Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2009/1093 K.2009/3078

Yukarıda tarih ve numarası yazılı bozmaya uyularak verilen hükmün temyizen tetkiki davalılar ... ile Metrosan End.ve Elmek Cih.İth.İhr.San.Tic.Ltd.Şti. vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, Borçlar Kanunu’nun 355. maddesi hükmünde tanımlanan eser sözleşmesine dayalı olarak açılmış olup; davalı yüklenici şirket tarafından imâli yüklenilen sözleşme konusu anten plastiği kalıbı işinin ayıplı olması nedeniyle ödenen bedelin iadesi ile iş bedeline mahsuben verilen bonolardan ötürü davacının davalılara borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, verilen 2005/260 esas ve 2006/389 karar sayılı önceki hükümle davanın reddine karar verilmiş ve Daire’mizin 2006/7760 esas ve 2007/7792 karar sayılı ilâmıyla, davacının davalılardan ... yönünden temyiz itirazlarının reddine, diğer davalılara yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile de karar, davacı yararına bozulmuştur.

Mahkemece, bozma ilâmına uyulmuş ve davalılardan ... hakkında verilen önceki hüküm kesinleşmiş bulunduğundan bu davalı hakkında yeniden karar verilmesine yer olmadığına; diğer davalılarla ilgili davanın kabulü ile 3.850,00 YTL’nin ... ile davalı şirketten tahsiline ve İzmir 13. İcra Müdürlüğü’nün 2005/4810 sayılı dosyası ile 19. İcra Müdürlüğü’nün 2006/1019 sayılı dosyasında takibe dayanak alınan bonolar ile 05.05.2006 vade tarihli ve 1.000,00 YTL bedelli bonodan ötürü davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine, sözüedilen icra takiplerinin iptâline karar verilmiş ve verilen karar davalı şirket ile davalı ... vekilince temyiz edilmiştir.

Mahkemece, yukarıda sayısı yazılı Daire’mizce verilen bozma ilâmına uyulmuştur. Bozma ilâmında “konusunda uzman bilirkişilerce davacı elinde bulunan kalıplar üzerinde inceleme yaptırılmak, bu kalıpların amacına uygun olarak imal edilip edilmediğinin tespiti ile Borçlar Kanunu’nun 360. maddesi uyarınca değerlendirme yapılıp sonucuna göre hüküm kurulması” kararlaştırılmıştır. Bozma ilâmına uyulduğu halde mahkemece, bozma gereği yerine getirilmemiştir.

Bozma ilâmına aykırı olarak mahkemece dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına ve uyuşmazlık konusu kalıpla üretilen malzeme üzerinde mahalline gidilip inceleme yapmaları için bilirkişi kuruluna yetki verilmiştir. Oysa HUMK’nın 227/II. maddesi hükmü gereğince, hakim nakli müşkül olan defter ve vesikaları, istisna olarak bulundukları mahalde inceleyebilmesi için bilirkişi ya da bilirkişi kuruluna yetki verebilir.

Bu yasal nedenle, kalıbın bulunduğu yerde bilirkişi kurulunun giderek inceleme yapması için bilirkişi kuruluna mahkemece yetki verilmesi doğru olmamıştır. Oysa inceleme için keşif yapılması veya diğer ihzari bir işlem yapılmasının gerekmesi halinde davanın tarafları bu yargısal işlemlerin yapılması sırasında hazır bulunma hakları vardır (HUMK’nın md.280).

Diğer yandan, Yargıtay bozma ilâmına uyulmakla taraflar yararına kazanılmış hak oluşur. Usuli kazanılmış hak, mahkemeye hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararındaki eser çerçevesinde işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirir. Oysa, bilirkişilerce, uyuşmazlık konusu kalıp incelenmemiştir.

Açıklanan tüm bu hukuksal sebeplerle, mahkemece yapılacak iş; sayısı yukarıda belirtilen bozma ilâmında bildirildiği üzere, kalıp üzerinde bilirkişi kurulunca inceleme yaptırılarak; Borçlar Kanunu’nun 360. maddesi hükmü uyarınca değerlendirme yapılarak uyuşmazlığın sonuca bağlanması ve sözleşme konusu kalıbın reddini gerektirecek derecede ayıplı olmasının saptanması halinde de ayıplı kalıbın davacı tarafından davalıya iadesinin gerektiği de gözetilerek uyuşmazlık hakkında bir karar vermekten ibaret olmalıdır.

Açıklanan sebeplerle karar bozulmalıdır.