması uygun bulunmuştur.